Sultan papağanı bakımı nasıl yapılır? Kafes ölçülerinden doğru beslenmeye, ibik hareketlerinin anlamından evcilleştirmeye bilmeniz gereken tüm detaylar.
Bir Bakışta Sultan Papağanı
- Karakter: Sosyal, meraklı, insanıyla iletişim kurmayı seven ve çevresinde olup biteni yakından takip eden bir kuş.
- Boy: Uzun kuyruğuyla birlikte yetişkinlikte yaklaşık 32 cm.
- Ağırlık: Genellikle 80-95 gram civarında.
- Beslenme: Dengeli pelet yem, taze sebzeler ve sınırlı miktarda tohum.
- Yaşam Süresi: Ortalama 10-14 yıl; iyi bakım koşullarında 20 yaşın üzerine çıkan sultan papağanları da var.
Sultan papağanıyla aynı evde yaşamaya başladıktan kısa süre sonra başındaki ibiği okumayı öğreniyorsunuz. Bir ses duyduğunda dimdik oluyor, hoşuna gitmeyen bir yaklaşımda geriye yatıyor. Siz odadan çıkınca arkanızdan seslenmesi veya günlerdir duyduğu melodinin birkaç notasını bir sabah ansızın ıslıkla tekrar etmesi de evinize neşe katıyor. Sultan papağanı bakımı nasıl yapılır? Karakteri, beslenmesi, kafes seçimi, eğitimi, yaşam süresi ve ihtiyaçları hakkında bilmeniz gerekenleri bir araya getirdik.
- Bir Bakışta Sultan Papağanı
- Sultan Papağanı Fiziksel ve Karakter Özellikleri
- Sultan Papağanı Bakımı Nasıl Yapılır?
- Sultan Papağanı Ne Yer? Nasıl Beslenmeli?
- Sultan Papağanı Nasıl Evcilleştirilir?
- Sultan Papağanı Evde Yalnız Kalabilir mi?
- Sultan Papağanlarında Sağlık Sorunları ve Belirtileri
- Sultan Papağanı İçin Evdeki Tehlikeler
- Sultan Papağanı Yıkanmalı mı? Nasıl Yıkanır?
- Sultan Papağanı Kaç Yıl Yaşar?
- Sultan Papağanı Sahiplenmeden Önce Bilmeniz Gerekenler
Sultan Papağanı Fiziksel ve Karakter Özellikleri
Sultan Papağanı Fiziksel Özellikleri
- Sultan papağanının bilimsel adı Nymphicus hollandicus. Avustralya kökenli ve kakadugiller ailesinin küçük üyelerinden.
- Yetişkinler uzun kuyruklarıyla birlikte yaklaşık 32 cm uzunluğa ulaşıyor ve genellikle 80-95 gram arasında oluyor.
- En bilinen görünümü gri gövde, sarı yüz ve turuncu yanaklar. Lutino, pearl, pied, cinnamon ve whiteface gibi farklı renkleri de var.
- Uzun ve ince kuyruğu ile başındaki hareketli ibik, sultan papağanını diğer küçük evcil kuşlardan ayıran en belirgin özelliklerden.
Sultan Papağanı Karakteri Nasıl?
Sultan papağanı evde olup bitenin biraz içinde olmak istiyor. Siz çalışırken yakındaki tünekte oturabilir, başka odaya geçtiğinizde arkanızdan seslenebilir veya konuşmalarınızı kendi ıslıklarıyla bölmeye karar verebilir. Sizinle düzenli iletişim kurduğunda oldukça yakın bir bağ geliştirebiliyor.
Her sultan papağanı kucaklanmayı veya sürekli sevilmeyi sevmiyor tabii. Bazısı başını kaşımanız için kendi gelirken bazısı için omzunuzda oturmak yeterli. Güven kazandıkça nelerden hoşlandığını beden dilinden anlamak kolaylaşıyor.
Sultan Papağanının İbiği Ne Anlatıyor?
Sultan papağanı başındaki ibikle ruh halini, ne hissettiğini anlatıyor. İbik dimdik olduğunda genellikle dikkatini çeken bir şey var demek. Eve gelen biri, yeni bir oyuncak veya beklenmedik bir ses hemen dikkatini yakalıyor.
İbiğin daha rahat biçimde geriye doğru durması sakinliğe işaret. Başına tamamen yatmış bir ibikle beraber tıslama, geri çekilme veya gagayı açma görüyorsanız biraz alan bırakın.
