Anthony Bourdain'in Hayatı, Mirası ve "Tony" Filmi

Modern zamanların gastronomi kaşifi Anthony Bourdain’in hayatı, felsefesi, kült kitapları, favori restoranları, İstanbul dahil en sevdiği şehirler ve gençlik yıllarını anlatan “Tony” filmi.

Anthony Bourdain bize yalnızca nerede yemek yememiz gerektiğini değil, dünyaya nasıl bakmamız gerektiğini de öğretti. Ölümünün üzerinden yıllar geçse de kitapları, programları ve şimdi de gençlik yıllarını anlatan “Tony” filmiyle yeni kuşaklar tarafından keşfedilmeye devam ediyor.

Onu yalnızca bir şef olarak tanımlamak eksik kalır. Bourdain, yemek üzerinden dünyayı anlamaya çalışan modern bir kaşifti. Peki onu bu kadar unutulmaz yapan neydi?

Tony Filmi: Bourdain’in Hayatını Değiştiren Provincetown Yazı

Bourdain’in hikâyesi ekranlarda şöhretli yıllarıyla anlatıldı. “Tony” ise kamerayı çok daha geriye, henüz kimsenin onu tanımadığı bir yaza çeviriyor. Film, 1975’te Massachusetts’in Provincetown kasabasında bir restoran mutfağına adım atan 19 yaşındaki Tony’yi anlatıyor. Bourdain’in hayatını değiştiren mutfak kültürüyle ilk karşılaşmasını, ilk aşkı Nancy’yi ve sert ama öğretici bir şefin yanında geçen aylarını konu alıyor.

OGGUSTO Notu: Tony, filmekimi’nden hemen sonra Prime Video’da yayına girdi.

---

Anthony Bourdain Kimdir?

---

Anthony Bourdain, 25 Haziran 1956’da New York’ta doğdu ve çocukluğunu New Jersey’nin Leonia kasabasında geçirdi. Gastronomiye ilgisi, ailesiyle Fransa’nın güneybatısındaki Arcachon Körfezi’nde geçirdiği bir yaz tatilinde tattığı ilk istiridyeyle başladı. Bu anı yıllar sonra hayatını değiştiren anlardan biri olarak anlatacaktı.

Vassar College’da iki yıl okuduktan sonra mutfağa yöneldi ve 1978’de Culinary Institute of America’dan (CIA) mezun oldu. Profesyonel kariyerini New York’un yoğun restoran mutfaklarında sürdürdü ve 1998’de Manhattan’daki Brasserie Les Halles’in baş şefi oldu.

2000 yılında yayımlanan Kitchen Confidential: Adventures in the Culinary Underbelly (Mutfak Sırları) hayatının dönüm noktası oldu. Kitap, 1999’da The New Yorker’da yayımlanan ve büyük ses getiren “Don’t Eat Before Reading This” başlıklı yazısının ardından geldi. Bourdain bu kitapta restoran sektörünün perde arkasını, mutfak hiyerarşisini ve şeflerin çalışma koşullarını tüm açıklığıyla anlattı.

Kısa sürede çok satanlar listesine giren kitap, onu bir şeften uluslararası yazara dönüştürdü. Ancak Bourdain’i kültürel bir fenomene dönüştüren asıl şey ekrandaki anlatıcılığı oldu. 2002’de başlayan A Cook’s Tour, ardından No Reservations, The Layover ve Emmy ödüllü Parts Unknown ile dünyanın dört bir yanını dolaştı. Onun için bir şehri anlamanın yolu, yerel halkla aynı sofrayı paylaşmaktan geçiyordu.

Seyahat sizi değiştirir. Dünyayı dolaşıp eve döndüğünüzde artık aynı insan olmazsınız.

Anthony Bourdain

---

Les Halles: Ünlü Şefin New York Mutfağındaki Yılları

---

Dünya çapında tanınmadan önce Bourdain, New York’un en hareketli mutfaklarında çalışan bir şefti. Kariyerinin en önemli durağı, Manhattan’ın Park Avenue South’taki Fransız brasserie’si Les Halles oldu.

1998’de restoranın baş şefliğini üstlenen Bourdain, Kitchen Confidential’da anlattığı hikâyelerin önemli bir kısmının ilhamını bu mutfaktan aldı. Gece geç saatlere uzanan servisler, mutfak hiyerarşisi ve renkli karakterlerle dolu çalışma ortamı, kendine has anlatım dilini şekillendirdi. Kitap yayımlandığında hâlâ burada çalışıyordu ve kısa sürede ülkenin en çok konuşulan şeflerinden biri haline geldi.

