Gezegeni Kurtarırken Bütçenizi Rahatlatacak 7 Sürdürülebilir Yaşam Alışkanlığı

Sürdürülebilir yaşam nedir ve nereden başlanır? Sıfır atık mutfaktan döngüsel modaya, hayatınıza hemen katabileceğiniz pratik adımlar OGGUSTO’da.

Sürdürülebilir Yaşam Nedir?

Sürdürülebilir yaşam; doğal kaynakların tüketimini minimize ederek ekolojik dengeyi korumayı ve gelecek nesillere yaşanabilir bir çevre bırakmayı hedefleyen bilinçli tüketim modelidir.

Sürdürülebilir yaşam, en temel tanımıyla bir kişinin çevresel etkilerini hem dünya hem de kişi için sürdürülebilir olacak şekilde azaltmayı amaçlayan yaşam şekli; yani doğal kaynaklar üzerindeki zararımızı yapabileceğimizin en iyisi oranında azaltmak demek… Bu kimi zaman bir ürünü sürdürülebilirliğe katkısı olmadığı için tercih etmemek kimi zaman da yaşam döngüsünde daha aktif rol almak adına alışkanlıklarımızı değiştirmek anlamına geliyor. Dünyanın sıcaklığının Endüstri Devrimi’nden bu yana 1.2 – 1.45°C derece arttığı düşünülürse, değişimi hayatlarımıza dahil etmemiz şart.

Sürdürülebilir yaşam, konforsuz bir hayat yaşayacağımız anlamına gelmiyor. Hayatmızı sürdürürken aldığımız kararlarda, kendimiz kadar doğayı ve üzerinde yaşayan diğer canlıları da düşünerek, daha bilinçli seçimler yapmamızı salık veriyor. Doğal bir denge içinde, insanın ekoloji ve doğal döngüler ile kurduğu simbiyotik ilişkilerine saygı duyarak yapılan tutarlı bir yaşam şekli değişikliği, tabii ki biraz zaman istiyor. Ancak içinde yaşadığımız aşırılıklar çağında hepimizin bir yerden başlaması gerekiyor.

Sürdürülebilir yaşamın en güçlü önermelerinden biri, yaptığımız her seçimin bir etkisinin olması. Her gün sipariş ettiğimiz kahveden giydiğimiz kıyafetlere, yaptığımız seçimlerin tamamı büyük dünya resminin bir parçası. Sürdürülebilir yaşam, seçimlerimizde ve hareketlerimizde bilinçli olursak dünyayı değiştirebileceğimizi söylüyor.

Sürdürülebilir yaşam, bir parçası olmaya karar verdiğimiz ahlaki değerler bütünü aynı zamanda. Zira önünde sonunda sürdürülebilir yaşam yolundan yürümeyi tercih ettiğimizde, dünyayı etkileme biçimimizi değiştirmeyi kabul etmiş oluyoruz; bu da beraberinde farklı bir düşünsel boyut kazanmamıza karşılık geliyor.

Günlük Hayatta Sürdürülebilirlik Uygulamaları

• Atılan her adımın çevreyle de bağdaştığını unutmadan bazı önlemler almamız gerekiyor. Bunun için sıklıkla yaptığımız eylemleri bir kez daha gözden geçirip, çevreye en az zarar verecek şekilde uygulamalıyız.
• Üretilen her ürünün dünyaya bir etkisi olduğunu göz önünde bulundurmalıyız. Alışveriş esnasında gerçekten ihtiyacımız olan ürünleri tercih etmeli eğer gerekliyse de seçimleri en doğal olanlardan yana kullanmalıyız.
• Okyanusların %40’ını kaplayacak olan plastik atıkları ne yazık ki her gün bir deniz canlısının ölümüne sebep oluyor. Bunun için plastik kullanımının en az seviyede kullanılması gerekiyor.
• Canlıların doğal yaşam alanlarını tehlikeye atacak ürünlerden kaçınmak oldukça önemli. Bunun için yapılması gereken ilk adım; bilinçli bir tüketici olup, alınan ürünlerin içeriklerin dikkatlice okumak ve sürdürülebilir malzemeleri barındıran ürünleri tercih etmek…
• Evde yapılacak olan ufak dokunuşlar da çevre için büyük bir adım olur. Enerji tasarrufu için buna uygun aydınlatma cihazları kullanılıp, ısıtma ve soğutma sistemi için ayarlanabilir termostatlar kullanabiliriz.

