Yenildi, duvardan söküldü, milyonlarca dolara satıldı… Maurizio Cattelan’ın “duvara bantlanan muz” olarak bilinen ünlü eseri “Comedian” bir kez daha kayıp.
Duvara bantlanmış bir muzun milyonlarca dolarlık bir sanat eserine dönüşmesi ilk günden beri tartışma konusu. Maurizio Cattelan’ın 2019 yılında tanıttığı Comedian, yıllar içinde sanat dünyasının en tanınan işlerinden biri haline geldi. Eser bu kez Fransa’daki Centre Pompidou-Metz’de sergilenirken gündeme oturdu. Müze yetkilileri, eserin yenilenebilir parçası olan muzun sergi alanından kaybolduğunu açıkladı ve olayla ilgili resmi şikâyette bulundu. Daha önce de ziyaretçiler, performans sanatçıları ve hatta eserin sahibi tarafından yenilen Comedian, son olayla birlikte yine gündemde.
Comedian Bu Kez Fransa’da Kayboldu
Maurizio Cattelan’ın 2019 tarihli eseri Comedian, bu kez Fransa’daki Centre Pompidou-Metz’de yaşanan bir olayla gündeme geldi. Müzenin açıklamasına göre eserin duvara bantlanan muz kısmının kaybolduğu 30 Mayıs Cumartesi günü fark edildi. Güvenlik görevlileri öğleden sonra yaptıkları kontroller sırasında muzun yerinde olmadığını tespit etti.
Müze yönetimi bu kez resmi suç duyurusunda bulunmayı tercih etti. Geçmişte yaşanan benzer olaylarda yalnızca eserin yenilenebilir parçası değiştirilirken, son olayın ardından yetkililer kimliği belirsiz kişi ya da kişiler hakkında yasal süreç başlattı.
Comedian ise kısa süre içinde yeniden eski haline getirildi. Centre Pompidou-Metz, eserde kalıcı bir hasar oluşmadığını açıklarken, çalışmanın sergileme protokolüne uygun şekilde yeni bir muzla tekrar ziyaretçilere sunuldu. Sergi, planlanan takvim doğrultusunda Ocak 2027’ye kadar devam edecek.
Avrupa’nın en iyi müzelerini ülke ülke keşfedin; Paris’ten Londra’ya, Floransa’dan Venedik’e uzanan kültür rotalarını inceleyin.
Comedian’ın Başına Daha Önce Neler Geldi?
Aslında Centre Pompidou-Metz’de yaşanan son olay, Comedian’ın uzun süredir devam eden sıra dışı hikâyesinin yeni bir halkası. Maurizio Cattelan’ın eseri, 2019 yılında Art Basel Miami Beach’te görücüye çıktığından bu yana defalarca duvardan söküldü, yenildi ve yeniden yerine kondu.
Comedian’ın gündem yaratan bazı olayları:
- 2019 – Performans sanatçısı David Datuna, Art Basel Miami Beach’te sergilenen muzu duvardan alarak yedi.
- 2023 – Seul’deki Leeum Museum of Art’ta bir sanat öğrencisi, muzun kabuğunu soyup yedikten sonra kabuğu yeniden duvara bantladı.
- 2024 – Kripto para girişimcisi Justin Sun, Sotheby’s müzayedesinde 6,2 milyon dolara satın aldığı Comedian’ın muzunu Hong Kong’da düzenlediği bir basın toplantısında yedi.
- 2025 – Centre Pompidou-Metz’deki bir ziyaretçi eserin muzunu yerinden alıp yedi. Maurizio Cattelan olayın ardından yaptığı açıklamada ziyaretçinin “sanat eserini meyveyle karıştırdığını” söylemişti.
Son olayda ise muzun akıbeti henüz bilinmiyor. Müze yetkilileri, eserin bu kez yenilip yenilmediğine dair herhangi bir bilgi paylaşmazken, güvenlik görevlilerinin yalnızca muzun kaybolduğunu fark ettiğini belirtti.
6,2 Milyon Dolarlık Muz
2019 yılında üç edisyon olarak üretilen Comedian, ilk kez Art Basel Miami Beach’te sergilendiğinde sanat dünyasında geniş yankı uyandırdı. Duvara gri bir bantla sabitlenmiş gerçek bir muzdan oluşan eser, çağdaş sanatın sınırları, sanat eserinin değeri ve koleksiyonerlik kültürü üzerine tartışmaları da beraberinde getirdi.