Restoran 2017’de kapandı. Ancak Les Halles, hayranları için Bourdain efsanesinin doğduğu yer olarak anılmaya devam ediyor.

Bourdain ve Les Halles Hakkında Kısa Bilgiler

• Restoranın baş şefliğini 1998’de üstlendi.
• Kitchen Confidential’ı yazdığı dönemde aktif olarak burada çalışıyordu.
• Les Halles, döneminin New York’taki en bilinen Fransız brasserie’lerinden biriydi.
• Televizyon kariyerinden önceki en önemli şeflik durağıydı.

---

Bourdain’in En Sevdiği Şehirler: Hanoi’den İstanbul’a

---

Bourdain kariyeri boyunca 80’den fazla ülkeye seyahat etti. Ama bazı şehirlerden her fırsatta bahsediyor, yıllar sonra bile yeniden dönmek istediğini söylüyordu. Kimi zaman bir kâse noodle için, kimi zaman bir sokak satıcısıyla sohbet için, kimi zaman da sadece şehrin enerjisini yeniden hissetmek için…

Hanoi: Bourdain’in Kalbini Çalan Şehir

En sevdiği destinasyon sorulduğunda verdiği ilk cevaplardan biri Vietnam oluyordu. Özellikle Hanoi, onun için dünyanın en heyecan verici şehirlerinden biriydi. Plastik taburelerde bún chả yemek, sokak satıcılarından kahve almak ve şehrin kaotik enerjisine karışmak, en mutlu olduğu anlar arasındaydı. 2016’da dönemin ABD Başkanı Barack Obama ile Bún Chả Hương Liên’de aynı masaya oturması, bu bağın simgesi haline geldi.

Anthony Bourdain’in peşinden gittiği lezzetler:

• Bún Chả
• Phở
• Bánh Mì
• Egg Coffee (yumurtalı kahve)
• Bún Bò Nam Bộ

Tokyo: Takıntı Seviyesinde Bir Hayranlık

Tokyo, Bourdain için adeta bir obsesyondu. Japon mutfağının detaycılığı, ustalık kültürü ve disiplini onu büyülüyordu. Küçük ramen dükkânları, gece yarısı dolup taşan izakayalar ve yıllarca süren eğitimle yetişen suşi ustaları, onun gözünde gastronominin zirvesiydi. Hayatının geri kalanında tek bir şehirde yemek yemek zorunda kalsa bunun Tokyo olacağını söylemesi, şehirle kurduğu bağı özetliyor.

Asla kaçırmadığı lezzetler:

• Ramen
• Suşi omakase
• Yakitori
• Tonkatsu
• Soba
• İzakaya yemekleri

Şehri kendi rotanızla keşfetmek için Tokyo seyahat rehberi içeriğimize göz atabilirsiniz.

Paris: Her Şeyin Başladığı Yer

Bourdain’in gastronomiye ilgisinin temelleri çocukluğunda, Fransa’nın güneybatısında atıldı. Babasının ailesiyle yazlarını geçirdiği Arcachon Körfezi’nde, bir balıkçının teknesinde ilk kez taze istiridye tattı. Tuzlu, buz gibi ve denizden yeni çıkmış o istiridyeyi, yemeğin bir kültürü ve yaşam biçimini anlatabileceğini fark ettiği an olarak hatırlıyordu.

Paris ise klasik Fransız mutfağı eğitiminin ve bistro kültürüne duyduğu sevginin şehri olarak hayatında hep yer aldı.

Çocukluğundan beri sevdiği lezzetler:

• İstiridye
• Steak frites
• Şarküteri
• Peynir tabakları
• Bistro yemekleri

Paris’in karakteristik restoran, kafe ve barlarını keşfetmek için Saint-Germain-des-Prés rehberi içeriğimizi, konaklama için de Paris’in en iyi otelleri seçkimizi inceleyebilirsiniz.

Meksiko: Dünyanın En Heyecan Verici Yemek Şehirlerinden Biri

Bourdain, Meksika mutfağının dünyada hak ettiği değeri görmediğini düşünüyordu. Meksiko’nun sokak yemeği kültürü, gece pazarları ve nesilden nesile aktarılan tarifler onu büyülüyordu. Taco tezgâhlarında geçirdiği saatler, programlarının en sevilen sahneleri arasında yer alıyor.