Sultan Papağanı Konuşur mu?
Birkaç kelime öğrenen sultan papağanları var ancak çoğu ıslık konusunda konuşmaktan daha iddialı. Özellikle erkekler melodileri ve evde sık duydukları sesleri taklit etmeye daha yatkın. Günlerce öğrettiğiniz kelimeye hiç dönüp bakmayıp telefon zilini kusursuz taklit etmesi de mümkün. Her biri biricik: kuştan kuşa ilgi ve yetenek değişiyor.
Sultan Papağanı Bakımı Nasıl Yapılır?
Sultan papağanı küçük olabilir ama bakım düzeni küçük bir kafes, yem ve su üçlüsünden ibaret değil. Gün içinde hareket etmesi, insanıyla veya başka kuşlarla iletişim kurması, oyuncaklarla oyalanması ve geceleri kesintisiz dinlenmesi gerekiyor.
Sultan Papağanı Kafesi Nasıl Olmalı?
Uzun kuyruğunu her dönüşünde tellere çarptığı, kanatlarını açarken kafesin iki yanına değdiği bir alan sultan papağanı için küçük ve yetersiz. VCA Animal Hospitals sultan papağanı için minimum yaklaşık 60 x 60 x 90 cm kafes ölçüsü veriyor. Yeriniz varsa daha rahat olması için daha geniş bir kafes seçebilirsiniz.
Dikdörtgen kafesler tercih edin. İçeride farklı kalınlıklarda doğal ve kuşlar için güvenli ahşap tünekler bulunsun. Her tüneğin aynı kalınlıkta olması ayakların sürekli aynı noktaya basmasına neden oluyor.
Sultan papağanları kemirmeyi ve parçalamayı da seviyor. Güvenli ahşap oyuncaklar, kâğıt oyuncaklar ve yiyecek aramasını sağlayan foraging seçenekleri kafeste oyalanmasına yardımcı olur. Bütün oyuncakları aynı anda asmak yerine birkaçını dönüşümlü kullanabilirsiniz. Yem ve su kaplarını tüneklerin hemen altına koymayın.
Sultan Papağanı Kafesi Nereye Konulmalı?
Tabii sosyal bir kuşu gün boyu kimsenin uğramadığı bir odada tutmak iyi bir fikir değil. Kafesi evdeki insanları görebileceği, günlük hayatın içinde kalabileceği ancak sürekli gürültüye maruz kalmayacağı bir noktaya yerleştirin. Klima karşısı, kalorifer yanı ve cereyan alan yerlerden de uzak durun. MSD Veterinary Manual da kuş kafeslerinin mutfakta tutulmamasını öneriyor. Pişirme dumanları ve bazı mutfak ekipmanlarından çıkabilen gazlar kuşlar için tehlikeli olabiliyor.
Sultan Papağanı Kafesten Çıkmalı mı?
Her gün güvenli bir ortamda kafes dışında hareket edebilmesi önemli. Büyük bir kafes kuşa daha fazla alan sağlıyor ama uçmanın yerini tutmaz. Kuşu çıkarmadan önce pencereleri ve kapıları kapatın, tavan vantilatörünü durdurun. Büyük camlar ve aynalar da riskli: çarpabilir ve gagalarını incitebilirler. Evde kedi veya köpek varsa kuşla aynı ortamda gözetimsiz bırakmayın.
Kafesi bütün dünyası değil, güvenli alanı olsun.
Sultan Papağanı Kaç Saat Uyumalı?
Biraz uykucu bir kuştan söz ediyoruz. Sultan papağanının gece boyunca karanlık ve sakin bir ortamda yaklaşık 10-12 saat dinlenebilmesi gerekiyor. Kafes salondaysa televizyonun ne zaman kapandığını da hesaba katın. Sürekli ışık açılan, insanların girip çıktığı bir ortam gece uykusunu bölebiliyor.
Sultan Papağanı Ne Yer? Nasıl Beslenmeli?
Ay çekirdeği sultan papağanı için karşı konulmaz ama siz direnin ve yem kabını çekirdekle doldurmayın. Tohum karışımları yağ açısından yüksek ve tek başına dengeli bir beslenme sağlamıyor.
VCA Animal Hospitals dengeli pelet yemin beslenmenin temelini oluşturmasını, sebze ve daha küçük miktarlarda meyveyle de çeşitlendirilmesini öneriyor. Tohumlar ise sınırlı tutulmalı.
