white banner

Prof. Dr. Can Atalay Meme Kanseri Hakkında Merak Edilenleri Anlatıyor

•
01.10.2020
Prof. Dr. Can Atalay Meme Kanseri Hakkında Merak Edilenleri Anlatıyor

Yazı Boyutu:

Meme kanserinde erken tanının öneminden düzenli kontrollerin nasıl yapılması gerektiğine, doğru bilinen yanlışlardan güncel tedavi yöntemlerine kadar merak edilen her şeyi Prof. Dr. Can Atalay’dan öğrendik.

Prof. Dr. Can Atalay, lacivert takım elbisesi ve kravatıyla ciddi bir ifadeyle kameraya hafifçe dönmüş, arka planı bulanık, profesyonel bir ortamda çekilmiş, önemli bir konuyu ele alan makale veya röportaj için uygun bir portre fotoğrafı.
Prof. Dr. Can Atalay

Meme Kanserinde Erken Tanı ve Düzenli Kontroller


Pembe kurdele takılı hassas bir kadın eli, göğüs bölgesine nazikçe dokunarak meme kanseri farkındalığının artırılması ve hastalığın erken evrede tespitiyle tedavi başarısının yükseltilmesine dair kritik önemi vurguluyor.
Görsel: iStock- PonyWang

Dünyada ve ülkemizde meme kanserinin görülme oranı nedir?

Meme kanseri, tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de yaygın. Kanser istatistiklerine göre, ülkemizde tüm yaş grupları değerlendirildiğinde kadınlarda en sık görülen kanser türü. Her 100 bin kadının 43’ünde görülüyor. Kadınlarda saptanan tüm kanserlerin yüzde 24,9’u meme kanseri. Erkeklerde ise çok daha nadir görülüyor.

Üülkemizde 35-40 yaşlarında tanı konulan meme kanseri hasta sayısı artıyor.

Prof. Dr Can Atalay

Meme kanseri hangi yaş aralığında daha çok görülüyor?

Yaş ilerledikçe daha fazla saptanan bir kanser türü olmasına karşılık, ülkemizde 35-40 yaşlarında tanı konulan meme kanseri hasta sayısı artıyor. Resmî meme kanseri tarama programında mamografi çektirme yaşının 49’dan 40’a indirilmesi de bu bulgunun doğruluğuna işaret ediyor.

Meme kanserinin genç yaşta görülmeye başlamasının nedenlerini saptamak zor olmakla birlikte, toplumun beslenme alışkanlıklarının değişmesi ve kilolu bireylerin sayısının artması dikkat çekici. Meme kanserinde erken tanı için kişilerin 30’lu yaşlardan itibaren yıllık meme cerrahı muayenelerini yaptırmaları ve yaşlarına uygun görüntüleme tetkiklerini yaptırmaları gerek.

Meme Kanserinde Erken Teşhis Ne Kadar Önemli?

Kadınların yıllık rutin meme muayenelerini ertelemeleri, mevcut meme kanserinin tanısının konulmasını geciktiriyor. Meme kanseri tedavisinde elde edilen başarının temeli, tanının erken evrede konulabilmesi. Rutin meme muayenesinin ve görüntüleme tetkiklerinin güvenli merkezlerde mutlaka devam ettirilmesi gerek.

Meme kanserini erken saptamak için neler yapılmalı?

Meme kanserini erken saptamak için yapılan klasik tarama yöntemi mamografidir. Mamografiye gerektiğinde ultrasonografi tetkiki eklenebilir. Dijital mamografi ve ultrasonografi cihazlarının çözünürlüklerinin artması, erken tanıda yararlı oluyor.

Ayrıca mamografiyle birlikte tomosentez yönteminin kullanılması ve üç boyutlu görüntüler elde edilebilen otomatik ultrason cihazları da tanı konulmasına yardımcı oluyor. Mamografi ve ultrasonografiyle karara varılamayan durumlarda, meme dokusu yoğun genç hastalarda ve kuvvetli aile öyküsü olan kişilerde manyetik rezonans görüntüleme (MR) yaygın olarak kullanılır.

Meme kanseri, tarama amaçlı yapılan mamografi ve ultrasonografiyle belirti vermeden saptanabileceği gibi kişinin kendi kendine muayenesi veya meme cerrahının muayenesi sırasında da saptanabilir.

Memede hissedilen şişlikler meme kanserinin belirtisi olabilir. Ayrıca meme cildinde renk ve şekil değişikliği, meme başının içe dönmesi ve meme başından kanlı akıntı gelmesi, meme kanseri açısından şüpheli bulgulardır. Koltuk altında ortaya çıkan şişlikler de meme kanserinin belirtisi olabilir.

Meme kanserinde erken tanının hayat kurtarıcı olduğunu biliyoruz. Ancak hiçbir belirti yaşamayan bir kadın, meme sağlığı konusunda ne zaman ve nasıl düzenli kontrollerini planlamalı?

Kadınlar, yirmili yaşlardan itibaren kendi kendilerine muayeneye başlayarak kendi meme yapılarını tanımalıdırlar. Kendi kendine muayenenin regli bittikten sonraki hafta içinde yapılması uygun olacaktır.