Favorileri arasında:

• Tacos al pastor
• Barbacoa
• Mole
• Tamales
• Elote

Singapur: Sokak Lezzetlerinin Başkenti

Bourdain’in sık sık övdüğü şehirlerden biri de Singapur’du. Özellikle hawker centre kültürünü dünyanın en büyük gastronomi hazinelerinden biri olarak görüyordu. Birkaç dolara olağanüstü yemekler sunan açık hava yemek alanları, ona göre gastronominin en demokratik haliydi. Singapur’un hawker kültürü, Bourdain’in ölümünden iki yıl sonra, 2020’de UNESCO İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Mirası listesine girdi.

Sık sık övdüğü yemekler:

• Laksa
• Hainanese chicken rice
• Chili crab
• Satay
• Char kway teow

İstanbul: Kaos ve Lezzet Bir Arada

Bourdain, İstanbul’u hem No Reservations hem de Parts Unknown için ziyaret etti. Balık ekmek teknelerinden meyhanelere, Kapalıçarşı’dan Boğaz kıyısına uzanan yolculuğunda şehri yaşayan bir organizma olarak anlattı.

Programın İstanbul çekimlerinin perde arkası da en az kendisi kadar ilginç. Ekibin saha koordinatörü, Tarlabaşı’nda evlerinde midye dolduran kadınları kameraya ikna etmenin ne kadar zor olduğunu, sonunda Adıyamanlı bir öğrencinin kapısını açtığını anlatıyor. Bourdain’in midye yediği sahne, bölümün en çok hatırlanan anlarından biri oldu. Bir ev davetinde, tatlı yemediğini bilmelerine rağmen ev sahiplerinin Ramazan olduğu için güllaç hazırladığı da anlatılanlar arasında.

Özellikle dikkat çektiği lezzetler:

• Meyhane sofraları
• Rakı ve mezeler
• Midye dolma
• Kokoreç
• Balık ekmek
• İşkembe çorbası
• Kuzu tandır

Bourdain’in İstanbul’u keşfetme biçimi size ilham verdiyse, şehrin ünlü noktalarını ve yerel favorilerini bir araya getirdiğimiz İstanbul gezilecek yerler rehberi içeriğimize göz atabilirsiniz.

Beyrut: Bir Yemek Programından Çok Daha Fazlası

2006’da Lübnan’da No Reservations çekimleri sürerken savaşın başlaması, Bourdain’in kariyerinin en unutulmaz anlarından birine dönüştü. Yemek programı olarak başlayan çekimler, savaşın ortasında kalmış insanların hikâyelerine dönüştü. Bourdain yıllar sonra şehre Parts Unknown için geri döndü ve Beyrut’u yeniden, bu kez sofralarıyla anlattı.

Beyrut’ta öne çıkardığı lezzetler:

• Meze sofraları
• Humus
• Kibbeh
• Fattoush
• Tabbouleh
• Shawarma
• Izgara kuzu
• Arak eşliğinde paylaşılan sofralar

New York: Her Zaman Eve Dönüş

Dünyanın her köşesini dolaşmasına rağmen New York’un Bourdain’in hayatındaki yeri hep ayrıydı. Doğduğu şehirde profesyonel mutfak kariyerini kurdu, ilk kitaplarını yazdı ve dünyaya açılan yolculuğuna buradan başladı. Lower East Side’ın küçük restoranları, Chinatown ve Queens’in çok kültürlü yapısı onun için dünyanın bir özeti gibiydi.

Memleketinin vazgeçilmezleri:

• Pastrami sandviç
• Katz’s tarzı deli yemekleri
• Chinatown dumpling’leri
• Pizza dilimi
• Bagel

Bourdain’in doğduğu ve kariyerini kurduğu şehri keşfetmek için New York seyahat rehberi içeriğimizi kaçırmayın.

Napoli: Kusursuzluktan Çok Karakterin Peşinde

Bourdain’in sevdiği şehirlerin ortak noktası kusursuz görünmeye çalışmamaları. Napoli de tam olarak böyle bir yer. Dar sokakları, gürültülü meydanları ve kaotik enerjisiyle onu en çok etkileyen İtalyan şehirlerinden biriydi. Burada Michelin yıldızlarından çok mahalle pizzacılarını, aile işletmelerini ve nesillerdir aynı tarifleri sürdüren ustaları arıyordu.

