Tarihimize Cumhuriyet filmleri ile bir bakış: Atatürk’ün hayatını, Cumhuriyet’in kuruluş sürecini ve Kurtuluş Savaşı yıllarını konu alan en iyi 10 film.
Cumhuriyet filmleri, Türk sinemasında Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluş sürecini, Atatürk’ün hayatını, Kurtuluş Savaşı yıllarını ve milli mücadele dönemini anlatan önemli yapımlar arasında yer alıyor. Bu filmler, Cumhuriyet’in ilanına giden süreci, halkın bağımsızlık mücadelesini, dönemin siyasi ve toplumsal atmosferini farklı hikâyeler üzerinden izleyiciyle buluşturuyor.
Atatürk filmleri, Kurtuluş Savaşı filmleri ve Cumhuriyet dönemi yapımları; Türkiye’nin yakın tarihini sinema aracılığıyla hatırlamak isteyenler için güçlü bir seçki sunuyor. Bu yazıda, Cumhuriyet’in kuruluş hafızasını perdeye taşıyan en iyi 10 filmi bir araya getirdik.
10 Filmde Cumhuriyet, Atatürk ve Milli Mücadele
| Film | IMDb | Tür | Konu | Kimler İçin Uygun? |
|---|---|---|---|---|
| Atatürk | 8.7 | Biyografi, Tarih, Dram | Mustafa Kemal Atatürk’ün çocukluk yıllarından Milli Mücadele’nin başlangıcına uzanan hayatı | Atatürk filmleri ve yakın dönem tarihi yapımlar izlemek isteyenler |
| Son Akşam Yemeği | 6.5 | Tarihi Dram | Cumhuriyet’in ilanından bir gün önce, 28 Ekim 1923’te Çankaya Köşkü’nde yaşananlar | 29 Ekim ruhunu taşıyan Cumhuriyet filmleri arayanlar |
| Cumhuriyet | 8.5 | Tarih, Dram, Politik, Savaş | Mudanya Mütarekesi’nden Cumhuriyet’in ilanına ve modernleşme sürecine uzanan dönem | Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluş sürecini kapsamlı izlemek isteyenler |
| Veda | 7.2 | Biyografi, Dram, Tarih | Atatürk’ün hayatı ve Salih Bozok ile dostluğu üzerinden Cumhuriyet’e uzanan süreç | Atatürk’ün hayatına daha kişisel bir pencereden bakmak isteyenler |
| Sarı Zeybek | 8.5 | Belgesel, Biyografi, Tarih | Mustafa Kemal Atatürk’ün hayatının son 300 günü | 10 Kasım’da izlenebilecek Atatürk belgeseli arayanlar |
| Dersimiz Atatürk | 6.2 | Biyografi, Tarih, Dram, Aile | Bir grup öğrencinin Atatürk’ü daha yakından tanımak için çıktığı tarih yolculuğu | Çocuklar ve gençlerle izlenebilecek Atatürk filmi arayanlar |
| Son Buluşma | 8.7 | Belgesel, Tarih, Savaş | Kurtuluş Savaşı’nın hayatta kalan son üç gazisinin anıları ve günlük yaşamları | Gerçek tanıklıklara dayanan Kurtuluş Savaşı belgeseli izlemek isteyenler |
| Son Osmanlı: Yandım Ali | 6.8 | Tarih, Aksiyon, Macera, Dram | İşgal altındaki İstanbul’da Yandım Ali’nin milli mücadeleye katılışı | Aksiyon dozu yüksek Kurtuluş Savaşı filmleri arayanlar |
| Çanakkale 1915 | 6.2 | Tarih, Savaş, Dram | Çanakkale Savaşı, Nusrat Mayın Gemisi, Seyit Onbaşı ve Mustafa Kemal Paşa’nın cephedeki liderliği | Çanakkale Savaşı filmleri izlemek isteyenler |
| Son Umut | 7.0 | Dram, Savaş, Tarih | Çanakkale Savaşı’nda kaybolan oğullarını arayan Avustralyalı bir babanın 1919’da Türkiye’ye uzanan yolculuğu | Çanakkale’ye Hollywood sinemasından bakan dönem filmleri arayanlar |
Atatürk
- IMDb Puanı: 8.7
- Yapım Yılı: 2023 / 2024
- Süre: Atatürk I: 2 saat 12 dakika; Atatürk II: 2 saat 21 dakika
- Tür: Biyografi, Tarih, Dram
- Yönetmen: Mehmet Ada Öztekin
- Senarist: Necati Şahin
- Oyuncular: Aras Bulut İynemli, Songül Öden, Sarp Akkaya, Mehmet Günsür, Esra Bilgiç, Berk Cankat, Alican Barlas
- Konu: Mustafa Kemal Atatürk’ün çocukluk yıllarından Milli Mücadele’nin başlangıcına, Çanakkale Savaşı’na ve 1919’a uzanan hayatı.
