Haftanın Kitap Önerileri: En İyiler, Çok Satanlar ve Son Haberler

2026’nın en iyi kitapları burada. Yeni çıkanlar, çok satanlar ve editör seçkileri. Liste her hafta güncelleniyor!

---

Yeni Çıkan En İyi Kitaplar

---

Ressam, Lucy Steeds

• Tür: Edebi Roman / Tarihî Kurgu
• Yayınevi: İthaki Yayınları
• Sayfa Sayısı: 312
• Okuma Süresi: Yaklaşık 6–7 saat
• Kimin İçin İdeal: Atmosferi olay örgüsünün önüne koyan, ağır ilerleyen romanlardan hoşlananlar; sanat, dâhi ve “görünmeyen kadın” temalarına ilgi duyanlar; Akdeniz yazının, yemeğin ve ışığın duyusal anlatımından keyif alan okurlar

1920 yazı, Provence. Genç İngiliz gazeteci Joseph, hayranı olduğu münzevi ressam Edouard Tartuffe hakkında yazı hazırlamak için onun çiftliğine gelir. Tartuffe, Van Gogh’la yemek yemiş, Cézanne’la tartışmış efsanevi bir figürdür. Ama Joseph’i kapıda bir söyleşi değil, ressamın kurallarıyla işleyen kapalı bir dünya karşılar. Tartuffe’ün tüm ev işlerini yürüten ve dış dünyadan neredeyse tamamen yalıtılmış yaşayan yeğeni Ettie de bu dünyanın parçasıdır. Lucy Steeds’in ilk romanı, bu üç karakterin tek bir sıcak yaz boyunca birbirinin etrafında dönüşünü anlatır. Arka planda ise Birinci Dünya Savaşı’nın taze izleri vardır.

Romanın en güzel yanı, okura her detayı hissettirmesi. Pencereden süzülen ışığı, tereyağının parlaklığını, lavanta tarlalarını ve ağustos böceklerini neredeyse birebir hissediyorsunuz. Eleştirmenler de en çok bu duyusal yoğunluğu öne çıkardı.

Bazı okurlara göre ise, romanın zayıf noktası bu! En sık karşılaşılan eleştiri, özellikle ilk yarının fazla yavaş ve tekrarlı bulunması. Yani olay odaklı bir hikaye okumak isteyenlerin sabrının sınanabilir!

Kitap, 1995 doğumlu Steeds’e hızlı ve parlak bir başlangıç getirdi. Önce Waterstones İlk Roman Ödülü’nü kazandı, ardından Waterstones Yılın Kitabı seçildi. Women’s Prize for Fiction’ın uzun listesine, British Book Awards’ın ilk roman dalında kısa listeye girdi.

Neden Okumalı?

Ressam, “büyük sanatçı” efsanesinin arkasında kimlerin çalıştığını, kimin görüldüğünü ve kimin görülmediğini, bir aşk ve sır hikâyesinin içinden sorguluyor. Hızlı bir roman değil. Acele etmeden okumaya tamamsanız, bir Provence yazını bütün sıcaklığı ve gerilimiyle yaşarsınız…

İdeal Bir Koca, Oscar Wilde

• Tür: Tiyatro / Komedi (Klasik)
• Yayınevi: İş Bankası Kültür Yayınları (Hasan Ali Yücel Klasikleri)
• Sayfa Sayısı: 144
• Okuma Süresi: Yaklaşık 2–2,5 saat
• Kimin İçin İdeal: Wilde’ın keskin diyaloglarını sevenler, Ciddi Olmanın Önemi‘ni okuyup devamını arayanlar, siyaset ile özel hayatın kesiştiği ahlaki ikilemlere ilgi duyanlar, tiyatro metni okumaya alışkın ya da alışmak isteyen okurlar

Sir Robert Chiltern, parlak bir kariyere ve kocasını ahlak abidesi gibi gören bir eşe sahip, saygın bir siyasetçidir. Ancak bu itibarın temelinde, gençliğinde devlet sırrını satarak kazandığı servet yatar. Geçmişten gelen Mrs. Cheveley bu sırrı bildiğini belli ettiğinde, Chiltern’ın hem kamusal hem özel hayatı aynı ipe bağlanır. Wilde dört perdelik oyunda şantajı, siyasi ahlakı ve evlilikteki idealleştirmeyi aynı masaya koyar. Asıl sorusu şudur:

Sevdiğimiz insanı olduğu gibi mi, yoksa olmasını istediğimiz gibi mi seviyoruz?

Oyunun merkezinde, ilk bakışta yalnızca kravatıyla ve espri yeteneğiyle ilgilenen züppe Lord Goring var. Wilde’ın en sevimli figürlerinden biri! Hikâye ilerledikçe lordumuz oyunun gerçek vicdanına dönüşüyor. Diyaloglar her sayfada bir aforizma çıkaracak kadar şahane. Ama bugünün okuru için kusursuz değil tabii. Olay örgüsü kayıp bir bilezik, yanlış ellere geçen mektup gibi melodramın klasik araçlarına dayanıyor. Kadınların “affetme” rolüne yerleştirildiği final de günümüz okurunun gözünde tartışmaya açık. Bu yönüyle İdeal Bir Koca, Wilde’ın en kusursuz komedisi sayılan Ciddi Olmanın Önemi‘nden daha ağır ve daha ciddi. Buna karşılık daha az oyunbaz diyebilirim.

Oyun, 1947’de Alexander Korda, 1999’da ise Oliver Parker tarafından sinemaya uyarlandı. Rupert Everett, Cate Blanchett ve Julianne Moore’lu ikinci uyarlama, metnin bugün de sahneye ve perdeye taşınabildiğini gösterdi. Hasan Ali Yücel Klasikleri dizisindeki yeni baskı, Wilde’ın tiyatrosuna derli toplu bir giriş arayanlar için…

Neden Okumalı?

İdeal Bir Koca, siyasetçilerin geçmişiyle yüzleşmesinin ve kamuoyunun “kusursuz” figürler talep etmesinin hâlâ gündemin merkezinde olduğu bir dönemde, 130 yıl öncesinden bir soru soruyor: İdealler insanı yüceltir mi, yoksa ona taşıyamayacağı bir yük mü bindirir?

18’imde Düştüm Yollara, Yu Hua

• Tür: Öykü
• Yayınevi: Jaguar Kitap
• Sayfa Sayısı: 168
• Okuma Süresi: Yaklaşık 4-5 saat ·
• Kimin İçin İdeal: Yu Hua’yı romanlarından tanıyıp öykü tarafını merak edenler, çağdaş Çin edebiyatına kısa metinlerle girmek isteyenler

Yu Hua adını meşhur “Yaşamak” kitabından biliyorsunuz. ” 18’imde Düştüm Yollara” ise, yazarın öykücülüğünü ayrı bir başlık altında okumaya imkân veriyor. 1986-1998 arasında yazılan 14 öyküyü okuyoruz. Yani bir yazarın en erken dönemine, bugün “klasikleşmiş” romanlarından önceki arayışına tanıklık ediyoruz. Kitaba adını veren öykü, yazarı 26 yaşındayken yayımlandığında bir anda ülke çapında tanınan bir isim haline getirmişti.

Öykülerin dünyasında evler, otobüsler, yollar, yolculuklar var. Farklı yaşlardan ve sınıflardan insanlar hüzün ile mizahın iç içe geçtiği ilişkilerin içinde beliriyor.

“Yaşamak” gibi geniş soluklu bir anlatı değil bu. Daha kısa ve kimi zaman rahatsız edici öykülerin bir derlemesi.

