Kalabalık sokaklar, danslı eğlenceler ve dost sofraları… İzlenimcilik akımının önde gelen ismi, Paris’in gündelik hayatını resmeden Pierre-Auguste Renoir’ın yaşamını, sanatını ve ünlü tablolarını keşfedin.
Empresyonizmin (İzlenimcilik) öncülerinden Pierre-Auguste Renoir, ışık ve rengin etkilerini araştırırken insanları ve aralarındaki ilişkileri resimlerinin merkezine aldı. “Şemsiyeler”de sokağın kalabalığını, “Moulin de la Galette’de Dans”ta açık hava eğlencelerini, “Kürekçilerin Öğle Yemeği”nde dost buluşmalarını resmetti. Sanatçının bu tanıdık sahnelere nasıl baktığını anlamak için hayatına, yıllar içinde değişen resim anlayışına ve öne çıkan eserlerine yakından bakıyoruz.
Bir Bakışta Renoir Kimdir?
- Pierre-Auguste Renoir (1841–1919), izlenimciliğin öncü isimlerinden Fransız ressamdır.
- 13 yaşında Paris’te bir porselen atölyesinde çırak olarak çalışmaya başladı.
- 1874’te ilk empresyonist sergiye katıldı, resimlerinde Paris’in gündelik yaşamına ve insan ilişkilerine odaklandı.
- “Şemsiyeler”, “Moulin de la Galette’de Dans” ve “Kürekçilerin Öğle Yemeği”, en tanınmış eserleri arasındadır.
- Yaşamının son yıllarında romatoid artrit hastalığı hareketlerini kısıtlasa da vefat edene kadar resim yapmayı sürdürdü ve 3 Aralık 1919’da Cagnes-sur-Mer’de hayatını kaybetti.
Pierre Auguste Renoir’ın Hayatı
Pierre-Auguste Renoir, 25 Şubat 1841’de Fransa’nın Limoges şehrinde doğdu. Babası terziydi ve ailesi sınırlı bir gelirle geçiniyordu. Çocukken ailesiyle Paris’e taşınan Renoir, 13 yaşında Lévy Kardeşler’in porselen atölyesinde çırak olarak çalışmaya başladı. Porselen süsleyerek aile bütçesine katkıda bulunurken çizim becerilerini de geliştirdi. Louvre’a yaptığı ziyaretler, resme olan ilgisini besledi.
Renoir, 1861’de Charles Gleyre’in çizim derslerine katıldı, 1862’de Paris’teki École des Beaux-Arts’a kabul edildi. Gleyre’in atölyesinde Claude Monet, Alfred Sisley ve Frédéric Bazille ile tanıştı. Bu sanatçılarla birlikte Fontainebleau Ormanı ve Paris çevresinde açık havada resim yaparak ışık ve renk üzerine çalıştı.
Paris Salon sergisine sunduğu ilk eserleri reddedilen Renoir, 1864’te “La Esmeralda” adlı tablosuyla bu sergiye ilk kez kabul edildi. Victor Hugo’nun Notre-Dame’ın Kamburu romanından esinlenen eser, sanatçının erken kariyerindeki önemli adımlardan biri oldu. Renoir, daha sonra bu tablosunu yok etti.
Pierre Auguste Renoir’ın Sanat Hayatı
Renoir, sanat hayatının daha ilk yıllarında Manet‘nin üslubunu beğenmiş; bunu, Courbet‘nin plastik ifade tarzı ve Delacroix’nın renk dünyası ile birleştirmiştir. Fakat hiçbir sanatçıya ve üsluba körü körüne bağlanmamıştır. Renoir, her ne kadar bu sanatçılardan etkilense de her zaman yeniliklere açık bir sanatçı olmuştur. Orta sınıfın yaşamın tadını çıkardığı dönemin ahlaki yapısı Renoir’ın tablolarında da göze çarpan unsur olarak biliniyor.