Yıllardır tohum yiyen bir kuşun önüne bir sabah pelet koyup eski yemini tamamen kaldırmayın. Yeni yiyeceği ilk günlerde yiyecek olarak görmemesi bile mümkün. Beslenme değişikliklerini yavaş ilerletmek ve kuşun gerçekten yeterince yediğinden emin olmak önemli.
Sultan Papağanı Hangi Sebzeleri Yer?
Brokoli, havuç ve koyu yeşil yapraklı sebzeler çiğ olarak menüye eklenebilir. Sebzeleri iyice yıkayın, kuşun rahatça yiyebileceği parçalara ayırın ve uzun süre kafeste bekletmeyin. Meyve de verilebilir ancak doğal şeker içeriği nedeniyle sebzelerden daha küçük porsiyonlarda sunulmalı. Sabah verdiğiniz yiyecek akşama hâlâ kafesteyse çöpe gitme zamanı gelmiş demek.
Sultan Papağanına Ne Verilmez?
Avokado, çikolata, kafeinli içecekler ve elbette ki alkol kuşlara verilmemeli. Soğan ve sarımsak da yem kabına asla girmemeli. Elma gibi meyveler verecekseniz de verirken kuşlar için toksik olabilen çekirdeklerini çıkarın.
Tuzlu atıştırmalıklar, şekerli yiyecekler ve sofradan kalan işlenmiş gıdalar da sultan papağanı için uygun ödüller değil. Temiz içme suyu her zaman ulaşılabilir olmalı ve su kabı istisnasız her gün yıkanıp tazelenmeli.
Sultan Papağanı Nasıl Evcilleştirilir?
Yeni eve gelen sultan papağanının ilk gün parmağınıza çıkmasını beklemeyin. Henüz sizi, evdeki sesleri ve kafesinin etrafında olup bitenleri tanımıyor. İlk günlerde kafesin yanında sakin şekilde vakit geçirin ve onunla konuşun. Siz yaklaşınca kafesin diğer tarafına kaçmayı bıraktığında sevdiği küçük bir yiyeceği elinizden sunabilirsiniz. Güveni arttıkça parmağa veya elinizde tuttuğunuz bir tüneğe çıkmayı öğretebilirsiniz.
Kafesin içinde kovalamak, istemediği halde tutmaya çalışmak veya ısırdığında bağırmak bariz şekilde yanlış, süreci de zorlaştırır. Sabır, tekrar ve sevdiği küçük ödüllerle acele etmeden güvenini kazanın.
Sultan Papağanı Neden Isırır?
Isırık çoğu zaman ilk uyarısı olmuyor. Sultan papağanı daha önce geri çekilmiş, tıslamış, gagasını açmış veya ibiğini başına yatırmış ve siz fark etmemiş olabilirsiniz.
Korku, alanını koruma, hormonal dönemler veya istemediği halde dokunulmaya devam edilmesi ısırmaya neden olabiliyor. Isırdığı için cezalandırarak eğitebileceğinizi sanmak yerine birkaç saniye önce ne olduğunu düşünün. Kuşun verdiği küçük sinyalleri okuyun, ısırıkların nedenini yakalarsanız ısırığı da büyük ölçüde önleyebilirsiniz.
Sultan Papağanı Evde Yalnız Kalabilir mi?
Birkaç saat evde tek kalabilir ve günlük rutininize alışabilir. Geniş bir kafesi ve gün boyu kafeste oyalanabileceği güvenli oyuncakları olsun. Ve eve döndüğünüzde onunla bolca vakit geçirin. Sabah çıkıp akşam eve dönmekle birkaç gün boyunca kuşu kendi haline bırakmak aynı şey değil. Su kabının kirlenmesi, yiyecek sorunu, yaralanma veya ani hastalık gibi durum riskleri kuşun kontrol edilmesi gerek.
Sultan Papağanı Tek mi Çift mi Beslenmeli?
Sizinle düzenli iletişim kuran tek bir sultan papağanı gayet iyi yaşayabilir. VCA da yeterli ilgi gören tek sultan papağanlarının başka bir kuş olmadan da mutlu yaşayabildiğini belirtiyor. Günün büyük kısmını evden uzakta geçiriyorsanız ikinci kuş sultan papağanınıza arkadaşlık edebilir. Yeni sultan papağanını doğrudan aynı kafese koymayın. Önce kuş hekimi kontrolü ve ayrı bir odada karantina süreci gerekir; ardından kuşların tepkilerini gözlemleyerek kademeli bir tanıştırma yapılabilir.
