5G’nin vaatlerini Türkiye’de fazlasıyla gerçeğe dönüştüren Vodafone’un dönüşüm haritasını dönüşümü yaşayan merkezlerin birinde, Mext Araşehir’de inceledik.
5G artık gelecekteki bir teknoloji değil, Türkiye’nin yeni altyapısı. İşletmeler için ise soru “gerekli mi?” değil, “ne zaman ve nasıl?” noktasında. Vodafone Türkiye İcra Kurulu Başkan Yardımcısı Özlem Kestioglu ile üretimden perakendeye, enerji yönetiminden şehir teknolojilerine uzanan bu dönüşümde Vodafone Business’ın rolünü konuştuk.
Yüzde 30 verimlilik artışından yüzde 30 enerji tasarrufuna, 81 ildeki 5G kapsamasından Gaziantep’teki model fabrikaya kadar rakamlar somut, örnekler yerli, tablo net. Teknolojinin her ölçekteki işletmelerin gündemine girdiği bu dönemde, Vodafone’un Türkiye’deki dönüşüm haritasını mercek altına aldık.
Özlem Güsar: Özlem Hanım, “5G geliyor” sloganını özellikle son aylarda çok duyduk. Peki gerçekte ne değişiyor, işletmeler için 5G ne anlama geliyor?
Özlem Kestioglu: Aslında 5G’yi bir teknolojiden çok bir dönüm noktası olarak görüyoruz. Çünkü sadece hızdan ibaret değil; iş yapma biçimlerinin tümünü dönüştürme potansiyeline sahip. Yeni nesil ağ teknolojisiyle birlikte 10 kat daha yüksek hız, 1 milisaniyeye kadar düşen gecikme süresi ve 10 kat daha fazla kapasite mümkün hale geliyor. Bu da hem üretim hem hizmet sektörlerinde bambaşka bir verimlilik düzeyini beraberinde getiriyor.
Ö. G.: Verimlilik dışında başka hangi alanlar değişiyor? Mesela siber güvenlik, son dönemde oldukça üzerinde durulan ve dijital çağın en hassas konularından biri.
Ö. K.: Güvenlik çok kritik bir alan. Milisaniyeler içinde güvenlik ihlallerine yanıt veren çözümler hayatımıza girecek. Fabrikaları ele aldığınız zaman; makineler, sensörler ve otonom araçlar artık aynı anda, kesintisiz ve güvenli biçimde iletişim kurabiliyor. Bakım süreçleri önleyici hale geliyor, duruş süreleri azalıyor, kalite kontrol gerçek zamanlı yapılıyor.
Bunu en iyi gösteren örneklerden biri Ford’un İngiltere’de Vodafone Business ile kurduğu 5G özel ağı. Bu sayede üretim süreçlerinde yüzde 30’a varan verimlilik artışı elde ettiler. Türkiye’de de bu potansiyele sahip şirketler var. 5G, Endüstri 4.0’ın temelini güçlendiren bir altyapı olarak şirketlere yalnızca hız değil, çeviklik ve sürdürülebilirlik de kazandıracak.
Ö. G.: “Yüzde 30 verimlilik artışı” gerçekten çarpıcı bir rakam ama akla hemen şu soru geliyor: Bu büyük şirketlerin lüksü değil mi, Türkiye’nin her yerine ulaşabiliyor mu bu teknoloji?
Ö. K.: Elde ettiğimiz sonuçlarla Türkiye genelinde en geniş 5G kapsamasını sağladık. Uluslararası bağımsız denetim kuruluşu P3 tarafından 81 ilde yapılan detaylı tarama testlerine göre Türkiye’nin en geniş 5G kapsamasına sahip operatörü Vodafone oldu. Bu aynı zamanda global tecrübemizi Türkiye’ye nasıl taşıdığımızın da somut bir göstergesi. Bu kapsama gücü sayesinde ülkemizdeki tüm işletmelerin dijital dönüşümüne katkı verebileceğiz.
Ö. K.: Bugün gezdiğimiz MEXT beni gerçekten şaşırttı. Böyle bir yerle daha önce hiç karşılaşmamıştım, nasıl bir iş birliği bu?
Ö. K.: MEXT, Türkiye Metal Sanayicileri Sendikası MESS tarafından kurulan ve Vodafone Business’ın 2022 yılından bu yana teknoloji iş ortağı olduğu çok önemli bir deneyim merkezi. Hangi sektörde, hangi büyüklükte olursa olsun tüm işletmelerin işini kolaylaştıracak çözümler burada somut biçimde görülebiliyor. Vodafone Business olarak ilk adımda Türkiye’nin ilk 5G Özelleştirilmiş Mobil Şebeke kurulumunu bu merkezde gerçekleştirdik, ardından yeni bir anlaşmayla tesisin içinde Vodafone Teknoloji Deneyim Alanı da kuruldu.
