Modanın Tarihsel Evrimi: Daha Büyük Daha İyi Şiarıyla 1980’ler

Modanın Tarihsel Evrimi: Daha Büyük Daha İyi Şiarıyla 1980’ler

Sürekli bir gelişme, değişme ve başa dönme döngüsünde olan modanın referans aldığı dönemlere yakından bakış. On üçüncü durağımız, daha büyük, daha iyi' şiarıyla 1980ler...

Moda, halihazırda popüler giyim stillerini işaret eder. Her zaman gelişir ve değişir ve başa döner. Modadaki her stil ve trend mutlak bir zamandan veya dönemden geri çağırılır. O yüzdendir ki bu evrimin tarihi hakkında fikir sahibi olmak bir hayli önemli ve kıymetlidir.

Bir insan hakkında fikir edinirken onun stilini de öğrenirsiniz. İnsanlık tarihini okurken de modanın tarihine göz atmak kaçınılmazdır.

Bu yazı serisinde modanın referans olarak kullandığı dönemlere yakından bakacağız. Keyifli okumalar…

Armani 1982 koleksiyonu

Bir on yıl kapanırken 1970’lerin kanaatkârlığından sıkılmış insanların zenginlik ve başarı konseptlerine kucak açmasıyla bu yeni dönem ‘güçlü giyinme’ ile tipikleştirilse de 1980’lerin esas açılışı stil sahibi spor giyim ve Yeni Romantikler ile gerçekleşti. 1960’larda ve 1970’lerde modaya yön verme güçlerini kaybeden elitler, Amerika’da Ronald Reagan ve İngiltere’de Prenses Diana ile üst tabakadan yeni ilham kaynaklarına kavuşmuş oldu.

1970’lerin sonundan taşınan spor giyim trendi fitness çılgınlığı ile tetiklendiği gibi kadınları spor salonunda giydikleri kıyafetleri günlük hayatlarına taşımaları konusunda da cesaretlendirdi. 1983 çıkışlı Flashdance filmideki Jennifer Beals ile vücut bulan stilde tek omzu düşük sweatshirt’ler ve taytlar ile Jane Fonda’nın egzersiz videolarındaki tozluklar sokağın hakimi oldu.

Jennifer Beals, Flashdance, 1983

Jane Fonda, 1980’ler

Norma Kamali, jarse gibi materyaller kullanarak stil sahibi spor giyim parçaları üretmeye devam etti. Bu sırada Donna Karan ve Azzedine Alaia gibi tasarımcılar da likra gibi streç materyalleri vücutla uyumlu kıyafetler tasarlamak için kullanmaya başladı. Kıyafetlerin bedene yön verdiği dönem geride kaldı; artık kıyafetleri yönlendiren kadın bedeniydi. Donna Karan ve Azzedine Alaia imzalı kıyafetler vücutla uyumluyken Versace spor giyim için yüksek modanın yolunu hazırlayan marka oldu. Ve seksenlerin en popüler parçası böylece doğmuş oldu: Tek parça streç tulum.

Donna Karan, 1987

Azzedine Alaia, 1986

Gianni Versace, 1980

1980’lerin başında romantik stil, 1970’lerden gelen kır elbisesi ile tipikleştirildi. Bu trendin vücut bulduğu en iyi kıyafet ise, şüphesiz, Prenses Diana’nın David ve Elizabeth Emanuel imzalı masalsı gelinliği idi. Kabarık kolları, kemer ve kurdele gibi abartılı aksesuarları ve tarihi referansları ile moda tarihi için unutulmazlar arasında yerini aldı.

On yıl ilerledikçe ‘güçlü giyinme’ baskın stil haline gelmeye başladı. Kadınların üst kademe pozisyonlarda yer almaya başlamaları ve modayı ciddiye almaları ile şekillenen stil, vatkalı omuzlar ve gösterişli aksesuarlar ile pekişti. Daha fazla kadın erkek egemenliğindeki iş çevrelerine girdikçe, bu stil kadınlar için yetkinin kendilerinde olduğunu ifade etmenin en belirgin ifadesi haline geldi. Gösterişli vatkalar, canlı renkler, büyük topuzlar, aksesuarlar ve sivri burun topuklular, güçlü giyimin köşe taşları oldu.

Erken 1980’lerin odak noktası, kendilerine has imza stiller geliştirmeleri sayesinde, tasarımcı kişilikleri oldu. Christian Lacroix, Gianni Versace, Jean Paul Gaultier ve Karl Lagerfeld ile Chanel tasarımcısının kişiliği ile şekillenen markalardı.