Atatürk 1881-1919, Mustafa Kemal Atatürk’ün çocukluk yıllarından Milli Mücadele’nin başlangıcına uzanan hayatını konu alan biyografik bir dönem filmi. Mehmet Ada Öztekin’in yönetmenliğini üstlendiği yapımda Aras Bulut İynemli, Mustafa Kemal Atatürk’ü canlandırırken; Songül Öden, Mehmet Günsür ve Sarp Akkaya oyuncu kadrosunda yer alıyor.
Çanakkale Savaşı, 1919’a giden süreç ve Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşuna zemin hazırlayan dönemi anlatan film, Atatürk filmleri ve Cumhuriyet temalı yapımlar arasında dikkat çekiyor. Atatürk 1881-1919 ve Atatürk II 1881-1919 olarak iki bölüm halinde vizyona giren yapım, Prime Video Türkiye’de izlenebiliyor.
Son Buluşma
- IMDb Puanı: 8.7
- Yapım Yılı: 2008
- Süre: 1 saat 18 dakika
- Tür: Belgesel, Tarih, Savaş
- Yönetmen: Nesli Çölgeçen
- Senarist: Nesli Çölgeçen
- Müzik: Nadir Göktürk
- Arşiv / Gerçek Kişiler: Ömer Küyük, Yakup Satar, Veysel Turan
- Konu: Kurtuluş Savaşı’nın hayatta kalan son üç gazisinin anıları ve günlük yaşamları.
Son Buluşma, Kurtuluş Savaşı’nın hayatta kalan son üç gazisi Ömer Küyük, Yakup Satar ve Veysel Turan’ı bir araya getiren, Nesli Çölgeçen imzalı bir belgesel film. 2008 yapımı belgesel, Cumhuriyet’in kuruluşuna tanıklık etmiş bu üç ismin günlük yaşamlarını, savaş yıllarına dair anılarını ve dönemin ağır yokluk koşullarını doğrudan kendi anlatımlarıyla aktarıyor.
Kurmaca bir senaryoya ya da oyuncu canlandırmasına dayanmayan Son Buluşma, Kurtuluş Savaşı filmleri ve Cumhuriyet filmleri arasında gerçek tanıklık gücüyle Cumhuriyet hafızasına farklı bir yerden bakıyor. Türkiye Cumhuriyeti’nin hangi şartlarda kurulduğunu, cephedeki mücadeleyi ve milli mücadelenin insani boyutunu anlamak isteyenler için güçlü bir belgesel seçeneği.
Cumhuriyet
- IMDb Puanı: 8.5
- Yapım Yılı: 1998
- Süre: 2 saat 30 dakika
- Format: TRT yapımı 5 bölümlük mini dizi; sinemada tek parça film kurgusuyla gösterildi
- Tür: Tarih, Dram, Politik, Savaş
- Yönetmen: Ziya Öztan
- Senarist: Turgut Özakman
- Oyuncular: Rutkay Aziz, Savaş Dinçel, Dolunay Soysert, Ayda Aksel, Hülya Aksular, Kenan Işık, Macide Tanır
- Konu: Mudanya Mütarekesi’nden Cumhuriyet’in ilanına, Halifeliğin kaldırılmasına, Harf Devrimi’ne ve 1930’lu yıllara uzanan Cumhuriyet’in kuruluş süreci.