Ö. G.: Türkiye’nin 5G’ye hazırlandığı bu dönemde böyle bir deneyim alanı açmak çok stratejik bir hamle. Peki ziyaretçiler burada somut olarak ne görüyor?
Ö. K.: Ziyaretçiler, gündelik iş hayatından somut örneklerle teknolojinin kendi işlerine nasıl dokunabileceğini birebir görüyor. Akıllı perakende, akıllı şehircilik, akıllı ulaştırma gibi farklı deneyim alanlarında üretimde verimlilik, enerji yönetiminde sürdürülebilirlik ve süreçlerde dijital çeviklik sağlayacak senaryolar yaşanıyor.
Şu an 17 farklı senaryo var; üretimden perakendeye, lojistikten enerjiye kadar birçok sektörde 5G, nesnelerin interneti, bulut ve yapay zekâ çözümlerinin nasıl fark yarattığı gözlemlenebiliyor.
Ö. G.: On yedi senaryo gerçekten çok fazla. Hangilerini özellikle öne çıkarırsınız, en ilginç olanları anlatır mısınız?
Ö. K.: Red Enerji, alışveriş merkezlerinde daha akıllı, çevreci ve verimli yönetim imkânı sunuyor. Vodafone Görüntü İşleme çözümleri, yapay zekâ destekli analizlerle yerel yönetimlere destek sağlıyor ve şehirleri daha yaşanabilir hale getiriyor. Elektronik Etiket Sistemi, perakende mağazalarında fiyatları anında güncelleyerek kampanyaları anlık olarak yansıtıyor ve müşteri deneyimini güçlendiriyor.
Lift & Learn perakende pazarlamasında etkileşimi artırıyor; Self Checkout ise kuyruk sürelerini azaltıp mağaza içi akışı optimize ediyor. Bir de 5G destekli Kablosuz Sabit Ağ çözümümüz var; fiber altyapının bulunmadığı bölgelerde yedekli bağlantı ve hızlı kurulum özelliğiyle kurumlara büyük bir çeviklik kazandırıyor.
Ö. G.: Bu kadar etkileyici bir merkezi yalnızca İstanbul’da bırakmak istemezdiniz muhtemelen. Anadolu’ya nasıl taşıyorsunuz bu deneyimi?
Ö. K.: Teknolojinin yalnızca büyük şehirlere özgü kalmaması gerektiğine inanıyoruz. Bu yüzden Gaziantep Sanayi Odası ve Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı UNDP iş birliğiyle kurulan Gaziantep Model Fabrika’nın destekçileri arasında yer aldık. Bu merkez, işletmelere Endüstri 4.0 dönüşümünün tüm aşamalarını gerçek bir üretim ortamında deneyimleme fırsatı sunuyor.
Ö. G.: Model Fabrika içinde Vodafone’un özel bir alanı var diye duydum, orada neler olup bitiyor?
Ö. K.: Model Fabrika içindeki Vodafone Business Tech Hub, deneyimi 5G, nesnelerin interneti, bulut ve siber güvenlik teknolojileriyle tamamlıyor. Burada işletmeler akıllı fabrikanın nasıl işlediğini görüyor; verimlilik analizi, otomasyon süreçleri, ERP–Makine–Operatör entegrasyonu ve otonom araçlarla güvenli sürüş görüntü işleme çözümlerini bire bir deneyimliyor. Ayrıca enerji verimliliği, siber güvenlik ve dijital sipariş servislerini de test edebiliyorlar.
Gaziantep Model Fabrika özellikle KOBİ’lerin verimlilik artışı, rekabet gücü kazanımı ve sürdürülebilir üretim için ihtiyaç duyduğu teknoloji adaptasyonunu hızlandırmayı hedefliyor; yalın üretim, dijitalleşme ve ileri analitiği üretim hattında birebir öğrenme fırsatı sunuyor.
Ö. G.: Perakende sektörüne de giriyorsunuz, bu benim için ayrıca ilginç çünkü perakende hem çok geleneksel hem de inanılmaz hızlı dönüşüyor. Sizi bu alana çeken ne oldu?
Ö. K.: Vodafone Business; 5G, nesnelerin interneti ve veri analitiğinin gücünü bir araya getirerek iş ortaklarının sadece bugünün değil, yarının rekabet dünyasında da güçlü kalmalarını sağlamayı hedefliyor. İşletmelerin dönüşümünü üç temel katmanda ele alıyoruz: güçlü ve kesintisiz bağlantı altyapısı, bu altyapı üzerinde çalışan IoT ve dijital çözümler ve tüm yapıyı uçtan uca yöneten servis modeli. Perakende, Türkiye ekonomisinin en büyük ve en dinamik alanlarından biri.
Ticaret Bakanlığı verilerine göre e-ticaret hacmi 2025 yılı itibarıyla 4,6 trilyon TL seviyesine ulaştı, organize perakende 2 trilyon TL’ye yaklaşıyor ve toplam perakende pazarının 13 trilyon TL’nin üzerinde olduğu tahmin ediliyor. Bugün mağazalar artık sadece satış yapılan alanlar değil; müşteri davranışlarının analiz edildiği, deneyimin yönetildiği ve verinin üretildiği merkezler haline geliyor.