Otuzlu yaşlardan itibaren yıllık meme cerrahı muayenesi ve meme ultrasonografisi yapılmalıdır. Kırk yaşından sonra yıllık muayene ve ultrasonografiye mamografi de eklenmelidir.


Meme Kanseri Belirtileri Nelerdir?



Meme Kanseri Riskini Arttıran Faktörler Nelerdir?


Açık renk bir sütyen giymiş bir kadının ellerini göğüslerine nazikçe yerleştirerek kendi kendine meme muayenesinin önemini anlatan bu etkileyici görsel, meme kanseri farkındalığının artırılması ve erken teşhisin kadın sağlığındaki kritik rolünü vurguluyor.

Deodorant kullanımı, balenli sütyenler, sütyenle uyumak ve cep telefonu kullanımının meme kanserine neden olduğunu gösteren herhangi bir kanıt bulunmamaktadır.

Prof. Dr Can Atalay

Deodorant kullanımı, balenli sütyenler, sütyenle uyumak, cep telefonu kullanımı gibi pek çok faktörün meme kanserine neden olduğu söyleniyor. Bu iddiaların hangilerinin bilimsel bir karşılığı var, hangileri şehir efsanesi?

Deodorant kullanımı, balenli sütyenler, sütyenle uyumak ve cep telefonu kullanımının meme kanserine neden olduğunu gösteren herhangi bir kanıt bulunmamaktadır. Sıkı balenli sütyenler kullanmak ve sütyenle uyumak, fibrokistik yapıya sahip ve kistleri olan kadınların özellikle regl döneminde daha fazla ağrı ve acı hissetmesine neden olabilir.

Sosyal medyada meme kanserini önlediği iddia edilen çeşitli besinler, takviyeler ve yöntemler de sıkça karşımıza çıkıyor. Kadınlar bu tür bilgilerin doğruluğunu değerlendirirken nelere dikkat etmeli?

Günümüzde meme kanserini önlediği bilimsel olarak kanıtlanmış bir besin veya takviye yoktur. Kullanılan bu tarz ürünlerin içeriğinde östrojen veya östrojene benzeyen maddelerin bulunmadığından emin olunmalıdır.

Meme kanserinden tamamen korunmak her zaman mümkün olmasa da riski azaltmak için kadınların günlük hayatlarında dikkat edebileceği noktalar neler? Nasıl bir yaşam tarzı önerirsiniz?

Kadınlar meme kanseri riskini azaltmak için dışarıdan alınan östrojenden uzak durmalıdırlar. Ayrıca egzersiz yapmak, aşırı kilo almamak, sigara ve alkolden uzak durmak riski azaltacaktır.


Tedavide Yeni Yaklaşımlar ve Meme Cerrahisi


Meme kanseri cerrahisi öncesi veya sonrası bir konsültasyon anında, uzman bir cerrahın elindeki tıbbi görüntüleri veya test sonuçlarını dikkatle incelerken, hastasına uygulanacak tedavi yöntemleri hakkında açıklayıcı bilgiler aktardığı bir sahne.
Görsel: iStock-DragonImages

Meme cerrahisinde güncel uygulamalar neler?

Kanser cerrahisi (cerrahi onkoloji), temel olarak meme kanseri gibi organ tümörlerinin tedavisinde kullanılan cerrahi yöntemleri konu alan bir uzmanlık alanı. Meme cerrahı, meme kanserinin tanı ve tedavisiyle uğraşan radyolog, nükleer tıp uzmanı, patolog, medikal onkolog ve radyasyon onkoloğundan oluşan takımın önemli bir bireyi.

Meme kanserinin tedavisinde kullanılan cerrahi yöntemler, yıllar içerisinde herkes için aynı olan radikal yöntemlerden hasta ve tümöre özel yöntemlere doğru değişim gösterdi. Bu tümörlerde meme içindeki kanserli bölgeyi ve lenf bezlerini ameliyatla çıkarmak, ilk tedavi yaklaşımı. Cerrahi tedavi uygulanabilen erken evre tümörlerde yaşam süresi daha uzun oluyor.

Son 30-35 yılda elde edilen sonuçlar, hastaların yüzde 70-80’inde meme korunarak tümörün güvenli bir şekilde çıkarılabileceğini gösterdi. Meme koruyucu cerrahi ameliyatı yapılan kadınların geride kalan meme dokusunda tümör nüksü olmaması için ışın tedavisi (radyoterapi) alması gerekir.

Meme kanseri tedavisindeki başarının artmasının temelinde, toplumdaki farkındalık ve erken tanı yatıyor.

Meme kanseri tedavisindeki başarının temeli ne?

Son yıllarda tanı ve tedavisindeki gelişmeler, hastalar açısından yüz güldürücü sonuçlar elde edilmesini sağladı. Meme kanseri tedavisindeki başarının artmasının temelinde, toplumdaki farkındalık ve erken tanı yatıyor.