Cumhuriyet, Ziya Öztan’ın yönettiği, Turgut Özakman’ın senaryosunu yazdığı TRT yapımı tarihi bir mini dizi olarak hazırlandı. Sinemalarda yaklaşık 2,5 saatlik film kurgusuyla da gösterilen yapım, Mudanya Mütarekesi’nden Cumhuriyet’in ilanına, Halifeliğin kaldırılmasından Harf Devrimi’ne uzanan dönemi konu alıyor.
Rutkay Aziz’in Mustafa Kemal Atatürk’e hayat verdiği Cumhuriyet, Atatürk filmleri ve Cumhuriyet filmleri arasında Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluş sürecini en kapsamlı anlatan yapımlardan biri olarak farklı bir tarihsel bakış kazandırıyor.
Sarı Zeybek
- IMDb Puanı: 8.5
- Yapım Yılı: 1993
- Süre: 44 dakika
- Tür: Belgesel, Biyografi, Tarih
- Yönetmen: Can Dündar
- Senarist: Can Dündar
- Müzik: Fahir Atakoğlu
- Arşiv Görüntüleri: Mustafa Kemal Atatürk
- Konu: Mustafa Kemal Atatürk’ün hayatının son 300 günü.
Sarı Zeybek, Mustafa Kemal Atatürk’ün hayatının son 300 gününe odaklanan, Can Dündar imzalı bir Atatürk belgeseli. 1993 yılında yayınlanan yapım, Atatürk’ün hastalığının ilerlediği son dönemini, Hatay meselesi gibi milli davalar karşısındaki kararlılığını ve Cumhuriyet’in erken dönem hafızasında iz bırakan kişisel anları arşiv görüntüleriyle aktarıyor.
Atatürk’ü doğrudan kendi gerçek görüntüleriyle izleyiciye sunan ve Fahir Atakoğlu’nun müzikleriyle hafızalara kazınan Sarı Zeybek, Atatürk filmleri ve Cumhuriyet filmleri arasında belgesel türüyle öne çıkıyor. Özellikle 10 Kasım’da izlenebilecek yapımlar arasında, Mustafa Kemal Atatürk’ün insani yönünü ve son dönemini anlamak isteyenler için güçlü bir seçenek.
Veda
- IMDb Puanı: 7.2
- Yapım Yılı: 2010
- Süre: 1 saat 54 dakika
- Tür: Biyografi, Dram, Tarih
- Yönetmen: Zülfü Livaneli
- Senarist: Zülfü Livaneli
- Oyuncular: Sinan Tuzcu, Serhat Kılıç, Burhan Güven, Dolunay Soysert, Ezgi Mola, Özge Özpirinçci, Sunay Akın
- Konu: Mustafa Kemal Atatürk’ün hayatını, çocukluk arkadaşı ve yaveri Salih Bozok’un anıları üzerinden anlatıyor.
Veda, Mustafa Kemal Atatürk’ün hayatını çocukluk arkadaşı, yaveri ve can dostu Salih Bozok’un gözünden anlatan biyografik bir dönem filmi. 10 Kasım 1938 sabahında, Atatürk’ün vefatının ardından Salih Bozok’un oğluna yazdığı veda mektubuyla başlayan hikâye; Selanik yıllarından askeri okul dönemine, cephelerden Cumhuriyet’in kuruluş sürecine uzanan güçlü bir dostluk anlatısı kuruyor.
Zülfü Livaneli’nin yazıp yönettiği filmde Mustafa Kemal Atatürk’ün farklı yaş dönemleri Sinan Tuzcu ve Burhan Güven tarafından canlandırılırken, Serhat Kılıç Salih Bozok’a hayat veriyor. Veda, Atatürk filmleri ve Cumhuriyet filmleri arasında, Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluş sürecine daha kişisel ve duygusal bir pencereden bakmak isteyenler için öne çıkan yapımlardan biri.
Son Umut
- IMDb Puanı: 7.0
- Yapım Yılı: 2014
- Süre: 1 saat 51 dakika
- Tür: Dram, Savaş, Tarih
- Yönetmen: Russell Crowe
- Senarist: Andrew Anastasios, Andrew Knight
- Oyuncular: Russell Crowe, Olga Kurylenko, Yılmaz Erdoğan, Cem Yılmaz, Jai Courtney, Isabel Lucas
- Konu: Çanakkale Savaşı’nda kaybolan üç oğlunu bulmak için Avustralya’dan Türkiye’ye gelen Joshua Connor’ın 1919’da İstanbul ve Gelibolu’ya uzanan arayışı.