Sürdürülebilirlikte 3R: Reduce, Reuse, Recycle

Sürdürülebilirlik artık birçok sektörün radarına girmiş durumda. Markalar imajını koruyabilmek ve başarılı olabilmek için bu kavramı bünyelerinde benimsemeye başladı. Kozmetik-kişisel bakım sektörü de bunlardan biri. Tüketiciler ise daha bilinçli olmaya doğru gidiyor. Ürün performansını bir kenara koyuyor ve buna ek olarak üretim sürecinden çevreye dönüşüne kadar sürdürülebilirlik çalışmalarına dikkat ediyor.

Reduce-azalt kavramı, kozmetik kullanımı azaltmak anlamından çok, onun gereksiz yere kullanılmamasının üzerinde duruyor. Reuse-tekrar kullan kavramı, refill ürünlerin tercih edilmesini ve ambalaj üretimi esnasında daha az atıktan yararlanıp daha az malzeme kullanımını destekliyor. Recycle- geri dönüştür diyen kavram, ürünlerin doğada çözünebilmesinin yanında ne kadar sürede çözündüğünü de göz önünde bulundurmamızı vurguluyor. Konuyla ilgili daha detaylı bilgi bu yazıda.

Cittaslow Kavramı

Küreselleşmeyle birlikte şehirler yaşam, çalışma ve tüketme gibi çoğu konuda hızlanmaya ve kendi kendine yetmeyen bir hale girdi. Yaşam için üretilen her şey insanın hızlanmasına odaklanmış durumda. Sağlıksız yiyecekler, kirli hava, otoyollar, yalnızlık insanların dört bir yanını kuşatıyor. Tüm bu sebepler bizlerde çeşitli hastalıkları oluştururken şehirleri de hasta edip onların sürdürülebilirliğini engelliyor. Tam da bu noktada hem maddi hem manevi tüketimle hiçbir noktaya varılamayacağı anlaşılıyor ve hayatımıza ‘’Cittaslow’’ kavramı giriyor.

Popülerliği gittikçe artan bir kavram olan Cittaslow, yaşamanın güzel ve değerli olduğunu uluslararası bir hareketle anlatan Slow Food’u kentsel boyutlara taşımayı amaç ediniyor. Bu hareketin felsefesiyle insanlar birbiriyle daha rahat iletişim kurabilme, sosyalleşebilme, kendi kendine yetme, doğaya yönelebilme ve en önemlisi de sürdürülebilir bir yaşam alanına kavuşmanın fırsatını yakalıyor.

Ayrıca alt yapı sorunlarına yer vermeyen bu yaşam stili, yenilenebilir enerji kaynakları ve teknolojinin kolaylıklarından da yararlanmayı ihmal etmiyor.

İkinci El Alışveriş

Günümüz çağında artan dünya nüfusu ve bununla paralel şekilde artan ihtiyaçlar sürdürülebilirlik kavramının hayatımıza girmesine engel olamadı. Böylece bu ideolojiyle birlikte doğan ikinci el moda anlayışı satın alış şeklimize yeni bir boyut kazandırdı. Gün geçtikçe ikinci el alışveriş modası özellikle Amerika ve Avrupa’da hızla ilerlemeye devam ediyor. Kadın girişimcilerin bu sektöre atılmasıyla, yayılım oldukça geniş kitlelere ulaşmaya başladı. Bu alışveriş tarzının çevreye en büyük geri dönüşü ise tekstil atıklarının miktarını düşürmesi…

Mutfakta Sıfır Atık

Atıkların en çok çıktığı alanlardan biri de mutfak. Beslenme ihtiyacımızı karşılayabilmemiz için belki de gün içerisinde en çok vakit harcadığımız yer olabilir. Bunun için mutfakta gerçekleştireceğimiz eylemin çevreye karşı nasıl bir geri dönüşünün olacağını iyi bilmemiz gerekir. İlk olarak burada da yapılması gereken, gerçekten neye ihtiyacımız olup olmadığına karar verip alışveriş listesini hazırlamak. Böylece maddi açıdan yapılacak olan tasarrufun yanında, gereksiz tüketim de engellenmiş olur.