Görsel: Pierre Auguste Renoir
Renoir, 1874’te Paris’te düzenlenen ilk empresyonist sergiye katılarak izlenimciliğin gelişiminde önemli bir rol üstlendi. Resmi Salon sergisine alternatif olarak düzenlenen bu bağımsız sergide, sanatçının “Loca” ve “Dansçı” gibi eserleri yer aldı.
Sanatçı özellikle gençlik yıllarında bu ruh durumunun sevincini, mutluluğunu ve rahatlığını tablolarına yansıttı. Renoir’ın resimleri çoğu zaman samimi kompozisyonlardaki insanlara odaklanan canlı ışığı ve doygun renkleriyle dikkat çeker. Çıplak kadın onun birincil konularından biriydi. Erken olgunluğunun eserleri genelde gerçek hayatın, ışıltılı renk ve ışıkla dolu Empresyonist anlık görüntüleriydi. Ancak 1880’lerin ortalarında özellikle kadınların portrelerine ve figür resimlerine daha disiplinli bir biçimsel teknik uygulama ile bu hareketten uzaklaşmıştır.
Üretken bir sanatçı olarak binlerce resim yaptı. Renoir’ın tarzının sıcak duygusallığı, resimlerini sanat tarihinin en tanınmış ve sıklıkla yeniden üretilen eserlerinden biri haline getirdi. Yapıtlarından oluşan 181 tabloluk en büyük tek koleksiyon Filadelfiya’da Barnes Vakfı‘ndadır.
Pierre Auguste Renoir’ın Öne Çıkan Eserleri
Pierre Auguste Renoir, “Lise à l’ombrelle” (Şemsiyeli Lise); 1867
Renoir, bu eserinde 1865–1872 yılları arasında sıkça çalıştığı model Lise Tréhot’yu, Fontainebleau Ormanı’ndaki bir açıklıkta resmediyor. Beyaz elbisesi ve güneş şemsiyesiyle betimlenen Lise, gölgeli ağaçların önünde öne çıkıyor. Portreyi doğal bir manzarayla buluşturan tablo, 1868 Paris Salon sergisinde sergilendi ve Émile Zola ile Zacharie Astruc gibi eleştirmenlerin dikkatini çekti.
Görsel: Pierre Auguste Renoir, “Lise à l’ombrelle” (Şemsiyeli Lise); 1867
Pierre Auguste Renoir, “Pont-Neuf” (Yeni Köprü); 1872
Renoir, “Pont-Neuf” adlı eserinde Paris’in en eski köprüsünü güneşli bir günde, yüksek bir bakış noktasından resmediyor. Köprüden geçen insanlar ve atlı arabalar, şehrin gündelik hareketliliğini yansıtıyor. Güneş ışığının köprü, yapılar ve figürler üzerindeki etkileri, sanatçının izlenimci yaklaşımını ortaya koyuyor. İnsan figürlerine odaklanan portreleriyle tanınan Renoir, bu tabloda kalabalığı Paris manzarasının bir parçası olarak ele alıyor.
Paris’in Kalbindeki En Eski Köprü Artık Bambaşka: JR’den Pont Neuf Sürprizi
Pierre Auguste Renoir, “Le Moulin de La Galette’de Dans” (Le Moulin de la Galette’de Dans); 1876
Renoir’ın erken olgunluğunun diğer eserleri gibi, “Dance at Le Moulin de la Galette” (Le Moulin de La Galette’de Dans) da gerçek hayatın tipik bir empresyonist enstantanesidir. Form zenginliği, fırça darbesinin akıcılığı ve titreyen güneşin lekeli bir ışık göstermesi bu resmin öne çıkan özellikleri arasında.
Pierre-Auguste Renoir, “Les Parapluies” (Şemsiyeler), yaklaşık 1881–1886
Renoir’ın yağmurlu bir Paris sokağındaki kalabalığı resmettiği “Şemsiyeler”, sanatçının 1880’lerdeki üslup değişimini aynı kompozisyonda buluşturuyor. Aralarında yaklaşık dört yıl bulunan iki aşamada yapılan tablonun sağ tarafındaki figürler, empresyonizme özgü yumuşak fırça dokunuşlarıyla işlenirken soldaki kadın ve arkasındaki erkek daha belirgin çizgilerle resmediliyor.