Son Umut, orijinal adıyla The Water Diviner, Çanakkale Savaşı’na Hollywood sinemasından bakan güçlü bir dönem filmi. Russell Crowe’un hem yönetip hem başrolünü üstlendiği 2014 yapımı film, Gelibolu’da kaybolan üç oğlunun izini sürmek için Avustralya’dan Türkiye’ye gelen Joshua Connor’ın sarsıcı yolculuğunu konu alıyor.
1919’da, işgal altındaki İstanbul’dan Çanakkale’nin savaşla mühürlenmiş topraklarına uzanan hikâye, savaşın cephe hattında bitmediğini; geride kalan ailelerin, askerlerin ve yas tutan toplumların hayatında uzun süre yaşamaya devam ettiğini gösteriyor.
Oyuncu kadrosunda Yılmaz Erdoğan ve Cem Yılmaz’ın da yer aldığı Son Umut, Çanakkale Savaşı filmleri arasında Türk askerlerinin hikâyesine Hollywood’dan bakan dikkat çekici yapımlardan biri.
Son Osmanlı: Yandım Ali
- IMDb Puanı: 6.8
- Yapım Yılı: 2007
- Süre: 1 saat 59 dakika
- Tür: Tarih, Aksiyon, Macera, Dram
- Yönetmen: Mustafa Şevki Doğan
- Senarist: Suat Yalaz, Ömer Erbil
- Oyuncular: Kenan İmirzalıoğlu, Cansu Dere, Alican Yücesoy, Engin Şenkan, Emin Boztepe, Hasan Küçükçetin
- Konu: İşgal altındaki İstanbul’da yaşayan Yandım Ali’nin Mustafa Kemal Paşa ile yollarının kesişmesi ve milli mücadeleye katılışı.
Son Osmanlı: Yandım Ali, Suat Yalaz’ın aynı adlı çizgi romanından uyarlanan, işgal altındaki İstanbul’da geçen bir Kurtuluş Savaşı filmi. Kenan İmirzalıoğlu’nun canlandırdığı Tahtacızade Ali, yani Yandım Ali, başlangıçta nişanlısı Defne’yi alıp Viyana’ya gitmeyi planlayan bir Osmanlı külhanbeyidir.
Ancak yolu, Anadolu’da milli mücadele ateşini yakmaya hazırlanan Mustafa Kemal Paşa ile kesişince kişisel planlarını geride bırakır ve vatanın kurtuluşu için direnişe katılır. Mustafa Şevki Doğan’ın yönettiği filmde Alican Yücesoy Mustafa Kemal Atatürk’e, Cansu Dere ise Defne karakterine hayat veriyor.
Son Osmanlı: Yandım Ali, Cumhuriyet filmleri ve Kurtuluş Savaşı filmleri arasında çizgi roman uyarlaması olması, işgal İstanbul’u atmosferi ve halktan bir karakterin dönüşümünü anlatmasıyla öne çıkıyor.
Son Akşam Yemeği
- IMDb Puanı: 6.5
- Yapım Yılı: 2023
- Süre: 1 saat 58 dakika
- Tür: Tarihi Dram
- Yönetmen: Levent Onan
- Senarist: Ayla Hacıoğulları, Vilmer Özçınar
- Oyuncular: Onur Tuna, Pelin Akil, Engin Şenkan, Azra Aksu, Necip Memili, Mustafa Kırantepe
- Konu: Cumhuriyet’in ilanından bir gün önce, 28 Ekim 1923’te Çankaya Köşkü’nde yaşananlar.
Son Akşam Yemeği, Atatürk’ün meşhur “Efendiler, yarın Cumhuriyet’i ilan edeceğiz” sözünü söylediği 28 Ekim 1923 günü ve gecesinde, Çankaya Köşkü’nde yaşananları konu alıyor. Cumhuriyet’in ilanından bir gün önce geçen film, siyasi karar anının yanı sıra köşkün mutfağında çalışanların gözünden o tarihi gecenin atmosferine de odaklanıyor.