Tartışmasız tarihsel önemi ile Chanel, 1983 senesinde yeni bir döneme girdi. Satışları artırması için göreve getirilen Karl Lagerfeld ile bir sene içinde yeniden en stil sahibi modaevlerinden biri oldu. Yeni, genç pazarın cazibesini kazanırken Chanel’in sadık geleneksel müşterilerini de içerde tutarak satışları artırma talimatı alan Lagerfeld, klasik stillere bağlılığını sürdüren ama bir yandan da acımasızca onların parodisini yapan bir tavır sergiledi. Sergilediği bu tavır ile Chanel, yeniden modanın en ön sırasındaki yerini almış oldu.

 

Chanel, 1983

Chanel, 1985

1980’lerin hakim trendi ‘daha büyük, daha iyi’, tafta ve canlı renkler olsa da diğer tasarımcılar kendi stillerini yaratmaya devam etti. Günlük giyim için Perry Ellis ve Ralph Lauren gibi Amerikalı tasarımcılar şık kadın kıyafetleri yaratmak adına blazer, gömlek ve el örgüsü kazak gibi erkek giyim unsurlarının adaptasyonuna yöneldiler. Rahat Amerikan stilini temsil bu görünümler ‘kolejli’ olarak lanse edildi.

Geleneksel Ivy League ve Seven Sisters stili ile erken 20. yüzyıl İngiliz aristokratların stilinden ilhamla şekillenen trend, biraz da 1940’ların sonları ile 1950’lerin başlarına göz kırparak klasik bir stil yarattı. Oxford gömlekler, polo yaka bluzler, chino pantolonlar ve omuza atılan trikolar ile popülerleşen trend, şehirli genç profesyoneller tarafından benimsendi.

Dünyanın diğer yüzünde, Japonya’da ise moda dünyasını sarsacak yeni bir bakış açısı filizlenmeye başladı. Paris’te defile yapmaya devam eden inovatif Japon tasarımcılar, Batı stiline karşı şiddetli ve şaşırtırıcı birer alternatif oldu. Comme des Garçons’un Rei Kawakubo’su ile Yohji Yamamoto, benimsedikleri yapısöküm ve abartılı proporsiyonları ile kıyafetlerin vücutla olan ilişkisini derinden dönüştürdü. Dönemin tipik stillerinden farklılaşan çizgileri ve siyah renkle olan bağları ile Japon tasarımcılar sayesinde on yıl, 1990’lara dönerken minimalizme evrilmeye başladı.

Comme des Garçons, 1982

Yohji Yamamoto, 1983

 

1980’lerin Erkek Modası

1980’lerdeki erkek modası kadın giyimine hakim olan trendlerin izinden giderek şekillendi. Tıpkı kadınlar gibi erkekler için de fitness giyimi çılgınlığı, klasik Amerikan iş kıyafeti, kolejli stili ve güçlü giyinme egemen stillerdi. Mugler, Comme des Garçons, Jean Paul Gaultier ve Karl Lagerfeld gibi kadın modasındaki büyük isimlerin pek çoğu 1980’lerle birlikte erkekler için de tasarlamaya başladı.

On yılın başlarında spor giyim, eşofman ve jarse gibi kilit unsurlarla popülerlik kazandı. Gofre takımlar, polo gömlekler ve trikolar kolejli stili benimseyenlerin olmazsa olmazlarıydı. Seksenlerin ortasından sonuna kadar ise güçlü görünmek için güçlü giyinmek şarttı.

İnce çizgili kumaştan geniş yakalı kruvaze takımlar, güçlü giyimi belirleyen temel detaylardı. Geniş kravatla birlikte giyiliyor ve güçlü kadın giyimini destekliyorlardı. Bu görünümün en mükemmel hali, Hugo Boss tarafından çizilen imajda vücut buldu.

Seksenlerin modasında filizlenen diğer stillerin beslendiği yerse sokağın ta kendisiydi. Alt kültürlerden veya kimliklerden doğan stiller, aşağıdan yukarı doğru yayılma özelliği taşıyordu. Modanın bu şekilde yayılması hali yeni değildi, son birkaç on yıldır örnekleri görülüyordu; yeni olan 1980’lerdeki yeni alt kültür stillerinin moda sahnesinde kalıcı hale gelmesi oldu. Bu stilleri en çok besleyense müzik ve dans kültürleri idi.

1970’lerin sonuna imzasını atan punk’ın evrilmesi ile doğan gotik stil, erken 1980’lerin alt-trendlerinden biriydi. Viktoryen yas giysilerinden ve Bram Stoker’ın Drakula’sından ilhamla şekillenen kıyafetleri ile bu trend, renklerden siyahı merkezine oturttu.