Peşine düştüğü lezzetler

• Pizza Margherita
• Fritto misto
• Mozzarella di bufala
• Sfogliatella

Hong Kong: Dünyanın En Büyüleyici Gastronomi Merkezlerinden Biri

Bourdain için Hong Kong, sokak yemekleriyle fine dining’i aynı enerji içinde buluşturabilen nadir şehirlerden biriydi. Sabah dim sum salonlarında başlayan yemek maratonu, gece geç saatlerde noodle dükkânlarında devam edebiliyordu. Şehri birçok kez dünyanın en iyi yemek şehirleri arasında gösterdi.

Takıntılı olduğu lezzetler:

• Dim sum
• Kızarmış kaz (roast goose)
• Wonton noodle çorbası
• Clay pot rice

Buenos Aires: Gecenin Hiç Bitmediği Şehir

Bourdain’e göre Arjantin’in başkenti, Avrupa’nın zarafetini Latin Amerika’nın enerjisiyle buluşturan eşsiz bir karaktere sahipti. Eski kafelerde geçen uzun öğleden sonraları, gece yarısından sonra başlayan yemek kültürü ve steakhouse’ları onu büyülüyordu. Arjantin’in et kültürünü dünyanın en iyilerinden biri olarak görüyordu.

Buenos Aires’te övdüğü lezzetler:

• Asado
• Empanada
• Choripán
• Dulce de leche
• Malbec şarapları

Buenos Aires’i ziyaret etmeyi planlıyorsanız Buenos Aires gezi rehberi size yol gösterebilir.

---

Bourdain’in Favori Restoranları: Sukiyabashi Jiro’dan St. John’a

---

Bourdain için iyi bir restoran yalnızca iyi yemek demek değildi. Onu etkileyen yerler çoğu zaman bir hikâyesi, karakteri ve ruhu olan mekânlardı. Dünyanın dört bir yanında yüzlerce restoranda yemek yedi, ama bazı adreslere yıllar boyunca tekrar tekrar döndü. En sevdiği yemek de sabit değildi. Bir gün Les Halles’in patates kızartmasını, başka bir gün mortadella sandviçini, Jiro’nun suşisini, kaynar bir Vietnam çorbasını ya da basit bir hamburgeri övebiliyordu.

Sukiyabashi Jiro (Tokyo, Japonya)

Tokyo, Bourdain’in en sevdiği şehirlerden biriydi ve Sukiyabashi Jiro’nun onun gözünde ayrı bir yeri vardı. Ginza’da bir iş merkezinin bodrum katındaki küçük suşi barı, usta şef Jiro Ono’nun adını gastronomi tarihine yazdırdı. Jiro Ono’nun hikâyesini anlatan Jiro Dreams of Sushi belgeseli de restoranın ününü Japonya’nın çok ötesine taşıdı.

Bourdain’i en çok etkileyen, Jiro Ono’nun 10 kişilik tezgâhında servis edilen, zamanlaması titizlikle kurgulanmış omakase menüsüydü. Ona göre burayı özel kılan şey yalnızca suşi değildi. Detaya gösterilen olağanüstü özen, yıllara yayılan ustalık ve her gün aynı mükemmelliği yakalama arzusu, Japon mutfağının ruhunu en iyi yansıtan örneklerden biriydi. “Son yemeğin ne olurdu?” sorusuna verdiği cevaplar zaman içinde değişse de bir röportajında bu soruya suşi diye cevap vermişti.

Ginza’daki ana restoran, halka açık rezervasyon kabul etmediği için 2019’da Michelin Rehberi’nden çıkarıldı. Bugün burada yer bulmak otel konsiyerjleri aracılığıyla mümkün.

• Adres: Japonya, 〒104-0061 Tokyo, Chuo City, Ginza, 4 Chome−2−15 塚本総業ビル B1階
• Telefon: +81 3-3535-3600

Souk el Tayeb ve Tawlet (Beyrut, Lübnan)

Bourdain’in sevdiği restoranların çoğunda ortak bir nokta var: Yemekten çok insan hikâyeleri anlatıyorlar. Beyrut’taki Souk el Tayeb ve onun mutfak projesi Tawlet de tam olarak böyle bir yer.