Toplumdaki farkındalığın yaratılmasında medyanın, bilgiye internet ortamında kolay ulaşabilmenin ve özellikle meme kanseri için yürütülen tarama programlarının etkisi büyük. Toplumun doğrularla aydınlatılması, erken tanı ve tedavi başarısının artırılması için önemli.

Meme kanseri tedavisinde hastaların estetik kaygılarını gidermeye yönelik hangi uygulamalar yapılıyor?

Meme kanserinin tedavisinde meme koruyucu cerrahinin artan oranlarda uygulanması, hastalar arasında estetik kaygıları da ön plana çıkardı. Bunun sonucunda, ameliyat sırasında ameliyat edilen memedeki dokuların yer değiştirmesine dayanan onkoplastik cerrahi teknikleri geliştirildi. Bu teknikler kullanılarak memedeki daha büyük tümörler, güvenli sınırlar sağlanarak ve daha iyi estetik sonuçlar elde edilerek çıkarılabiliyor.

Meme koruyucu cerrahiye benzer şekilde, koltuk altındaki lenf bezlerine yönelik ameliyatlar da artık daha sınırlı olarak yapılıyor. Koltuk altı ameliyatında, ameliyat öncesi işaretlenen lenf bezleri bulunup çıkarılıyor ve ameliyat sırasında patoloji uzmanı tarafından inceleniyor. Eğer lenf bezlerinde meme kanseri metastazı saptanmazsa ameliyat sonlandırılıyor.

Koltuk altındaki lenf bezlerinin tamamı, ancak hastalığın o bölgeye yayıldığının kanıtlanması sonucunda çıkarılıyor. Bu şekilde gereksiz koltuk altı ameliyatları ve kolda oluşabilecek şişlik (lenfödem), his kaybı ve omuz hareketlerindeki kısıtlılıklar da azalıyor.


Meme Kanseri Tanısı Sonrası Yaşam


Meme kanseri tanısı alan bir kadının tedavi sürecine psikolojik olarak hazırlanması konusunda hem hastalara hem de yakınlarına ne söylemek istersiniz?

Sütyen giymiş açık tenli bir kadının nazikçe göğsüne dokunan elinin yakın çekim görüntüsü, meme kanseri erken teşhisi ve düzenli kendi kendine muayene ile ilgili farkındalığın hayati önemini akılda tutmayı teşvik ediyor.

Meme kanseri tanısı alan her kadın, ilk anda mutsuzluk ve suçluluk duyguları içinde olabilir. Tanı aşamasında yanında olan meme cerrahı, hastalığın durumunu açık bir şekilde ifade ederek tedavi aşamalarını anlatmalıdır. Hasta, bu anlatımdan sonra hastalığını kabul etmeye başlar.

Görsel: iStock-agrobacter

Günümüzde meme kanseri tedavi edilebilir bir kanser türüdür.

Günümüzde meme kanseri tedavi edilebilir bir kanser türüdür. Cerrahi, radyoterapi (ışın tedavisi), hormon tedavisi, kemoterapi, hedefe yönelik tedaviler ve immünoterapi, hastalığın evresi ve tümörün özelliklerine göre kombine edilerek kullanılır.

Bu tedavilerle erken evrede yüzde 90’ın üzerinde sağkalım oranı sağlanabilmektedir. Metastaz yapmış meme kanserinde de uzun süreli sağkalım mümkündür. Bu nedenle meme kanseri tanısı konulduğunda endişelenmeden tedavilere uyum sağlamak, tedavi başarısı açısından önemlidir.


Kendi Kendine Meme Muayenesi Nasıl Yapılır?


Kendi kendine meme muayenesi, kadınların memelerinin normal görünümünü ve dokusunu tanımalarına, olası değişiklikleri fark etmelerine yardımcı olur. Muayenenin ayda bir kez, regl döneminin bitiminden sonraki hafta içinde yapılması önerilebilir.

Kendi kendine meme muayenesi için izlenebilecek adımlar:

  • Ayna karşısında gözlemleyin: Memelerin boyutunda, şeklinde veya cildinde farklılık olup olmadığını kontrol edin. Meme başlarında içe dönme, ciltte çökme ya da renk değişikliği olup olmadığına dikkat edin.
  • Memelerinizi elle kontrol edin: Parmak uçlarınızla değil, parmaklarınızın yastık kısımlarıyla hafif ve dairesel hareketler yaparak memenin tamamını inceleyin. Farklı basınç seviyeleriyle yüzeysel ve daha derin dokuları kontrol edin.
  • Değişiklikleri önemseyin: Yeni bir kitle, meme başından kanlı akıntı, ciltte çekilme veya meme başında yeni gelişen içe dönme fark ederseniz doktorunuza başvurun.

Kendi kendine meme muayenesi sırasında koltuk altlarının muayenesi ihmal edilmemeli.

Kapak Görseli: iStock-Nattakorn Maneerat

OGGUSTO
OGGUSTO Tüm Yazıları
white banner
Popüler Yazılar
İlgili Yazılar
white banner
Daha keyifli ve kişiselleştirilmiş bir OGGUSTO deneyimi için