Onur Tuna’nın Mustafa Kemal Paşa’ya, Pelin Akil’in Latife Hanım’a hayat verdiği yapımda Engin Şenkan ve Azra Aksu ise Ahir Usta ve torunu Elif rolleriyle yer alıyor. Cumhuriyet filmleri ve Atatürk temalı yapımlar arasında öne çıkan Son Akşam Yemeği, Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluş sürecine farklı bir açıdan bakmak isteyenler için iyi bir seçenek.
Dersimiz Atatürk
- IMDb Puanı: 6.2
- Yapım Yılı: 2010
- Süre: 1 saat 32 dakika
- Tür: Biyografi, Tarih, Dram, Aile
- Yönetmen: Hamdi Alkan
- Senarist: Turgut Özakman
- Oyuncular: Halit Ergenç, Çetin Tekindor, Batuhan Karacakaya, Miray Daner, Doğa Rutkay, Gaye Gürsel
- Konu: Bir grup öğrencinin Atatürk’ü daha yakından tanımak için çıktığı tarih yolculuğu.
Dersimiz Atatürk, Mustafa Kemal Atatürk’ün hayatını çocukların gözünden anlatan, aile ve eğitim odaklı bir Atatürk filmi. Hamdi Alkan’ın yönettiği, Turgut Özakman’ın senaryosunu yazdığı yapım; ilkokul öğrencilerinin Atatürk’ü daha iyi anlamak için hazırladıkları dönem ödeviyle başlıyor.
Çetin Tekindor’un canlandırdığı tarihçi dede karakteri, çocukları Mustafa Kemal’in çocukluk yıllarından askeri okul dönemine, Çanakkale Savaşı’ndan Kurtuluş Savaşı’na uzanan bir anlatının içine taşıyor. Halit Ergenç’in Mustafa Kemal Atatürk’e hayat verdiği Dersimiz Atatürk, Cumhuriyet filmleri ve Atatürk temalı yapımlar arasında özellikle çocuklara ve gençlere hitap eden anlatımıyla öne çıkıyor.
Film, Atatürk’ün askeri başarılarının yanında kitap sevgisi, doğaya duyarlılığı, çocuklarla ilişkisi ve Cumhuriyet’in kuruluş sürecindeki vizyonunu daha anlaşılır bir dille aktarıyor. Ailecek izlenecek filmler arasında da öne çıkıyor.
Çanakkale 1915
- IMDb Puanı: 6.2
- Yapım Yılı: 2012
- Süre: 2 saat 12 dakika
- Tür: Tarih, Savaş, Dram
- Yönetmen: Yeşim Sezgin
- Senarist: Turgut Özakman
- Oyuncular: İlker Kızmaz, Şevket Çoruh, Ufuk Bayraktar, Bülent Alkış, Barış Çakmak, Celil Nalçakan
- Uyarlama: Turgut Özakman’ın Diriliş: Çanakkale 1915 kitabından uyarlandı
- Konu: Çanakkale Savaşı, Nusrat Mayın Gemisi, Seyit Onbaşı ve Mustafa Kemal Paşa’nın cephedeki liderliği.
Çanakkale 1915, Turgut Özakman’ın Diriliş: Çanakkale 1915 kitabından sinemaya uyarlanan, Yeşim Sezgin imzalı bir tarihi savaş filmi. 2012 yapımı film, Çanakkale Savaşı’nın kritik anlarını, Nusrat Mayın Gemisi’nin boğazdaki stratejik hamlesini, Seyit Onbaşı’nın mücadelesini ve Mustafa Kemal Paşa’nın cephedeki liderliğini konu alıyor.
İlker Kızmaz’ın Mustafa Kemal Atatürk’e hayat verdiği yapımda Şevket Çoruh, Ufuk Bayraktar, Celil Nalçakan ve Bülent Alkış gibi isimler de Çanakkale cephesinin simgeleşen karakterlerini canlandırıyor.
Çanakkale 1915, Kurtuluş Savaşı filmleri ve Cumhuriyet filmleri arasında, Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşuna giden süreçte Çanakkale cephesinin önemini epik bir savaş anlatısıyla aktaran yapımlardan biri.