Karbon ayak izini azaltmak için dikkat edilmesi gerekilen diğer bir nokta ise sezonluk alıveriş yapmak. Aldığınız besinler sofraya ne kadar az yol kat edip gelirse, karbon ayak izi doğadan o kadar silinmiş olur. Bu esnada ürünleri yerleştirmek için bez çanta ve keseler de tercih edilebilir. Yemek yaptıktan sonra arda kalan hiçbir şeyi çöp olarak görmemek belki de bu konunun en temel noktası. Çıkarılan yemek suları başka yemek alternatifleri için saklayabilir, arda kalan kompostları bahçenize veya yeşil bir alana gömebilirsiniz.

Sürdürülebilirlik için Rakamsal Gerçekler

• 10,5 milyar tonluk karbondioksit salınımı ile dünyayı en çok kirleten Çin’i; Amerika Birleşik Devletleri, Hindistan, Rusya ve Japonya izliyor.
• Küresel ısınmanın bir kıyamete dönüşmemesi için insan kaynaklı karbondioksit emisyonunun 2030’da %45 oranında düşerek, 2010 seviyelerine gelmesi ve 2050’de sıfıra ulaşması gerekiyor.
• %60’ı sera gazı emisyonu olmak üzere enerji, küresel ısınmayı en çok tetikleyen endüstri.
• Eğer dünya üzerindeki herkes enerji tasarruflu ampul kullanmaya başlarsa, her yıl 105 milyar Euro tasarruf edilebilir.

• Dünyanın %70’i su ile kaplı olsa da bunun sadece %2,5’u taze ve sadece %1’i insan erişimine açık.
• Geçtiğimiz yüzyılda su tüketimi nüfusun iki katı oranda arttı.
• Su kullanımı daha efektif olacak şekilde düzenlenirse evlerde %45 oranında tasarruf sağlanabilir.
• Eğer tüm dünya ortalama bir Amerikalı gibi yemek yeseydi, global popülasyonun ihtiyacını karşılayacak yeterli su bulunamazdı.

• Bitki ağırlıklı beslenme ile zirai emisyonun %70’i azaltılabilir.
• Organik maddeler doğada çözünmeleri için istiflendiklerinde karbondioksitten %34 daha etkili metan gazı salınımına yol açar.
• Bir ton kâğıdı geri dönüştürmek 2584 lt yağ, 26498 lt su ve 2,5 küp metre yer tasarrufu sağlar.
• Dünyada geri dönüşümde öncü ülkeler sırasıyla Almanya, Avusturya, Güney Kore ve Galler.
• Bir ton kâğıdı geri dönüştürmek 17 ağacı kurtarır.

• Plastik üretiminde kullanılan fosil hidrokarbonlar, yenilemeyen kaynaklar olduğu için küresel ısınmaya katkı sağlar.
• Plastik torbalar ve strafor saklayıcıların çözünmesi binlerce yıl aldığı için deniz hayvanlarının ölümüne ve toprak ile suyun bozulmasına neden olur.
• Günümüzde, çoğu hızlı moda markalarının üretim ağlarında çalışan 36 milyon insan modern kölelikle yaşıyor.

Sürdürülebilirlikle İlgili Kitap, Film ve Podcast Önerileri

Destination Simple

Animal, Vegetable, Miracle

The Third Plate: Field Notes On The Future Of Food

The True Cost

Global tekstil endüstrisinin, spesifik olarak moda endüstrisinin, insani ve çevresel bedellerini gözler önüne sermesi açısından sürdürülebilir ve etik yaşamak isteyenler için başlangıç dersi niteliğinde bir belgesel.

Chef’s Table

Kendi besin kültürünüzü yeniden tanımlamak ve vücuduna girecek besinlerle yeni bir ilişki kurmak istiyorsanız, şeflerin masası iyi bir başlangıç. Dünyanın dört bir yanındaki tutkulu şefleri bir araya getiren belgesel, beslenme ve kültür arasında harikulade bir ilişki kuruyor.

The Slow Home Podcast

Evli ve çocuklu bir çiftin daha yavaş ve sürdürülebilir yaşama geçişlerinin aşamalarını anlattıkları yayından kendinize güzel örnekler çıkarabilirsiniz.

Social Entrepreneur

Bu yayın pozitif sosyal etki yaratmayı görev edinmiş girişimcilere odaklanması ile ufuk açıcı. Zira ilham veren sadece şirketler ve hikayeler değil, başkalarının faydası için bir şeyler yapma dürtüsünü seçmeyi dinleyicilerine anımsatması.