Gizli Tarih, Donna Tart

• Tür: Roman · Psikolojik gerilim
• Yayınevi: İthaki Yayınları
• Sayfa Sayısı: 640
• Okuma Süresi: Yaklaşık 18–20 saat
• Kimin İçin İdeal: Yavaş akan, atmosferi güçlü, karakter odaklı romanlardan hoşlananlar; klasik edebiyat göndermelerine ilgi duyanlar. Yıllar geçse de tazeliğini koruyan bir eser.

New England’daki seçkin bir üniversitede, karizmatik bir klasik dil hocasının etrafında kümelenmiş küçük bir öğrenci grubu. Anlatıcı Richard Papen, kendi geçmişinden kaçarak bu kapalı çevreye girer ve orada olmak istediği kişiye dönüşebileceğine inanır. Ancak grubun antik dünyaya duyduğu hayranlık, bir noktada ahlaki sınırların ötesine geçen bir tutkuya dönüşür. Tartt’ın ilk romanı, “kim öldürdü” sorusundan çok “bunlar nasıl bu noktaya geldi” sorusuyla ilgileniyor. Okur olayın sonucunu erkenden öğreniyor, gerilim ise karakterlerin adım adım nasıl kaydığında yatıyor.

Kitabın atmosferi ve karakter yapısı şahane. Tartt, elit ve kapalı bir grubun cazibesini, aynı zamanda bu cazibenin ne kadar tehlikeli olabileceğini ustaca anlatıyor. Klasik metinlerle de ilişki kuran sağlam bir edebi dili var. Sürükleyici ve düşündürücü. Öte yandan herkese göre olmadığını da söylemeliyim. Tempo bilinçli olarak yavaş, karakterlerin çoğu sevimsiz ve kitap hacmi nedeniyle dağınıklık, uzama hissi bırakıyor. Sürükleyici bir polisiyeden ziyade, bir hayranlık ve yozlaşma hikâyesi okuyacağınızı bilerek alın.

Türkiye’de romanın daha önce de birden çok çevirisi ve baskısı yapılmıştı. İthaki’nin yeni baskısı hem kitabı ilk kez okuyacaklar hem de farklı bir çeviriyle yeniden okumak isteyenler için bir fırsat sunuyor.

Onlar Yaşadı Ben Yazdım, Kemal Varol

• Tür: Öykü/Deneme (gerçek-kurmaca sınırında)
• Yayınevi: Doğan Kitap
• Sayfa Sayısı: 168
• Okuma Süresi: ~3 saat
• Kimin İçin İdeal: Varol’un taşra, kırgınlık ve sessizlik temalarına aşina okurlar, gerçek yaşam öykülerinin edebiyata dönüşme sürecine ilgi duyanlar. Roman formunda geniş bir anlatı beklemeyin.

Şiirle başlayıp Haw, Jar, Âşıklar Bayramı ve Babamın Bağlaması gibi ödüllü romanlarla tanınan Kemal Varol, bu kez daha kısa ve türsel olarak daha melez bir kitapla karşımızda. Gerçek hayattan devşirilmiş, yazıya sığınmamış “sıradan” insanların hikâyelerini, kurmaca ile belgesel anlatım arasında bir yerde konumlandırıyor. “Gerçek hayat, edebiyattan daha büyüktür” cümlesi, kitabın merkezi meselesini özetliyor. Yazarın kendisiyle, anlattığı kişiler arasındaki ilişkiyi, kimin yaşadığını kimin yazdığını sorgulayan bir öz-düşünüm.

Varol’un önceki eserlerinde de görülen taşra, kırgınlık, sessizlik ve vicdan temaları burada daha çok insan portresi biçiminde, göçmenlik ve sıla temalı anlatılar üzerinden işleniyor.

Beni Bir Temiz Dövseler, Başar Başarır

• Tür: Roman
• Yayınevi: Can Yayınları
• Sayfa Sayısı: 336
• Okuma Süresi: ~6-7 saat
• Kimin İçin İdeal: Aile içi çatışmaları tarihsel bir gizemle birleştiren, İstanbul’u karakterlerden biri gibi kullanan bir roman. Fantastik unsurları gerçekçi aile dramıyla bir arada seven okurlar için daha uygun. Gerçekçi anlatı bekleyenler zaman yolculuğu motifini yadırgayabilir.

Sait Faik Hikâye Armağanı ve Yunus Nadi Öykü Ödülü sahibi Başar Başarır, öykücülükten gelen ve daha önce “Sibop” ile “Dolunay İki Gece Sürer” romanlarında da görülen mizah-hüzün dengesini bu kez geniş bir aile anlatısına taşıyor. Üniversiteden ihraç edilmiş bir tarihçi olan Feridun’un merkezde olduğu roman, evliliğin ağırlığı altında ezilen Elvan, boşanmanın eşiğindeki Nesrin, aç gözlü bacanak Ayhan ve ölümle inatlaşan Hayret Hanım gibi karakterlerle genişleyen bir aile portresi çiziyor. Rumeli Hisarı’nda geçmişe açılan gizemli bir kapı arayışıyla başlayan olay örgüsü, fantastik bir unsuru gerçekçi aile draması içine yerleştirme cesareti gösteriyor.

Başarır’ın önceki söyleşilerinde vurguladığı “insanın insana yaptıkları” teması burada da işliyor: Pişmanlık, kaçırılmış fırsatlar ve kendinden kaçma arzusu, roman boyunca zaman yolculuğu motifiyle iç içe geçiyor. Nâzım Hikmet, Suavi Sonar ve Sadun Boro gibi gerçek figürlerin kurmacaya dahil edilmesi, İstanbul’un sahafları ve mezarlıkları arasında dolaşan anlatıya belgesel bir katman ekliyor. Yazarın tarihle kurmacayı birleştirmesi, önceki eserlerinde de görülen bir eğilim.

Roma’nın Beş Günü – Bir Yıldız Karasu Kitabı, Ahmet Ümit

• Tür: Polisiye
• Yayınevi: Yapı Kredi Yayınları
• Sayfa Sayısı: 512
• Okuma Süresi: ~9-10 saat
• Kimin İçin İdeal: Tarih, arkeoloji ve polisiyeyi seven, Ahmet Ümit’in Başkomiser Nevzat evreninin dışında yeni bir karakter çiftiyle tanışmak isteyen okurlar için ilgi çekici. İlk kitap “Kayıp Tanrılar Ülkesi”ni okumamış olanlar için bağlam eksikliği yaşanabilir.

Ahmet Ümit, Kayıp Tanrılar Ülkesi’nde tanıttığı Berlin Emniyeti Cinayet Masası’ndan Yıldız Karasu’yu ve yardımcısı Tobias Becker’ı bu kez Roma’ya götürüyor. Hikâye, şehrin kuruluş yıldönümü olan 21 Nisan’da Tiber Nehri’nde iki erkek cesedinin bulunmasıyla açılıyor; kurbanların Romulus ile Remus’u temsil etmesi soruşturmaya en baştan tarihsel bir boyut katıyor.

INTERPOL adına bir görev için şehirde bulunan ikili, art arda gelen teatral cinayetlerin peşinde kendilerini çok katmanlı bir soruşturmanın içinde buluyor. Bu soruşturma Mithra kültünden Afrodisias’a, tarihi eser kaçakçılığından faşizmin mirasına ve devlet içindeki karanlık ilişkilere kadar uzanıyor. Klasik müzik, arkeoloji ve mitoloji ise Ümit’in alışıldık formülüne uygun biçimde kurgunun omurgasını oluşturuyor.

Romanın merkezinde Nevzat değil, Yıldız var. Babası politik bir göçmen olan Yıldız boşanmış ve bir çocuk annesi; cinayet çözerken bir yandan da çocuğu için kaygılanıyor. Almanya’da hem kadın hem de Türk kökenli olduğu için iki kez “öteki” konumunda bir başkomiser.