Gastronomi girişimcisi Kamal Mouzawak’ın kurduğu Souk el Tayeb, yerel üreticileri, çiftçileri ve Lübnan’ın farklı bölgelerinden gelen tarifleri bir araya getiren bir sosyal girişim. Yalnızca bir pazar yeri değil, farklı toplulukları aynı masa etrafında buluşturan bir platform olarak görülüyor. Tawlet’in en dikkat çekici özelliği, her gün farklı bir bölgeden gelen ev aşçılarının kendi yöresel tariflerini pişirmesi. Ziyaretçiler böylece Lübnan’ın kültürel çeşitliliğini de tadıyor.

Bourdain burayı, savaşlar ve krizlerle anılan bir coğrafyada insanların ortak bir sofrada buluşabileceğinin en güçlü örneklerinden biri olarak görüyordu.

• Adres: Jisr el Wati, Tohwita, Lübnan
• Telefon: +961 70 827 179

Birlikte yemek yemek, insan ilişkilerinin en samimi hâllerinden biridir.

Anthony Bourdain

St. John (Londra, Birleşik Krallık)

Londra’daki St. John, Bourdain’in en sık övdüğü restoranlardan biriydi. Şef Fergus Henderson’ın öncülük ettiği nose-to-tail (burundan kuyruğa) yaklaşımına büyük saygı duyuyordu. Hayvanın yalnızca popüler parçalarını değil neredeyse tamamını değerlendiren bu felsefeyi hem sürdürülebilir hem de dürüst bir gastronomi anlayışı olarak görüyordu.

Menünün meşhur kemik iliği ve kızarmış ekmek tabağı, “son yemeğin ne olurdu?” sorusuna verdiği en bilinen cevaplardan biri oldu. İyi pişirilmiş kemik iliği hayatı boyunca favorileri arasında kaldı.

• Adres: 26 St John St, Barbican, London EC1M 4AY, Birleşik Krallık
• Telefon: +44 20 7251 0848

Sin Huat Eating House (Geylang, Singapur)

Dışarıdan bakıldığında çok mütevazı görünen bu restoran, Bourdain’in Singapur’daki favorilerindendi. Geylang’ın sokak atmosferi, plastik masaları ve gösterişten uzak yapısıyla tam da sevdiği türden bir mekândı.

Onu buraya bağlayan şey restoranın imza tabağı crab bee hoon’du. Bourdain bu yemeği dev Sri Lanka yengeçlerinin baharatlı, gizemli bir sos ve eriştelerle pişirildiği, tam anlamıyla dağınık bir şölen olarak anlatmıştı. Ona göre burası, dünyanın en iyi yemeklerinden bazılarının beyaz masa örtüsünde değil, sokak kenarındaki plastik sandalyelerde servis edildiğinin kanıtıydı.

Bún Bò Huế Kim Chau (Huế, Vietnam)

Bourdain’in Vietnam sevgisi efsaneleşmiş durumda. Hanoi kadar Huế da onda derin bir iz bıraktı. 2014’te Parts Unknown’un Huế çekimleri sırasında Đông Ba Pazarı’nın yemek bölümündeki küçük, sade bir tezgâha oturdu. O tezgâh, bugün Bourdain hayranlarının uğrak noktası olan Kim Chau’ydu. Burada yediği bún bò Huế’yi “dünyanın en iyi çorbası” olarak tanımladı. Aynı sahnede, dünyaya tam olarak burada oturup noodle yemek için geldiğini söyleyecek kadar ileri gitti.

Limon otu, fermente karides ezmesi ve kemik suyuyla hazırlanan aromatik çorbada dana eti, kalın pirinç noodle’ları ve çeşitli garnitürler bulunuyor. Bourdain’e göre çorbayı özel kılan şey, Vietnam mutfağının karmaşıklığını ve derinliğini tek bir kâsede anlatabilmesi.

• Adres: FHFQ+5F9, Phú Xuân, Huế, Vietnam
• Telefon: +84 772 428 786

Le Bernardin (New York, ABD)

Sokak yemeklerine olan büyük tutkusuna rağmen Bourdain’in dünyada en sevdiği restoran, en yakın arkadaşlarından şef Eric Ripert’in yönettiği New York’taki Le Bernardin’di. Üç Michelin yıldızlı deniz ürünleri restoranı, Bourdain’in yemek anlayışındaki çelişkiyi de özetliyor. Üç yıldızlı bir masa yerine sokak köşesinde baharatlı bir noodle’ı tercih edebileceğini söylüyor, ama fırsat bulduğunda Le Bernardin’e gitmekten geri durmuyordu.