Eserin piyasa değeri yıllar içinde daha da yükseldi. Kasım 2024’te kripto para girişimcisi Justin Sun, Comedian’ı Sotheby’s müzayedesinde 6,2 milyon dolara satın aldı. Satış, eseri sanat dünyasının en çok konuşulan işlerinden biri haline getirdi.
| Comedian’ın Kısa Hikâyesi |
|---|
| Sanatçı: Maurizio Cattelan |
| Eserin Adı: Comedian |
| İlk Sergilenme: Art Basel Miami Beach (2019) |
| Malzeme: Muz ve yapışkan bant |
| Son Satış Fiyatı: 6,2 milyon dolar |
| Son Alıcı: Justin Sun (2024) |
| Güncel Olay: Centre Pompidou-Metz’de kayboldu |
Muz Kaybolunca Eser Değerini Yitiriyor mu?
Comedian’ın en çok merak edilen yönlerinden biri, muzun kaybolması halinde eserin değerinin etkilenip etkilenmediği. Ancak Maurizio Cattelan’ın eseri söz konusu olduğunda durum biraz farklı. Centre Pompidou-Metz’nin açıklamasına göre kaybolan muz, eserin yenilenebilir bir parçası olarak kabul ediliyor ve belirli aralıklarla zaten değiştiriliyor. Bu nedenle muzun çürümesi, yenmesi ya da değiştirilmesi Comedian’ın sanat eseri değerini ortadan kaldırmıyor.
Müze yetkilileri, son olayın ardından eserde geri döndürülemez bir zarar oluşmadığını açıkladı. Kısa süre içinde yeni bir muz yerleştirildi ve Comedian yeniden ziyaretçilere açıldı.
Maurizio Cattelan Kimdir?
Fotoğraf: Szilas / Wikimedia Commons / CC BY-SA 4.0
Maurizio Cattelan, 21 Eylül 1960’ta İtalya’nın Padova kentinde doğan çağdaş sanatçıdır. Sanat eğitimi almayan ve kendini yetiştiren Cattelan, günümüzde kavramsal sanatın en tanınan isimleri arasında gösteriliyor. Kariyeri boyunca ürettiği heykeller ve yerleştirmelerle sanat dünyasında sık sık tartışma yaratan sanatçı, mizahı ve provokasyonu bir araya getiren yaklaşımıyla tanınıyor.
Uluslararası alandaki çıkışını, üzerine meteor düşmüş Papa II. Jean Paul’ü tasvir eden La Nona Ora (Dokuzuncu Saat) adlı eseriyle yaptı. Daha sonra 18 ayar altından üretilen America adlı tuvalet, Milano’daki Piazza Affari’de yer alan L.O.V.E. heykeli ve 2019 yılında Art Basel Miami Beach’te sergilenen Comedian gibi işleriyle geniş kitlelerin dikkatini çekti.
2011 yılında New York’taki Guggenheim Müzesi, sanatçının kariyerini kapsayan büyük bir retrospektif sergi düzenledi. Aynı yıl Venedik Bienali’nde sergilenen iki bin doldurulmuş güvercinden oluşan yerleştirmesi de büyük yankı uyandırdı. Cattelan ayrıca fotoğrafçı Pierpaolo Ferrari ile birlikte kurduğu TOILETPAPER adlı yayın projesiyle sanat ve görsel kültür alanında farklı üretimler gerçekleştirdi.
Bugün eserleri dünyanın önde gelen müze ve bienallerinde sergilenen Cattelan, özellikle sanatın değeri, özgünlük ve izleyici ilişkisi üzerine yürüttüğü tartışmalarla çağdaş sanatın en etkili figürlerinden biri olarak kabul ediliyor. Comedian’ın yıllardır gündemde kalması da sanatçının bu yaklaşımının en güncel örneklerinden biri olarak öne çıkıyor.
Kapak Görseli: Görsel: Cindy Ord / Getty Images
Avrupa’nın en iyi müzelerini ülke ülke keşfedin; Paris’ten Londra’ya, Floransa’dan Venedik’e uzanan kültür rotalarını inceleyin.