Ümit, Oksijen’e verdiği söyleşide bu seriyi kendi yazarlığı için bir meydan okuma olarak tanımlıyor. Okurun “Nevzat romanı” beklentisine rağmen yabancı şehirlere bilinçli olarak yöneldiğini, çünkü kendini tekrar etmenin yazma hevesini öldüreceğini söylüyor. Romana yüklediği iddia da açık: Suçu bireysel kötülükten çok toplumsal çürümenin, iktidar arzusunun ve geçmiş üzerinde hak iddia etme mücadelesinin ürünü olarak okumak.

Yazar ayrıca Roma’nın halkı doyurup oyalayan yönetim anlayışıyla bugünün iktidar pratikleri arasında bir köprü kuruyor. Ancak bu kadar çok katmanın 512 sayfa boyunca gerilimi mi beslediği, yoksa yer yer anlatıyı mı ağırlaştırdığı, okurun polisiyeden beklentisine göre yanıtı değişecek bir soru.

Rüzgar Adımı Biliyor, Isabel Allende

• Tür: Çağdaş roman / Tarihsel-toplumsal kurgu
• Yayınevi: Can Yayınları
• Sayfa Sayısı: 296
• Okuma Süresi: ~5-6 saat
• Kimin İçin İdeal: Geniş zaman dilimlerine yayılan aile ve göç anlatılarını sevenler; II. Dünya Savaşı ve günümüz göç krizini birlikte ele alan kitaplara ilgi duyanlar

Isabel Allende, 80 küsur yıllık zaman aralığını tek bir ortak paydada, köklerinden koparılan bir çocuğun kaybı ve aidiyet arayışında buluşturuyor. Bir tarafta 1938 Viyana’sında, annesi tarafından İngiltere’ye yollanan 6 yaşındaki Samuel Adler; diğer tarafta 2019 Arizona’sında ailesinden koparılarak bir toplama kampında yalnız bırakılan 7 yaşındaki Anita Díaz var. Allende bu iki hikâyeyi onları bir araya getiren bir sosyal hizmet uzmanı ve bir avukat vasıtasıyla kesiştiriyor. Araya El Salvador’dan uzanan üçüncü bir katman daha ekleyerek anlatıyı Viyana’dan Orta Amerika’ya ve günümüz Amerikan sınır politikalarına taşıyor.

Kitabın en ilginç tarafı tarihsel zulüm ile güncel göç krizini aynı insani çerçevede buluşturabilmesi. Ama bu noktada eleştirmenlerin haklı bir şerhi de söz konusu: 296 sayfaya sığdırılan 3-4 farklı zaman ve karakter hattı, bazı bölümlerde aceleye getirilmiş. Allende’nin önceki romanlarındaki anlatım zenginliği, bu kitapta yer yer daha düz, açık ve “mesaj kaygısı taşıyan” bir dilde. Bazı okurlar eminim bunu da sevecektir ama biraz didaktik kaçtığını da söylemek gerek.

Roman doğrudan güncel ve tartışmalı bir siyasi zemine yaslanıyor. ABD’nin sınırda aileleri ayırma uygulamasını, doğrudan ismi zikredilmese de okurun tanıyacağı bir dönem başkanının politikaları üzerinden ele alması, metnin açıkça taraf tutan ve politik bir duruş sergileyen bir çizgide ilerlediğini gösteriyor.

Çayhane, Lao She

• Tür: Oyun / Modern Çin Klasiği
• Yayınevi: İş Bankası Kültür Yayınları
• Sayfa Sayısı: 128
• Okuma Süresi: ~2 saat
• Kimin İçin İdeal: Dünya tiyatrosu klasiklerini takip eden okurlar, Çin edebiyatına ve 20. yüzyıl Çin tarihine merak duyanlar, toplumsal panoramaları tek bir mekân üzerinden anlatan eserleri sevenler

Lao She dünya edebiyatında Çekçekçi (Rickshaw Boy) ile bilinse de, kendi ülkesindeki asıl anıt eseri şüphesiz Çayhane (Teahouse). Pekin’deki bir çayhaneyi yarım asırlık tarih sahnesine dönüştüren oyun; Qing Hanedanı’nın çöküşünden savaş beylerinin kaosuna, oradan Guomindang döneminin çürümüşlüğüne uzanan üç ayrı kesiti aynı mekân üzerinden aktarıyor. Eserin en büyük ustalığı, esnafından hafiyesine, memurundan dilencisine uzanan 60’tan fazla karakteri didaktik bir tarih dersine dönüştürmeden, sıradan insanların hayatta kalma mücadelesiyle ve ince bir mizahla birleştirerek sunabilmesi.

Lao She bu oyunu yazarken kendi başına geleceklerden habersizdi elbette. Eser Kültür Devrimi sırasında hedef haline geldi, yazar şiddete maruz kalıp yaşamını yitirdi, oyun on yılı aşkın süre sahnelerden kaldırıldı. Bugün okurken metnin öngörü dolu, kasvetli tonunu çok net hissedeceksiniz.

Bir tiyatro metni olarak Çayhane, okurundan sabır ve dikkat istiyor. Üç farklı zaman dilimine yayılan ve 60’tan fazla karakterin kısa sahnelerle girip çıktığı yapısı, düz romanlara alışkın okurlara başta dağınık gelebilir. Klasik anlamda tek bir kahramanın etrafında örülen geleneksel bir yolculuk burada yok.

Çayhane, hem Çin edebiyatına adım atmak hem de 20. yüzyıl dünya tiyatrosunun kilit metinlerinden birini okumak isteyenler için bir kapı aralıyor. Tek mekânın duvarları arasında koca bir imparatorluğun ve ülkenin altüst oluşunu izlemek, üstelik bunu bedelini hayatıyla ödemiş bir yazarın kaleminden okumak, esere edebi değerinin çok ötesinde tarihi bir ağırlık kazandırıyor. Türkçede ilk kez yayımlanmış olması da bu keşfi edebiyat tutkunları için özel kılan unsurlardan.

Hangi Liberal Demokrasi, Daron Acemoğlu

• Tür: Siyaset Bilimi / Ekonomi Politik
• Yayınevi: Doğan Kitap
• Sayfa Sayısı: 488
• Okuma Süresi: ~10-12 saat
• Kimin İçin İdeal?: Liberal demokrasinin krizini, popülizmin yükselişini ve gelir eşitsizliğini kurumsal-tarihsel bir çerçeveden okumak isteyen ya da güncel siyasi ekonomiye ilgi duyan okurlar

Daron Acemoğlu, “Hangi Liberal Demokrasi” adlı kitabında liberalizmi salt piyasa serbestisi veya bireysel müdahalesizlik olarak değil, ekonomik güvence ve tahakkümsüzlüğe dayanan “işçi sınıfı liberalizmi” ekseninde ele alıyor. Yazar; İkinci Dünya Savaşı sonrası refahı getiren “sanayi akdi”nin bozulması, sanayisizleşme, derinleşen eşitsizlikler, kutuplaşan kimlik siyaseti ve kontrolsüz teknoloji/yapay zeka algoritmalarının liberal demokrasiyi varoluşsal bir krize sürüklediğini savunuyor. Bu çöküşü tersine çevirmek için ise topluluk bağlarının yeniden güçlendirilmesi, aşırı eşitsizliklerin budanması, kapsayıcı bir ortak anlatı inşası, nitelikli iş alanları yaratılması ve güçlü kamu hizmetlerinin tesis edilmesi gerektiğini öne sürüyor.