Burada en sevdiği tabaklardan biri, baget krutonu üzerinde incecik çiğ sarı yüzgeçli orkinos, foie gras, frenk soğanı ve sızma zeytinyağından oluşuyordu.

---

Kitchen Confidential ve Diğer Kitapları

---

Bourdain’in televizyon kariyeri kadar yazarlığı da geniş bir hayran kitlesi yarattı. Kitapları yalnızca yemekleri değil; seyahatleri, insan ilişkilerini, mutfak kültürünü ve hayatın karmaşıklığını anlatıyordu. Şöhrete kavuşmadan önce Bone in the Throat (1995) ve Gone Bamboo (1997) adlı iki polisiye roman da yazmıştı.

A Cook’s Tour’dan Parts Unknown’a: Bourdain’in Programları

Bourdain’i dünya çapında tanıtan şey yalnızca mutfaktaki başarısı değil, hikâye anlatma biçimiydi. Programlarıyla milyonlarca insanı dünyanın dört bir yanındaki sofralara konuk etti ve seyahat televizyonunun dilini değiştirdi.

A Cook’s Tour (2002–2003)

Mutfak Sırları’nın başarısının ardından Food Network’te yayımlanan program, Bourdain’in ekrandaki ilk büyük yolculuğuydu. Dünyanın farklı köşelerinde yerel yemeklerin peşine düştüğü yapımda meraklı ve filtresiz anlatım tarzı ilk kez geniş kitlelerle buluştu.

OGGUSTO Notu: Bazı bölümlere resmi YouTube oynatma listeleri üzerinden ulaşabilirsiniz.

No Reservations (2005-2012)

Bourdain’i küresel bir fenomene dönüştüren program. Travel Channel’da yedi yıl boyunca yayımlanan “No Reservations”, yalnızca restoranları değil şehirlerin kültürünü, tarihini ve insanlarını da anlattı. Programın adı bile seyahat anlayışını özetliyordu: Plansız, rezervasyonsuz ve önyargısız. Bir taksi şoförüyle sohbet, küçük bir aile işletmesi ya da gece yarısı kurulan bir sokak sofrası çoğu zaman bölümün merkezine yerleşiyordu. Bugün YouTube’da gördüğümüz birçok seyahat içeriği aslında onun açtığı yoldan ilerliyor.

OGGUSTO Notu: Bourdain’in dünyaya bakışını anlamak için en iyi başlangıç noktası. Vietnam, Tokyo, İstanbul ve Buenos Aires bölümleri, yemekten çok insan hikâyelerinin peşine düşen tarzını en iyi yansıtanlar arasında.

The Layover (2011-2013)

Bu kez odak kısa şehir ziyaretleriydi. Bourdain, bir şehrin 24 ila 48 saat içinde nasıl deneyimlenebileceğini gösteriyordu. Ama klasik gezi rehberlerine yer yoktu. Uzun kuyruklu turistik noktalar yerine yerellerin uğradığı kahveleri ve gece geç saatlere kadar açık kalan restoranları tercih ediyordu. Şehirleri, orada yıllardır yaşayan bir arkadaşın rehberliğinde geziyormuş hissi veren bu yaklaşım, programı seyahat tutkunlarının favorisi yaptı.

OGGUSTO Notu: Hong Kong bölümü; gece pazarları, noodle dükkânları ve şehrin bitmek bilmeyen enerjisiyle serinin en keyifli bölümlerinden biri.

Parts Unknown (2013-2018)

Birçok kişi için Bourdain’in kariyerinin zirvesi. CNN’de yayımlanan program yemeğin yanında kültürü, siyaseti, tarihi ve insan hikâyelerini de merkezine aldı. İran’dan Kongo’ya, Beyrut’tan İstanbul’a birçok destinasyonda alışılmışın dışında hikâyeler anlattı ve çok sayıda Emmy ödülü kazandı. Program, ölümünden sonra 2019’da da iki Primetime Emmy aldı.