Ö. G.: Rakamlar oldukça büyük ve büyüyerek devam edecek. Bildiğim kadarıyla Bağdat Caddesi’nde 3 büyük marka ile iş birliği gerçekleştirdiniz. İpekyol, Penti, Yargıcı… Yargıcı ile başlayalım. Ne değişti orada?
Ö. K.: Yargıcı ile gerçekleştirdiğimiz çalışmada mağazayı, sadece genel müşteri trafiğinin ölçüldüğü bir alan olmaktan çıkarıp ürün ve reyon bazlı içgörü üreten bir yapıya dönüştürdük. Vodafone’un 5G destekli RedBox Business Pro çözümü sayesinde mağaza içindeki video analitik sistemleri kesintisiz çalışırken, yapay zekâ destekli analizlerle müşteri davranışları çok daha derin bir seviyede anlaşılır hale geldi.
Klasik ziyaretçi sayımının ötesine geçerek hangi reyonların daha fazla ziyaret edildiğini, hangi ürünlerin müşteri ilgisini çektiğini, ziyaretçilerin demografik kırılımlarını ve mağaza içindeki hareket dinamiklerini anlık olarak ölçümleyebiliyoruz. Bu içgörüler ürün konumlandırmadan kampanya planlamasına, vitrin tasarımından mağaza içi deneyimin iyileştirilmesine kadar pek çok alanda doğrudan aksiyona dönüşüyor; yeni dönemde mağaza yönetimi artık sezgilerle değil, veriyle yapılıyor.
Ö. G.: “Veriyle yönetim” kulağa harika geliyor ama enerji maliyetleri de son dönemde herkesin kâbusu. Penti ile bu konudaki çalışmanız nasıl ilerledi?
Ö. K.: Penti tarafında bağlantının ötesine geçerek enerji yönetimini de dönüşümün merkezine aldık. Vodafone’un 5G destekli güçlü bağlantı altyapısıyla mağaza içindeki tüm sistemlerin kesintisiz çalışması sağlanırken, Red Enerji çözümüyle mağaza adeta kendi kendini yöneten akıllı bir yapıya dönüştürüldü.
En somut çıktı ise ölçülebilir verimlilik oldu: Penti mağazalarında yüzde 25’e varan enerji tasarrufu potansiyeli ortaya konulurken, bazı lokasyonlarda bu oran yüzde 30 seviyelerine kadar ulaştı. Bu proje, teknolojinin doğrudan maliyetleri düşürdüğünü ve sürdürülebilirlik hedeflerine katkı sağladığını çok somut biçimde ortaya koydu.
Ö. G.: Yüzde 30 enerji tasarrufu gerçekten çarpıcı, sürdürülebilirlik açısından da çok değerli. Peki Ipekyol ile iş birliğinizde odak noktası ne oldu?
Ö. K.: Ipekyol ile yapılan iş birliğinde odak, perakende deneyiminin temelini oluşturan kesintisiz ve yüksek performanslı bağlantı altyapısını sağlamak oldu. RedBox Business Pro çözümüyle mağaza, 5G’ye hazır, yüksek hız ve düşük gecikmeli bir bağlantı altyapısıyla buluştu; POS ve ödeme sistemleri gecikmesiz çalışıyor, dijital içerikler ve kampanyalar anlık güncellenebiliyor, yoğun saatlerde bile tüm sistemler aynı performansla çalışmaya devam ediyor.
Ama belki en kritik kazanım geleceğe hazırlık. Bu altyapı yalnızca bugünün ihtiyaçlarını karşılamakla kalmıyor, nesnelerin interneti, video analitik ve yeni nesil mağaza teknolojileri için de güçlü bir temel oluşturuyor. Ipekyol projesi, güçlü bağlantının yalnızca bir altyapı unsuru değil; müşteri deneyimini, operasyonel verimliliği ve marka standardını doğrudan belirleyen stratejik bir kaldıraç olduğunu çok net biçimde gösterdi.
Ö. G.: Bugün hem bu merkezi gezmek hem de sizinle bu kadar samimi bir sohbet etmek gerçekten çok değerliydi. Son olarak ne söylemek istersiniz?
Ö. K.: Vodafone Business olarak yaptığımız her iş birliğinde tek bir şeye inanıyoruz: teknoloji ancak insanın işini gerçekten kolaylaştırdığında, maliyetleri düşürdüğünde ve geleceğe hazırladığında anlam kazanır. Türkiye’nin bu dönüşümün tam ortasında olduğu bu dönemde, otomotivden perakendeye, Gaziantep’teki KOBİ’lere kadar her ölçekte işletmeyle bu yolculuğu birlikte yapmak bizim için büyük bir gurur kaynağı.
*Bu içerik Vodafone iş birliğinde hazırlanmıştır.