Metnin eleştirel değerlendirmesinde ise Acemoğlu’nun sunduğu bu reçetenin fazlasıyla iyimser ve uygulanmasının zor olduğu vurgulanıyor. Çokkültürlü toplumlarda topluluk aidiyetlerinin birleştirici olmaktan çok kutuplaştırıcı bir işleve bürünmesi, kâr odaklı teknoloji oligarklarının dizginlenememesi ve sanayisizleşmeyle birlikte işçi sınıfının örgütlü siyasi gücünü kaybetmiş olması en temel engeller olarak sıralanıyor. Sonuç olarak, sanayi çağının yarattığı demokratik dengelerin yapay zeka ve yeni ekonomik düzende aynı dinamiklerle yeniden inşa edilmesinin pek mümkün görünmediği ve liberal demokrasinin bu modelle kurtarılmasının kaçmış bir tren olabileceği ifade ediliyor.

---

Seyahatte Okunacak Kitaplar

---

Okudum da Ne Oldu?, Yekta Kopan

• Tür: Deneme
• Yayınevi: Can Yayınları
• Sayfa Sayısı: 248
• Okuma Süresi: Yaklaşık 5–6 saat
• Kimin İçin İdeal: Okurluğunu sorgulayan, yapay zekâ tartışmalarını insani bir yerden düşünmek isteyen okurlar; Kopan’ın öykücülüğünü tanıyanlar

Yekta Kopan bu kitapta kurmacayı bırakıp deneme türüne geçiyor. Ancak konu yabancı değil: Daha önce Karbon Kopya’daki öykülerinde de yazmak, kitaplar, kütüphane ve okuma alışkanlıkları gibi konuları işlemişti. Bu kez aynı merakı doğrudan, kendi sesiyle ele alıyor. Kitabın çıkış noktası, bir edebiyat söyleşisinde liseli bir gencin sorduğu “Hiç okumazsak ne olur?” sorusu. Kopan bu soruya kesin bir cevap vermek yerine, okurluğun kendi hayatındaki izini sürüyor. Denemelere serpiştirilmiş anıların en akılda kalanlarından biri, 14yaşındayken soğuk bir Ankara gününde cebinde iki kitapla Can Yücel’in imza gününe gitmesi. Kitabın kişisel tonu, böyle sahnelerle kuruluyor.

Kitabın asıl ağırlığı yapay zekâ çağında okurluğa dair sorularda. Kopan söyleşide, yazmaya başladığında yapay zekâyı okurluğun karşısına çıkan yeni bir mesele olarak gördüğünü, sonra sorunun daha derine indiğini fark ettiğini anlatıyor: Nasıl düşündüğümüz, neye dikkat ettiğimiz, neyi hatırladığımız ve neyi merak edeceğimize ne kadar kendimizin karar verdiği. Bu bakış kaymasıyla, teknoloji merkezli diye başladığı soruların aslında insan merkezli olduğuna vardığını söylüyor. Kitabın en güçlü yanı da bu: Yapay zekâyı okurun kendine bakması için bir ayna olarak kullanması.

Yapay zekâ üzerine yazılmış her metin gibi bu kitabın da hızla eskime riski taşıdığını Kopan da kabul ediyor; söyleşide zaman zaman kitabın konusunun kendisinden hızlı ilerlediğini söylüyor. Kitabın kalıcı olacak kısmı, teknolojiye dair tespitlerinden çok okurluk üzerine kurduğu kişisel anlatı olacak gibi görünüyor.

Neden Okumalı?

Öykücülüğüyle 2002 Sait Faik Hikâye Armağanı’nı, 2010’da da Haldun Taner ve Yunus Nadi öykü ödüllerini almış bir yazarın, ömrünü adadığı eylemi ilk kez bu kadar açık sorguladığı bir kitap. “Okumak ne işe yarar?” sorusunu kendine hiç sormamış okur bile burada kendi okuma serüveninin izini bulabilir.

Paris Buluşmaları, Nedim Gürsel

• Tür: Deneme / Anı / Kent Yazısı
• Yayınevi: Doğan Kitap
• Sayfa Sayısı: 232
• Okuma Süresi: Yaklaşık 4–5 saat
• Kimin İçin İdeal: Nedim Gürsel okurları; Paris’i turistik rotalardan çok edebiyat üzerinden tanımak isteyenler; Baudelaire’den Nâzım’a uzanan yazar izlerini sürmeyi sevenler; göç, aidiyet ve anadil ilişkisi üzerine düşünen okurlar

1951 doğumlu Nedim Gürsel, 1970’lerin başında gittiği Paris’te yarım yüzyılı aşkın bir ömür geçirdi. Orada akademisyen olarak çalıştı, kitaplarının büyük bölümünü orada yazdı, ama edebiyatını hep Türkçe kurdu. Paris Buluşmaları, bu uzun birlikteliğin muhasebesi. Anılarını, kentin rıhtımlarında, kafelerinde ve sokaklarında iz bırakmış yazarlarla yan yana getiriyor. Aragon, Baudelaire, Hemingway, Yahya Kemal ve Nâzım Hikmet, kitapta birer “hayalet” yol arkadaşı olarak beliriyor. Böylece Paris, bir yabancının gözünden anlatılmaktan çıkıp yazarın kendi edebî hafızasının haritasına dönüşüyor.

Kitabın tonu, Gürsel’in son eserleriyle akraba. Son Yolcu ve Son Fasıl‘dan sonra gelen bu metinde de geçen zamana, yaşlanmaya ve yazının ölüme karşı direnç olup olmadığına dair sorular var. Paris hem sarıp sarmalayan bir sevgili hem de insanı yalnızlığıyla baş başa bırakan bir uçurum olarak anlatılıyor.

Burada bir uyarı yapayım: Bu bir Paris rehberi ya da kronolojik bir anı kitabı değil. Edebî göndermelerle örülü, lirik ve çağrışımlarla ilerleyen bir metin. Fransız ve Türk edebiyatındaki isimlere aşina olanlar kitabı sever. Somut bir göç hikâyesi bekleyenler ise metnin melankolisinde kaybolabilir.

Fransa’da en tanınmış Türk yazarlardan biri olan ve kitapları 20’yi aşkın dile çevrilen Nedim Gürsel’in, ömrünün büyük kısmını geçirdiği kente doğrudan ve bütünlüklü biçimde döndüğü kitap, külliyatı içinde ayrı bir yer tutmaya aday.

Neden Okumalı?

Paris Buluşmaları, iki dil ve iki kent arasında yaşamış bir yazarın, yarım yüzyılın ardından “nereye aitim?” sorusuna verdiği kişisel cevaplardan biri. Paris’i bilenler için şehri başka bir gözle yeniden görmenin, bilmeyenler için de kente edebiyatın kapısından girmenin hoş bir yolu.

Merhaba Acımasız Dünya, Melinda Wenner Moyer

• Tür: Ebeveynlik / Popüler bilim
• Yayınevi: Hep Kitap
• Sayfa Sayısı: 300
• Okuma Süresi: 6–7 saat
• Kimin İçin İdeal: Okul çağında ve ergenlik eşiğindeki çocukların ebeveynleri; “yoğun ebeveynlik” baskısından yorulmuş, kanıta dayalı ama uygulanabilir öneriler arayanlar; eğitimciler

Melinda Wenner Moyer, Scientific American‘a katkıda bulunan bir bilim gazetecisi. İlk kitabı How to Raise Kids Who Aren’t Assholes ile Amerika’da geniş bir okur kitlesine ulaştı. İkinci kitabının çıkış noktası ise daha huzursuz bir soru: Dünya bu kadar kaotik ve adaletsizken çocuklarımızı ona nasıl hazırlarız?

Moyer bu soruya bir gazeteci gibi yaklaşıyor. Psikologlarla, eğitimcilerle, bağımlılık ve medya okuryazarlığı araştırmacılarıyla konuşuyor, yüzlerce çalışmayı tarıyor. Kitap üç ana bölüme ayrılıyor: Baş etmek, bağ kurmak ve yetiştirmek. Öz şefkat, dayanıklılık, madde kullanımının önlenmesi, sosyal medya, ders dışı etkinlik seçimi, ailede para konuşmak ve farklı düşünen insanlarla köprü kurmak gibi başlıklar bu çerçevede ele alınıyor.