OGGUSTO Notu: “Parts Unknown”un Kongo ve İran bölümleri, Anthony Bourdain’in kariyerindeki en çarpıcı yapımlar arasında gösteriliyor. Kongo bölümü seyahatin her zaman konforlu ve romantik olmadığını gösterirken, İran bölümü ise manşetlerin ötesine geçerek ülkeyi, kültürü ve gündelik hayatı yerel insanların gözünden anlatıyor. Bourdain’in dünyaya nasıl baktığını anlamak için bu iki bölümü izlemelisiniz.

Bir şeyi savunuyorsam o da hareket etmektir. Gidebildiğiniz kadar uzağa gidin, mümkün olduğunca çok yer görün.

Anthony Bourdain

Anthony Bourdain’in Programlarından Mutlaka İzlenmesi Gereken 5 Bölüm

Anthony Bourdain’in onlarca ülkeye uzanan yüzlerce saatlik içeriği arasında bazı bölümler var ki hem hayranları hem de eleştirmenler tarafından kariyerinin en unutulmaz işleri arasında gösteriliyor.

Vietnam (Hanoi) – Barack Obama ile Aynı Masada

2016’da dönemin ABD Başkanı Obama ile Bún Chả Hương Liên’de plastik taburelerde bún chả yediği sahne, televizyon ve gastronomi tarihinin en ünlü anlarından biri oldu.

İstanbul: Kartpostalın Ötesindeki Şehir

Parts Unknown’un 6. sezonundaki bu bölüm, İstanbul’un gündelik ve kaotik hayatını ekrana taşıyor. Meyhanelerden sokak lezzetlerine, balıkçılardan gece hayatına uzanıyor.

Beyrut (No Reservations, 2006): Kameraların kaydettiği tarih

Çekimler sürerken savaşın başlamasıyla bir yemek programı, savaşın gölgesinde yaşamaya çalışan insanların hikâyesine dönüştü. Bourdain ve ekibi günlerce şehirde mahsur kaldı.

Tokyo: Takıntının Şehri

Bu bölüm de Bourdain’in Japonya’ya duyduğu merakı ve hayranlığı en iyi yansıtan yapımlardan biri.

Kongo: Konfor Alanının Çok Uzağında

Ekipten yönetmen-yapımcı Tom Vitale, Parts Unknown’un ilk sezonundaki Kongo yolculuğunu en zorlu çekimleri olarak hatırlıyor. Arızalanan tekneler ve bitmeyen aksiliklerle geçen bölüm, seyahatin her zaman güzel manzaralardan ibaret olmadığını gösteriyor.

Seyahat ve Gastronomiye Bıraktığı İz

Geleneksel anlamda sadece “ünlü şef” ya da televizyon yüzü olmayan Bourdain, seyahat ve yemek kültürüne zamansız bir miras bıraktı. Onu bir ekole dönüştüren özellikler şunlardı:

• Seyahat Programlarının Dilini Değiştirdi: Bourdain’den önce birçok seyahat programı destinasyonların yalnızca güzel taraflarını gösteriyordu. O ise arka sokakları, mahalleleri ve gerçek hayatları ekrana taşıdı.
• Sokak Yemeklerini Küresel Sahneye Taşıdı: Sokak satıcılarının emeğinin de fine dining kadar değerli olduğunu savundu. Vietnam’daki noodle tezgahlarını, Meksika’daki taco arabalarını dünya gastronomisinin merkezine yerleştirdi.
• Kusursuz Değildi ve Bunu Saklamadı: Mutfaklarda geçen uykusuz zor yıllarını, bağımlılıklarını, hatalarını ve kendi karanlık dönemlerini dürüstçe anlattı. Ekrandaki yapay sunucuların aksine, beğenmediği bir şeye “harika” demedi. İnsanlar onda bir yıldız değil, meraklı bir yol arkadaşı buldu.

Onun seyahat anlayışı aslında son derece basitti: Bir ülkeyi gerçekten tanımak istiyorsanız önce insanlarıyla aynı masaya oturmanız gerekir. Bir sokak satıcısının hikâyesi, balıkçının sabah rutini ya da aile sofrasında geçen sıradan bir akşam, onun için Michelin yıldızlarından daha ilgi çekiciydi. Vietnam’dan Meksika’ya, Lübnan’dan Kongo’ya onlarca ülkede aynı şeyi yaptı: Sadece dinledi.

Kapak fotoğrafı: William Mebane / The New Yorker