Koç Üniversitesi Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Süda Tekin, çocuklarda görülen kızamık hastalığını, belirtilerini ve tedavi yöntemlerini anlattı.

Kızamık Nedir?

Kızamık, kızamık virüsünün neden olduğu, solunum yoluyla yayılan oldukça bulaşıcı bir enfeksiyon hastalığı. Hastalık soğuk algınlığı benzeri başlar ve deri döküntüleriyle kendini belli eder. Esas olarak çocukluk yaş grubunda görülür ve çocukluk çağı viral döküntülü hastalıkları arasında yer alır.
Kızamık Nasıl Bulaşır?

Kızamık virüsü solunum yoluyla bulaşır. Küçük yapıda olması nedeniyle virüs havada ve enfekte yüzeylerde 2 saate kadar aktif ve bulaşıcı olarak kalabilir. Kızamık ile enfekte bir kişi hastalığı, aynı ortamda bulunan 10 kişiden 9’una bulaştırabilir. Yüksek bulaşma hızı nedeniyle aşısız, eksik aşılı ve hatta aşılı kişilerin de %3-4’lük bir grubuna bulaşabilir.
Kızamık Belirtileri Nelerdir?

Kızamık virüsü alındıktan sonraki ilk günlerde burun akıntısı, hapşırma, öksürük yüksek ateş, halsizlik, göz yaşarması, ışığa duyarlılık ve boğaz ağrısı gibi soğuk algınlığı benzeri belirti ve bulgular görülür. Bu ilk belirtilerden 2-4 gün sonra kızamık döküntüsü başlar.
Kızamık döküntüsü yüz ve baş bölgesinden başlar ve yukarıdan aşağıya doğru yayılır. Ağız içinde küçük grimsi beyaz lekeler (koplik lekeleri) tanı koydurucu özelliktedir. Kızamık döküntüsü, vücutta küçük kırmızı-kahverengi, yassı ya da hafif kabarık noktalar şeklindedir. Döküntüler gövdede birleşme eğilimi gösterirken kol ve bacaklarda ayrı ayrı lezyonlar olarak görülür.
Bu dönemde hastalarda 39-40ºC’yi bulan yüksek ateş izlenir. Döküntüler yaklaşık 4 gün kadar devam eder ve hafif bir soyulma ile başladığı gibi yukarıdan aşağıya doğru solarak kaybolur. Bu dönemde ateş de yavaş yavaş normale döner.
Çocuklarda Kızamık Tedavisi Yöntemleri

Kızamık tanısı doktor muayenesi ile konulabilir. Kızamık hastalığı karakteristik deri döküntüsü ve ağız içinde çıkan lekelerden (koplik lekeleri) teşhis edilebilir. Kızamık hastalığının kesin bir tedavi yöntemi yok. Bununla birlikte bazı tedaviler uygulanabilir.
- Öncelikli olarak bol sıvı, sebze ve meyve tüketmeleri uygun.
- Yüksek ateş varsa ateş düşürücü ilaçlar kullanılmalı.
- Öksürük veya boğaz ağrısı için hava yollarını rahatlatacak nemlendiriciler kullanılabilir.
- Yoğun ışığın rahatsız ettiği durumlarda güneş ışığından uzak durup güneş gözlüğü takılabilir.
- A vitamini takviyesi semptomların azalmasına yardımcı olabilir.
- Bağışıklığı baskılayan hastalıkları olan çocuklar hekim kontrolünde yakından izlenmelidir.
- Kızamık tedavisi uygulanırken aspirin kullanılmamasına dikkat edilmeli. Bu gibi durumlarda aspirin kullanılması reye sendromu gibi çok daha ciddi sorunlara yol açabilir.
- Kızamık ile birlikte zatürre veya kulak enfeksiyonu gelişirse doktorun önerdiği ek ilaçlar kullanılabilir.
Çocuklara Kızamık Aşısı Ne Zaman Yapılmalı?

Çocuklara rutin olarak yapılması gereken (Ülkemizde Sağlık Bakanlığı tarafından Kızamık-Kızamıkçık-Kabakulak olarak ücretsiz karşılanır) kızamık aşısının ilk dozu 1 yaşında (12. ay), ikinci dozu ise 4 yaşına girdiğinde (4-6 yaş arası) 2 doz olarak uygulanır.
İkinci doz aşının daha erken yapılması tavsiye edilmez. Ancak, 4 yaşından küçük çocuk kızamık salgınının olduğu bir bölgeye gitmek zorundaysa ikinci doz aşı önerilebilir.
Bağışıklığı olmayan daha büyük çocuklar ve gençler de iki doz kızamık aşısı yaptırmalı. Daha önce aşılanıp aşılanmadığından emin olmayan kişilerin kızamık aşısı olmasının bir zararı yok.
Hastalığı geçirmemiş veya iki doz aşılandığını belgeleyemeyen olası ve/veya kesin kızamık vakasıyla temas etmiş olan 6 ayın üzerindeki herkese koruma amacıyla ilk 72 saat içerisinde bir doz Kızamık-Kızamıkçık-Kabakulak (KKK) aşısı yapılmalı.
Dikkat Edilmesi Gerekenler

Kızamık aşısı canlı bir virüs aşısı. Aşıdan sonra nadir de olsa kızamığa benzer yan etkiler görülebilir. Aşıdan sonra yüksek ateş ve kızamığa benzer döküntüler yaşanabilir. Bu belirtiler hafif ve kısa sürer. Basit ateş düşürücülerle yüksek ateş kontrol altına alınabilir. Çok nadir lenflerde şişkinlik ve yetişkin kadınlarda eklem ağrıları yaşanabilir. Aşı bağışıklığı baskılanmış, kemoterapi almakta olan kişilere ve gebelere uygulanmaz.
Hastalıktan korunmada en koruyucu yöntem bağışıklanma. Bu nedenle kızamıktan korunabilmenin öncelikli yolu kızamık aşısı olmak. Bununla birlikte kişisel hijyen, kalabalık ortamlardan uzak durulması ve maske kullanımı alınabilecek önlemler arasında.


Döküntülü hastalık yakınmasıyla sağlık kuruluşlarına başvuranların, bekleyenlerle teması en aza indirecek bir akış-mekân düzenlemesiyle hızlıca hizmet alması, hizmet aldıkları ortamın havalandırılması önemli.
{157395}