Kitabın en değerli yanı, tonu. Moyer korku pazarlamıyor. Aksine, araştırmaların umut verici olduğunu, önerdiği stratejilerin karmaşık ya da yorucu olmadığını söylüyor. Hatta bilimin çoğu zaman yoğun ebeveynliğe karşı çıktığını gösteriyor. Her şeyi kontrol etmeye çalışan ebeveyn için rahatlatıcı!

Kitap 2026’da Amerikan Gazeteciler ve Yazarlar Derneği’nin (ASJA) kişisel gelişim kategorisinde mansiyon aldı.

Yine de Türk okurun bilmesi gereken iki şey var. İlki, kitabın ağırlıklı olarak Amerikan araştırmalarına ve Amerikan gündelik hayatına yaslanması. Okul sistemi, siyasi kutuplaşma ya da madde kullanımına dair örneklerin bir kısmını kendi bağlamımıza uyarlamak size kalmış. İkincisi, metnin yoğunluğu. Her öneri bir çalışmaya ya da uzman görüşüne bağlanıyor. Bu kitaba güvenilirlik kazandırsa da hızlı karıştırılacak bir ipucu listesi olmaktan çıkarıyor. Dikkatle ve bölüm bölüm okunmayı hak eden bir kitap bu.

Provalar, Celal Kadri Kınoğlu

• Tür: Roman
• Yayınevi: İthaki Yayınları
• Sayfa Sayısı: 176
• Okuma Süresi: 3–4 saat
• Kimin İçin İdeal: Tiyatro dünyasını içeriden görmek isteyenler; aşk ve tekrar eden hatalar üzerine kısa, karakter odaklı romanları sevenler; Kınoğlu’nun ilk romanı Armağan’ı okuyanlar

Celal Kadri Kınoğlu’nun adı çoğu okurun zihninde hâlâ Tatlı Hayat‘ın İrfan’ıyla eşleşiyor. Oysa Kınoğlu 40 yılı aşkın süredir sahnede, hem oyuncu hem yönetmen olarak çalışıyor. Makine mühendisliğini son sınıfta bırakıp konservatuvara geçmiş biri o. Bu birikim Provalar‘da doğrudan romanın zeminine dönüşüyor. Işıl’ın çalıştığı tiyatroda yeni bir oyun hazırlanıyor. Dört oyuncu ve bir yönetmen, perde açılmadan önceki gergin sürecin içindeler. Kitabın açılışındaki kısa, nefes nefese cümleler, üçüncü zilden hemen önceki sahne korkusunu yaşamış birinin kaleminden çıktığını hissettiriyor.

Romanın ikinci ekseni Işıl’ın kendi hayatı. Karşısında biri umutsuz, biri imkânsız, biri yanlış üç aşk var. Asıl soru da şu: İnsan doğrusunu bildiği hâlde neden aynı hatayı tekrar tekrar yapar? Provanın doğası da tekrardır. Aynı sahne, doğru olana ulaşılana kadar yeniden oynanır. Kınoğlu’nun bu iki hattı yan yana koyması, sahnedeki rol ile hayatta üstlenilen rol arasında bir ayna kurma niyeti taşıyor. Bu aynanın ne ölçüde işlediğini, yani tiyatro ile aşk hikâyesinin birbirini besleyip beslemediğini, okur tepkileri geldikçe daha net görebileceğiz.

176 sayfalık hacmiyle Provalar tek oturuşta bitirilebilecek bir roman. Mizahi ve samimi bir dili var.

Akıldışı Ağırlama – İnsanlara Beklediklerinden Fazlasını Vermenin Olağanüstü Gücü, Will Guidara

• Tür: İş dünyası / Liderlik / Anı
• Yayınevi: Diyojen Yayıncılık
• Sayfa Sayısı: 288
• Okuma Süresi: 7–8 saat
• Kimin İçin İdeal: Misafirperverlik, perakende, hizmet ve marka deneyimi alanında çalışanlar; ekip yöneten ve kurum kültürü üzerine düşünen herkes; The Bear izleyicileri

Will Guidara, Eleven Madison Park’ın başına geçtiğinde yirmili yaşlarının ortasındaydı. Devraldığı yer, New York Times’tan iki yıldız almış, kimliğini henüz bulamamış bir brasserie idi. Şef Daniel Humm’la birlikte restoranı 11 yılda “dünyanın en iyi restoranı” unvanına taşıdı. Akıldışı Ağırlama bu yolculuğun hikâyesi ama asıl konusu mutfak değil, salon. Guidara’nın tezi şu:

Yemek ne kadar kusursuz olursa olsun, insanlar bir deneyimden geriye en çok nasıl hissettiklerini götürür. İptal olan tatilinin yasını tutan bir çift için özel salonu kumla doldurup küçük bir plaja çevirmek ya da hiç kar görmemiş bir aileyi yemeğin sonunda kızaklarla Central Park’a göndermek, bu tezin kitaptaki en akılda kalan örnekleri.

Kitabı sıradan bir müşteri deneyimi rehberinden ayıran şey, Guidara’nın cömertliği yalnızca misafire değil, ekibe de yöneltmesi. Övgünün ve eleştirinin nasıl verileceği, komiye karar yetkisi tanımanın getirdiği fark, kâr ile cömertlik arasındaki sanıldığından daha az keskin çizgi gibi konular anekdotlarla işleniyor. Dil akıcı, bölümler kısa ve hikâye odaklı. Bu yüzden bir yönetim kitabından çok anı gibi okunuyor. Guidara’nın babası da restorancıydı. Bu mirasla da metne kişisel bir sıcaklık katıyor.

Öte yandan kitabın sınırlarını da görmek lazım. Anlatılan jestlerin çoğu, üç Michelin yıldızlı bir restoranın bütçesi, personel yoğunluğu ve misafir profiliyle mümkün. Mahalle kafesi işleten ya da bir çağrı merkezini yöneten okur, bu hikâyeleri kendi gerçekliğine çevirmek için epey çaba harcar. Anlatı bazen kendini kutlayan bir tona da kayıyor.

Kitap bir yöntemden çok bir zihniyet sunuyor aslında. Guidara bu boşluğu kendisi de görmüş olacak ki, bu yıl uygulamaya dönük ayrı bir “Field Guide” yayımladı.

Neden Okumalı?

Hangi sektörde olursanız olun, Guidara’nın temel sorusu bir noktada sizi de ilgilendiriyordur: Karşınızdakine sadece istediğini mi veriyorsunuz, yoksa kendini görülmüş hissettiriyor musunuz? Kitap reçete vermiyor ama bakış açınızı değiştirebilir.

Kedi Kitabı, Ursula K.Le Guin

• Tür: Derleme (şiir, çizgi roman, mektup, çizim)
• Yayınevi: Metis Yayınları
• Sayfa Sayısı: 104
• Okuma Süresi: Yaklaşık 1,5-2 saat
• Kimin İçin İdeal: Le Guin’i fantastik ve bilimkurgu dışındaki, daha kişisel yüzüyle tanımak isteyenler; kedi sevenler

Bu kitap, Le Guin’in bilinen romanlarından biri değil. Yazarın yıllar içinde kedilere dair kaleme aldığı farklı türde metinlerin toplandığı küçük bir derleme. Orijinal adı Ursula K. Le Guin’s Book of Cats olan kitabın İngilizce baskısı 2025’te Library of America’dan çıktı. Türkçe baskıda şiirlerin yanı sıra Süperfare çizgi romanı, “Kedi Mektupları”, “Kedi Tai Chi’si”, “Bunditsu Sanatı” ve “Ursula’nın Kedileri” gibi bölümler yer alıyor.