The Replacements, 'Sorry Ma, Forgot to Take Out the Trash' 1981 albüm kapağı

On yılın sonlarına doğru Amerika’da kendine has yeni bir trend yükselişe geçti; hip-hop. Adidas ayakkabılar, ağartılmış jean’ler, kolejli gömlekler, naylon bol ceketler, kapüşonlu sweatshirt’ler, altın zincirler ve beyzbol şapkaları olarak yansımasını bulan stili ile hip-hop, ateşi hiç sönmeyen bir kültür olarak modayı etkisi altına almaya devam etti.

Run DMC, 1980’ler

Beastie Boys, 1980’ler

 

1980’lerin Günümüz Modasındaki Yansımaları

Balmain 2015 Sonbahar/Kış

Loewe 2016 İlkbahar/Yaz

Marc Jacobs 2019 İlkbahar/Yaz

MaxMara 2018 Sonbahar/Kış

Off-White 2018 İlkbahar/Yaz

Valentino 2018 İlkbahat/Yaz Couture

Kerry Washington, 2015

Taylor Swift, 2015

Tiffany Hsu, 2019

OGGUSTO Konular Editörü Zeynep Özar Berksü’nün diğer yazılarını okumak için tıklayın.

Dünyadan en yeni haberleri ilk bilen olmak için OGGUSTO’nun haftalık e-bültenine kaydolun.

Popüler Yazılar

SÖZLEŞME

Bu internet sitesine girilmesi veya mobil uygulamanın kullanılması sitenin ya da sitedeki bilgilerin ve diğer verilerin programların vs. kullanılması sebebiyle, sözleşmenin ihlali, haksız fiil, ya da başkaca sebeplere binaen, doğabilecek doğrudan ya da dolaylı hiçbir zararlardan ÖZGÜ İLETİŞİM PAZARLAMA DANIŞMANLIK TANITIM VE E-TİCARET HİZ. ('OGGUSTO') nun sorumluluğunun olmadığını, tarafımdan internet sitesinde E-Bültene üye olmak için veya başkaca bir sebeple verdiğim kişisel verileri, özellikle de isim, adres, telefon numarası, e-posta adresi, banka bilgisi, yaş ve cinsiyetle ilgili benzeri bilgileri kendi rızam ile paylaştığımı, ÖZGÜ İLETİŞİM PAZARLAMA DANIŞMANLIK TANITIM VE E-TİCARET HİZ. ('OGGUSTO') nun nin bu bilgileri kullanmasına muvafakat ettiğimi, bu bilgilerin 3.gerçek ve/veya tüzel kişilerin eline geçmesi ve bu şekilde olumsuz yönde kullanılması halinde ve/veya bu bilgilerin başkaca kişiler ile paylaşılması halinde ÖZGÜ İLETİŞİM PAZARLAMA DANIŞMANLIK TANITIM VE E-TİCARET HİZ. ('OGGUSTO') nun sorumluluğunun olmadığını gayri kabili rücu, kabul, beyan ve taahhüt ederim.

SÖZLEŞME

Bu internet sitesine girilmesi veya mobil uygulamanın kullanılması sitenin ya da sitedeki bilgilerin ve diğer verilerin programların vs. kullanılması sebebiyle, sözleşmenin ihlali, haksız fiil, ya da başkaca sebeplere binaen, doğabilecek doğrudan ya da dolaylı hiçbir zararlardan ÖZGÜ İLETİŞİM PAZARLAMA DANIŞMANLIK TANITIM VE E-TİCARET HİZ. ('OGGUSTO') nun sorumluluğunun olmadığını, tarafımdan internet sitesinde E-Bültene üye olmak için veya başkaca bir sebeple verdiğim kişisel verileri, özellikle de isim, adres, telefon numarası, e-posta adresi, banka bilgisi, yaş ve cinsiyetle ilgili benzeri bilgileri kendi rızam ile paylaştığımı, ÖZGÜ İLETİŞİM PAZARLAMA DANIŞMANLIK TANITIM VE E-TİCARET HİZ. ('OGGUSTO') nun nin bu bilgileri kullanmasına muvafakat ettiğimi, bu bilgilerin 3.gerçek ve/veya tüzel kişilerin eline geçmesi ve bu şekilde olumsuz yönde kullanılması halinde ve/veya bu bilgilerin başkaca kişiler ile paylaşılması halinde ÖZGÜ İLETİŞİM PAZARLAMA DANIŞMANLIK TANITIM VE E-TİCARET HİZ. ('OGGUSTO') nun sorumluluğunun olmadığını gayri kabili rücu, kabul, beyan ve taahhüt ederim.