Renoir’ın 1881–1882 yıllarındaki İtalya seyahatinde Raphael’in eserlerini ve antik Roma duvar resimlerini incelemesi, çizgiye, biçime ve hacme daha fazla önem vermesinde etkili oldu.
Pierre-Auguste Renoir, “Madame Georges Charpentier ve Çocukları”, 1878
Renoir, bu portrede Marguerite Charpentier’yi çocukları Georgette ve Paul ile birlikte, Paris’teki evlerinin Japon sanatından izler taşıyan salonunda resmediyor. Annesinin yanında oturan Paul ve ailenin köpeğinin üzerine oturmuş Georgette, dönemin çocuk giyim alışkanlıklarına uygun olarak benzer kıyafetler giyiyor. Edebiyat çevrelerini evinde buluşturan Charpentier, bağlantıları sayesinde tablonun 1879 Paris Salon sergisinde dikkat çeken bir konumda sergilenmesini sağladı.
Pierre-Auguste Renoir, “Luncheon of the Boating Party” (Kürekçilerin Öğle Yemeği), 1880–1881
Renoir, “Kürekçilerin Öğle Yemeği” adlı eserinde arkadaşlarını, Seine Nehri kıyısındaki Chatou’da bulunan Maison Fournaise restoranının terasında bir araya getiriyor. Tablodaki isimler arasında gelecekteki eşi Aline Charigot ve ressam Gustave Caillebotte da bulunuyor. Portre, natürmort ve manzarayı aynı kompozisyonda buluşturan eser, 1882’de Yedinci Empresyonist Sergisi’nde sergilendi ve eleştirmenlerden övgü aldı.
Pierre Auguste Renoir’ın Ölümü
Renoir’da 1897’de romatoid artritin ilk belirtileri ortaya çıktı. Doktorlarının daha sıcak bir iklimde yaşamasını önermesi üzerine sanatçı, Fransa’nın güneyindeki Cagnes-sur-Mer’de vakit geçirmeye başladı. 1907’de eşi Aline Charigot ile Les Collettes arazisini satın aldı, 1908’de burada aileleri için bir evin inşasına başlandı. Hastalık hareketlerini giderek kısıtlasa da Renoir resim yapmayı sürdürdü. Sanatçı, 3 Aralık 1919’da, 78 yaşında Cagnes-sur-Mer’de hayatını kaybetti. Son yıllarında yaşadığı ev, bugün Musée Renoir olarak ziyaret edilebiliyor.
Pierre Auguste Renoir Hakkında Az Bilinenler
Clark Art Institute (Williamstown, Massachusetts, ABD)
- Renoir, resimle ilgilenmeye başlamadan önce, Paris’te bir porselen atölyesinde çalıştı. Daha sonra Güzel Sanatlar Okulu’na kabul edildi.
- Renoir, izlenimci hareketin önde gelen isimlerinden biri olmasının yanı sıra diğer ünlü izlenimci ressamlarla da yakın arkadaşlıklar kurdu. Özellikle Claude Monet ile olan dostluğu ve iş birliği önemlidir.
- Renoir, resmin yanı sıra heykel alanında da çalıştı. 1913’ten itibaren heykeltıraş Richard Guino ile iş birliği yaptı. Romatoid artrit nedeniyle ellerini kullanmakta zorlanan sanatçının yönlendirmeleri, çizimleri ve resimleri doğrultusunda heykellerin modellemesini Guino gerçekleştirdi.
- Renoir’un özel yaşamı da dikkat çekicidir. Modeli ve sevgilisi olan Aline Charigot ile 1890 yılında evlendi.
- Renoir, yaşamının bir döneminde romatizma hastalığına yakalandı. Bu hastalık, onun fiziksel sağlığını olumsuz etkiledi, ancak resim yapmaktan vazgeçmedi.
Kapak Görseli: Pierre-Auguste Renoir, yaklaşık 1910. Fotoğraf: Dornac – Bibliothèque nationale de France / Gallica, Nos contemporains chez eux albümü.
{19016}