Le Guin’in kedilere bakışı biraz farklı. Bir kedinin varlığının onu insandışı dünyanın gizemiyle ve inatçı yabaniliğiyle temas halinde tuttuğunu söylüyor. Metinlerdeki mizah da bu ciddiyetin üstüne oturuyor. Kedi psikolojisine ve felsefesine yönelik gözlemler oyunbaz bir dille aktarılıyor.

Sürükleyici bir anlatı ya da derinlikli bir edebi metin aramayın. Sayfa sayısı düşük, türleri karışık, hafif bir kitap bu. Le Guin’in ağır romanlarından sonra bir tür nefes alma, yazarın dünyasına bir davet olarak okunmalı. T

Le Guin’i evinde kedileriyle yaşayan, onlara şiir yazan ve çizgi roman çizen biri olarak görmek, bütün eserlerini biraz daha sıcak bir ışıkta okumanızı sağlayacak.

Angela Merkel – Özgürlük: Anılar 1954–2021

• Tür: Anı / Siyasi hafıza
• Yayınevi: Kadim Yayınları
• Sayfa Sayısı: 720
• Okuma Süresi: Yaklaşık 24 saat (yoğun ve bilgi yüklü anlatım nedeniyle)
• Kimin İçin İdeal: Avrupa siyasetini, Doğu Almanya’yı ve 2000’lerin krizlerini içeriden okumak isteyenler ·

Doğu Almanya’da büyüyen bir fizikçinin, Berlin Duvarı’nın yıkılmasının ardından siyasete girip 16 yıl Almanya’yı yönetmesi, başlı başına önemli bir hikâye. Merkel bu yolculuğu Putin ve Trump dahil dünya liderleriyle ilgili açık ve eleştirel değerlendirmelerle anlatıyor. Avro krizinden göç meselesine, NATO’dan Ukrayna’ya uzanan kararlarını bugünün mesafesinden yeniden tartıyor. Kitabın en çok tartışılan bölümlerinden biri, 2008 NATO zirvesinde Ukrayna’nın üyelik yolunu engellemesini savunduğu kısım. Rusya’yla ilişkiler konusunda ise Putin’le temasın kesilmemesinin doğru olduğunu söylüyor.

Merkel, Rusya politikası ve göç konusundaki eleştirilere karşı görevdeki 16 yılını sahipleniyor. Özgürlük kavramı ise, kitabın asıl konusu. Merkel’in özgürlüğün sınırlarını yaşayarak öğrenmesi ile iktidardayken karar verme sorumluluğu arasında kurulan ilişki, metne kişisel bir katman ekliyor. Kupkuru bir siyasi bilanço okumak istemeyenler için kitabın en çekici yanı bu olsagerek.

Merkel’in kararlarına ister sempati duyun ister mesafeli durun, Avrupa’nın son çeyrek yüzyılını bu kadar merkezden anlatan bir tanıklık az bulunur.

Huysuz Oyunbozan Dahi: Ayarsız Bir Nevzat Aydın Biyografisi, Nevzat Aydın

• Tür: Biyografi · İş dünyası / girişimcilik
• Yayınevi: Okuyan Us Yayınları
• Sayfa Sayısı: 424
• Okuma Süresi: Yaklaşık 8–9 saat
• Kimin İçin İdeal: Türkiye’nin internet ve girişimcilik tarihiyle ilgilenenler; Yemeksepeti’nin büyüme hikâyesini merak edenler; girişimciler ve yatırımcı gözüyle deneyim arayanlar

Nevzat Aydın, Yemeksepeti’nin ortak kurucusu ve uzun yıllar CEO’suydu. Şirket, 2015’te Alman Delivery Hero’ya 589 milyon dolara satıldı ve bu, o dönemde Türk internet tarihinin en yüksek değerlemesiydi. Aydın’ın bugün en bilinen yönlerinden biri de girişimci ve melek yatırımcı kimliği. Kitap, onu sevenlerin de sevmeyenlerin de bir fikri olduğu bu ismin hikâyesini, biyografi türünde alışılmadık bir “ayarsız” tonla anlatmayı vaat ediyor. Biyografi için yapılan 70’ten fazla röportaja ve 150 saati aşkın ses-görüntü kaydına dayanan kitapta, iş dünyasından spora kadar geniş bir isim listesi kendi “Nevzat Aydın”ını anlatıyor.

Kitabın en dikkat çekici yanı bu çoklu bakış aslında. Herkesin hatırladığı ve tanıdığı Nevzat Aydın farklı. Yani aslında klasik tek sesli bir biyografi değil bu. Anlatı mizahi ve akıcı ilerliyor, yatırımcı kimliğinin öne çıktığı bölümlerde ise daha ciddi, mentor niteliğinde bir tona geçiyor. Bu da kitabı hem bir kişilik portresi hem de girişimciler için hoş bir okuma haline getiriyor.

Yine de, her şeye rağmen Nevzat Aydın’ın kendi katılımıyla hazırlanmış bir biyografi bu. Yani bakış açısının ne kadar özgür ve eleştirel olduğu tartışılır.

Neden Okumalı?

Yemeksepeti, Türkiye’de internetin gündelik hayata nasıl girdiğinin en tanıdık örneklerinden biri ve bu kitap, o hikâyeyi arkasındaki kişinin ve çevresinin ağzından dinleme imkânı sunuyor. Nevzat Aydın’ın kişiliği hakkında ne düşünürseniz düşünün, kitabın sunduğu çok sesli portre, Türk girişimcilik tarihine ilgi duyanlar için ilginç bir okuma olabilir.

Mükemmelcilik ve Kurtulma Rehberi, Alişan Burak Yaşar , M. Sinan Aydın

• Tür: Kendine yardım · Psikoloji / ruh sağlığı rehberi
• Yayınevi: Psikonet
• Sayfa Sayısı: 360
• Okuma Süresi: Yaklaşık 8–9 saat
• Kimin İçin İdeal: “Her şey tam olsun” isteği çoğumuzda az ya da çok var. Bunun bedelini de genellikle en yakınlarımız ödüyor. Kitap, titizliği elden bırakmadan bu yükü hafifletmenin yollarını arayan okurlara iyi gelebilir. Kendini ya da bir yakınını daha iyi anlamak isteyen herkes için…

Mükemmelcilik, titizlik ve sorumluluk çoğu zaman erdem olarak görülüyor ve belki de çoğu durumda gerçekten de öyle. Bu kitap tam o noktayla ilgileniyor: Bu tür özellikler katı ve tavizsiz kurallara dönüştüğünde kişinin kendisi ve çevresindekiler için hayat neden zorlaşıyor? Kitap, obsesif-kompulsif kişilik özelliklerinin nerede geliştirici olmaktan çıkıp engele dönüştüğünü anlamaya yardım ediyor. Yayınevi Psikonet, ruh sağlığı alanında uzmanlaşmış bir yayınevi. Yazarlardan Alişan Burak Yaşar da aynı yayınevinden çıkan birçok kitapta yer almış bir psikiyatrist ve psikoterapist.

Kitap mükemmelciği “kötü bir huy” olarak tanımlamak yerine, titizliğin güzel yönlerinden vazgeçmek istemeyen okura da hitap ediyor. Bu yaklaşım, konunun genellikle iki uçtan (ya “mükemmel olmalıyım” ya da “bırak gitsin”) ele alındığı popüler literatüre göre daha anlaşılır bir çerçeve vaat ediyor. Kitap, alanında yetkin bilim insanlarının katkılarıyla bilimsel bilgiyi gündelik hayattan örneklerle bir araya getiriyor ve değişimin nasıl mümkün olabileceğini gösteriyor.

Enşitifikasyon – Her şey Neden Boka Sardı ve Bu Konuda Ne Yapmalı?, Cory Doctorow

• Tür: Popüler teknoloji / ekonomi · İnceleme–deneme
• Yayınevi: Okuyan Us Yayınları
• Sayfa Sayısı: 404
• Okuma Süresi: Yaklaşık 9–10 saat
• Kimin İçin İdeal: Dijital platformların neden giderek kötüleştiğini merak edenler; teknoloji, rekabet hukuku ve dijital haklar konusunda tartışmaya ilgi duyan okurlar. Uluslararası ölçekte de ilgi gören kitap, Financial Times ve Schroders Yılın İş Kitabı 2025 ödülünün uzun listesinde yer aldı.

Google’da aradığını bulamamak, Instagram’da takip ettiğin kişilerin paylaşımlarını görememek, her yeni güncellemeyle biraz daha fazla reklamla karşılaşmak… Yazar ve dijital haklar aktivisti Cory Doctorow bu hissi “enşitifikasyon” (İngilizce enshittification) kavramıyla adlandırıyor. Ona göre platformlar önce kullanıcıya iyi hizmet sunarak büyüyor, sonra kullanıcıyı reklamverene ve satıcıya pazarlıyor, en sonunda hem kullanıcıdan hem işletmeden mümkün olan tüm değeri kendine aktarıyor. Doctorow bu durumu, “tekelleşmenin, zayıf düzenlemelerin ve kullanıcıyı platforma hapseden mekanizmaların sonucu” olarak okuyor. Facebook, Amazon, Apple, Twitter ve Google gibi örnekler üzerinden ilerleyen kitap, çöküşün nasıl işlediğini anlatıyor.

Hepimizin yaşadığı ama adını koyamadığı bir deneyime net bir çerçeve kazandırıyor kitap. Aslında “enşitifikasyon” kavramı, çok önce kullanıma girmişti. Kitap bu fikri sistemli bir argümana çeviriyor.

Bazı eleştirmenler kitabın üslubunu uzun bir blog yazısına benzeterek; “sivri, keskin” buluyor. Öfkeli ve mizahi üslup ise kimi okur için güzel, kimi için fazla olabilir.

Yazarın argümanlarının tamamına katılmasanız bile, kullandığınız uygulamalara bakışınız değişecek. Bu yüzden kitabı, “daha iyi bir internet mümkün mü?” sorusuna verilmiş, tartışmaya açık bir yanıt olarak okumak lazım.

---

Edebiyat Dünyasından Son Haberler

---

2026 Nobel Edebiyat Ödülü Anne Carson’ın

İsveç Akademisi, 2026 Nobel Edebiyat Ödülü’nün sahibini açıkladı. Ödül, antik Yunan edebiyatıyla çağdaş şiiri bir araya getiren Kanadalı yazar Anne Carson’ın oldu. Akademi gerekçesinde, Carson’ın klasik gelenekle oyunbaz bir diyalog kurarak çağdaş edebiyata yeni biçimler kazandırdığını vurguladı.

1950’de Toronto’da doğan Carson, şiir, deneme, kurgu ve çeviri arasındaki sınırları bilinçli olarak bulanıklaştıran yazısıyla tanınıyor. Autobiography of Red, Nox ve Eros the Bittersweet en çok konuşulan eserleri arasında. Yazarın MacArthur bursu, Griffin Şiir Ödülü ve T. S. Eliot Ödülü de bulunuyor.

Carson, ödül öncesinde de güçlü adaylar arasında gösteriliyordu. Tahmin piyasası Kalshi’de favori olarak öne çıkarken, klasik bahis şirketleri onu daha geride görüyordu.

Türkçede hangi kitabı var?

Carson’ın Türkçedeki eseri Kocanın Güzelliği: 29 Tangoda Kurgusal Bir Deneme. Kitap, 2022’de Aslı Biçen çevirisiyle Metis Yayınları’ndan çıktı.

Ödülün değeri 12 milyon İsveç kronu. Carson ödülünü 10 Aralık’ta Stockholm’deki törende alacak.

İKSV’de “Edebiyat Salonu” başlıyor

Fiba Salon İKSV, Didem Bayındır küratörlüğünde hazırlanan yeni serisi “Edebiyat Salonu” ile yazarları psikiyatri, sinema, tiyatro ve mimarlık gibi farklı disiplinlerden isimlerle aynı masada buluşturuyor. Serinin ilk buluşmasında 6 Ekim’de Sema Kaygusuz ve Gülcan Özer, Hamlet üzerine sohbet edecek.

Program, 23 Ekim’de Yiğit Bener ve Serra Yılmaz’ın Albert Camus’nün Veba’sını konuşacağı ikinci buluşmayla devam edecek. 24 Kasım’da Behçet Çelik ve Pelin Esmer, Dostoyevski’nin Suç ve Ceza’sını ele alacak. Yılın son buluşmasında ise 15 Aralık’ta Murathan Mungan ve Cem Sorguç, Italo Calvino’nun Görünmez Kentler’ini edebiyat ve mimarlık ekseninde yorumlayacak.

Erdal Öz Edebiyat Ödülleri sahiplerini buldu

2008’den bu yana verilen Erdal Öz Edebiyat Ödülü, 2026’da yeni bir yapıya geçti. Geleneksel ödül, edebiyatın usta isimlerine sunulan Onur Ödülü adıyla devam ederken her yıl bir roman ve bir ilk öykü kitabı da ödüllendirilecek. Bu yılın kazananları Adnan Özyalçıner, Polat Özlüoğlu ve Nesimi Yetik oldu.

Onur Ödülü, 1950 kuşağının temsilcilerinden ve altmış yıllık öykücü Özyalçıner’e verildi. Metin Celâl, Turgay Fişekçi ve Ayşe Sarısayın’dan oluşan seçici kurul, Özyalçıner’in İstanbul’un emekçilerini, yoksullarını ve gündelik hayatın görünmeyen insanlarını merkeze alan öykücülüğünü öne çıkardı.

Edebiyat Dünyasında Heyecan Dorukta: 2026 Booker Ödülü Kısa Listesi

Çağdaş edebiyatın en prestijli ödülleri arasında yer alan Booker Ödülü’nde 2026 yılı finalistleri belli oldu. 6 romanlık kısa liste; geçmişte ipi göğüslemiş iki usta kalemi, daha önce finalist olmuş bir ismi ve Booker radarına ilk kez giren üç yeni yazarı bir araya getirdi.

Bu yıl jüri başkanlığını dünyaca ünlü klasik çağ uzmanı, yazar ve yayıncı Mary Beard üstleniyor. Seçici kurulda Beard’a şair ve eğitimci Raymond Antrobus, rock grubu Pulp’ın solisti ve müzisyen Jarvis Cocker, eleştirmen Rebecca Liu ile daha önce Booker kısa listesinde yarışmış romancı Patricia Lockwood eşlik ediyor.

Yarışmanın galibi, 9 Kasım 2026 Pazartesi akşamı Londra’daki tarihi Old Billingsgate’te düzenlenecek törenle ilan edilecek. Kazanan yazar 50.000 sterlinlik para ödülünün sahibi olurken, kısa listeye kalan diğer beş yazara 2.500’er sterlin takdim edilecek.

Öte yandan uzun listede yer alan Chloe Aridjis (The Shadow of the Object), Emma Cline (Switzy), Makenna Goodman (Helen of Nowhere), Kenan Orhan (The Renovation), Gwendoline Riley (The Palm House), Djamel White (All Them Dogs) ve Missouri Williams (The Vivisectors) bu aşamada elenen isimler oldu.

“Dünyayı Değiştiren 100 Hikâye” Listesinde Zirve Homeros’un

Sümerce, K’iche’ ve Ge’ez gibi kadim diller de dahil olmak üzere 33 farklı dilde kaleme alınmış roman, şiir, halk masalı ve tiyatro oyunlarını kapsayan seçki, edebiyatın toplumsal dönüşümlerdeki gücünü somut verilerle ortaya koyuyor.

Shakespeare, Woolf ve Kafka Damgası

İlk 20 sırada Toni Morrison’ın Sevilen’i, Dante’nin İlahi Komedya’sı, Gılgamış Destanı, J.K. Rowling’in Harry Potter serisi, Margaret Atwood’un distopyası Damızlık Kızın Öyküsü ve Charlotte Brontë klasiği Jane Eyre kendine yer buldu. Seçkide üçer eserle temsil edilen William Shakespeare, Virginia Woolf ve Franz Kafka ise listenin en çok öne çıkan yazarları.

Araştırmanın en dikkat çeken istatistiksel verisi, cinsiyet temsiliyeti tarafında ortaya çıktı. Ankete katılarak oy kullanan uzmanların yaklaşık yüzde 60’ını kadınlar oluşturmasına rağmen, nihai 100 eserlik listede kadın yazarların oranı yüzde 23‘te kaldı.

Bağış Kutusundan Çıkan Edebi Hazine: “Bülbülü Öldürmek”in İlk Baskısı

Harper Lee’nin 20. yüzyıl Amerikan edebiyatına damga vuran Pulitzer ödüllü klasiği Bülbülü Öldürmek (To Kill a Mockingbird), İngiltere’de bir hayır kurumuna yapılan sıradan bir bağışın içinden çıkan nadir ilk baskısıyla edebiyat dünyasını heyecanlandırdı.

Yardım kuruluşu Oxfam mağazasına ulaştırılan Amerikan kitapları kolisi, çalışanların dikkati sayesinde unutulmaz bir edebi keşfe dönüştü. Koliyi ayıran müdür yardımcısı Gurpreet Karlcut’ın ciltli nüshanın kıymetli olabileceğini fark etmesi üzerine, mağaza müdürü Olivia Haysman-Walker kitabın basım tarihini, kapak tasarımını ve cildini titizlikle inceledi. Yapılan inceleme sonucunda eserin 1960 tarihli orijinal ABD ilk baskısı olduğu doğrulandı.

Kitap zamana yenik düşüp kenarlarından aşınmış olsa da iç sayfalarının kusursuz olduğu kaydedildi. Bu nadir nüsha, keşfin ardından Birleşik Krallık’ın ulusal kütüphanesi British Library tarafından satın alındı.

Bilim, “Keyif İçin” Okuyun Diyor

Okumayı uzun süredir bir tür “kendini hackleme” aracına dönüştürdük. Hızlı okuma teknikleri, hap bilgi bültenleri, altı çizilmiş başarı tüyoları… Oysa Cambridge Üniversitesi’nin son derlemesi, meselenin bambaşka bir yerde olduğunu hatırlatıyor: En büyük nörolojik devrimi, sadece ve sadece keyif aldığımız sayfaları çevirirken yapıyoruz.

Psychological Medicine dergisinde yayımlanan çalışmaya göre, sırf zevk için kitap okumak; keskin bir hafıza, güçlü bir dikkat ve çok daha az ruhsal dalgalanma anlamına geliyor. Araştırmanın arkasındaki 10 bin kişilik dev ergen analizi ise işi daha somut bir noktaya taşıyor: Erken yaşta bu alışkanlığı edinenlerin beyin taramalarında dil, düşünme ve duygu kontrolünden sorumlu gri maddesi daha yoğun çıkmış. Üstelik gelir seviyesi ya da ebeveyn eğitimi ne olursa olsun sonuç aynı.

Yetişkinlerde durum daha da iyi: Sosyal dinamikleri zengin kurgular okumak, başkalarını anlama merkezlerimizi adeta jimnastiğe sokarak yalnızlık hissini ve stresi törpülüyor, ileri yaşta ise demans riskine kalkan oluyor.

Prof. Barbara Sahakian’ın reçetesi: “Sadece zevk aldığınız şeyi okuyun.” Çünkü beyninizi ikna etmenin tek yolu, okumayı bir ev ödevi gibi görmeyi bırakmak. (Küçük bir bilimsel şerh: Araştırmacılar bunun kesin bir neden-sonuç değil, güçlü bir korelasyon olduğunu söylüyor. Yine de elimizdeki en hoş terapi yöntemi bu. Denemekten kim zarar görmüş?)

50 Gün Okuyup 1 Dolar Kazanmak

TikTok çağında dikkati 15 saniyenin üzerine çıkarmak güzel bir hayal. Singapur bu savaşa biraz fazla “somut” bir teşvikle girdi. Singapur Ulusal Kütüphane Kurulu (NLB), halkın eleştirel düşünme yetisini fast-food dijital içeriklerden kurtarmak için 5 yıllık ReadSG hareketini başlattı. Formül: Günde en az 15 dakika kitap oku, devlete beyan et, sanal coin kap.

Buraya kadar her şey modern bir distopya ya da fütüristik bir eğitim hamlesi gibi görünse de matematiğe girdiğimizde tablo biraz değişiyor. Günde 15 dakika okumanın karşılığı tamı tamına 20 coin. Biriken coin’lerin 1 Singapur Doları etmesi için ise aralıksız 50 gün kitap okumanız gerekiyor. Yani kaba bir hesapla zihinsel aydınlanmanızın günlük piyasa değeri: 0,02 Singapur Doları (yaklaşık 2 sent) denk geliyor.

Sistem, “evet, okudum” beyanına dayanıyor. Herhangi bir kontrol mekanizması yok. Hedef ise, 150 bin kişiyi sisteme çekmek. Kurul, olayın vicdani boyutunu da unutmamış: Paralelde yürüyen Read for Good kampanyasıyla vatandaşlar, aynı 15 dakikayı hayır kurumlarına bağışa dönüştürebiliyorlar…

2026 Hugo Ödülleri Sahiplerini Buldu

Bilimkurgu ve fantastik edebiyat dünyasının en prestijli ödülleri arasında gösterilen Hugo Ödülleri, bu yılki sahipleriyle buluştu.

Gecenin en çok merak edilen kategorisi olan En İyi Roman Ödülü, The Everlasting adlı yapıtıyla fantastik edebiyatın güçlü kalemlerinden Alix E. Harrow’a gitti. Kısa roman kategorisinde ise usta yazar Amal El-Mohtar, The River Has Roots ile En İyi Novella ödülünün sahibi oldu.

Ödüllü eserlerin Türkçeye kazandırılması süreci de şimdiden edebiyatseverlerin radarında. Hem Alix E. Harrow hem de Amal El-Mohtar’ın bu yıl ödül alan kitaplarının henüz Türkçe edisyonu yok. Ancak Harrow’un daha önceki eserlerinin Türkçeye çevrilmiş olması, The Everlasting’in de yakın dönemde Türk okurlarla buluşacağına dair beklentileri güçlendiriyor.

Rami Kütüphanesi’ne Yeşil Ödül

İstanbul’daki 19. yüzyıldan kalma Rami Kışlası’nın dönüştürülmesiyle oluşturulan Rami Kütüphanesi, iklim koşullarına dayanıklı ve sürdürülebilir bir kamusal alan yaratması nedeniyle IFLA 2026 Yeşil Kütüphane Ödülleri’nde “En İyi Yeşil Kütüphane” seçildi.

IFLA ödülleri çevresel sürdürülebilirlik, BM Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları’na katkı ve sürdürülebilir kütüphanecilik uygulamaları gibi kriterlere göre değerlendiriyor. İstanbul’un en güzel kütüphanelerini bu yazıda keşfedebilirsiniz.