Sultan Papağanı Apartmanda Yaşar mı?
Apartman yaşamına uyum sağlayabilir ancak papağandan sessiz bir ev arkadaşı olmasını beklemeyin. Sultan papağanları özellikle sabah ve akşam saatlerinde ıslık çalabiliyor, sizi başka odada duyduğunda seslenebiliyor. Ses seviyesi büyük papağanlar kadar güçlü olmasa da kuştan kuşa değişiyor.
Sultan Papağanlarında Sağlık Sorunları ve Belirtileri
Kuşlar hasta olduklarında belirtileri uzun süre saklayabiliyor. Sultan papağanınızın normalde ne kadar yediğini, gün içinde ne kadar hareket ettiğini ve tünekte nasıl durduğunu bilirseniz değişiklikleri erken fark edebilirsiniz.
- Normalden uzun süre tüylerini kabartarak durma
- İştahın belirgin şekilde azalması
- Gün içinde sürekli uyuma veya kafesin dibinde oturma
- Nefes alırken kuyruğun belirgin şekilde yukarı aşağı hareket etmesi
- Ağız açık nefes alma, hırıltı veya nefes almakta zorlanma
- Dışkının görünümünde belirgin ve kalıcı değişiklik
- Denge kaybı veya tünekte durmakta zorlanma
Belirgin bir değişiklik fark ettiğinizde birkaç gün beklemeyin. Kuşlar konusunda deneyimli bir veterinere danışın. Küçük kuşlarda sağlık sorunları kısa sürede ilerleyebiliyor.
Dişi Sultan Papağanlarında Yumurta Sıkışması
Kuşlar hakkında hiçbir şey bilmiyorsanız ufak bir uyarı: Dişi sultan papağanının yumurtlaması için yanında erkek kuş bulunması gerekmiyor. Yumurta sıkışması da sultan papağanlarında karşılaşılabilen acil durumlardan biri. Kuş kafes tabanında oturuyor, ıkınıyor, belirgin şekilde halsizleşiyor veya nefes almakta zorlanıyorsa veteriner desteğini geciktirmeyin.
Sultan Papağanlarında Gece Terörü Nedir?
Gece yarısı kafesten bir anda kanat çırpma ve tellere çarpma sesleri gelmesi sultan papağanı sahiplerinin karşılaşabildiği durumlardan. “Night fright” yani “gece terörü” olarak bilinen geceleri oluşan panikte kuş karanlıkta duyduğu bir ses veya gördüğü gölgeyle korkup kafes içinde kontrolsüzce uçmaya çalışabiliyor.
Böyle bir anda odayı hafifçe aydınlatın, sakin bir sesle konuşun ve kuşunuzu sakinleştirin. Sonra herhangi bir yaralanma olup olmadığını kontrol edin. Çok parlak olmayan küçük bir gece lambası deneyebilirsiniz, bazen yardımcı olabiliyor.
Sultan Papağanı İçin Evdeki Tehlikeler
Sultan papağanıyla yaşamaya başladığınızda daha önce sıradan görünen birkaç ev eşyasına başka gözle bakmanız gerekecek. Açık pencere, çalışan vantilatörün tehlikesini tahmin edebilirsiniz. Belki “Yoğun oda kokusu da kuşa zarar verir, kullanmayayım.” diye de düşünürsünüz. Aklınıza gelme olasılığı düşük bir tehlike ise mutfakta aşırı ısınan bir tava. Bütün bunlar sultan papağanı için ciddi risk yaratabiliyor.
Teflon Sultan Papağanı İçin Zararlı mı?
PTFE içeren yapışmaz kaplamalar aşırı ısındığında kuşlar için çok toksik gazlar çıkarır. Gazların renksiz ve kokusuz olmasıyla fark edilmeleri de imkansız. PTFE kaplamalar tava dışında bazı tost makinelerinde, waffle makinelerinde, fırın parçalarında, ütülerde ve ısıtıcılarda da bulunabilir. Kuşun bulunduğu evde kullanılan ürünlerin malzemelerini kontrol etmek gerek.
Sprey, Parfüm ve Duman
Sigara dumanı, yoğun parfüm, oda kokuları, saç spreyi ve aerosol temizlik ürünlerini kuşun yanında kullanmayın. Kuşların solunum sistemi havadaki kimyasallara karşı oldukça hassas.
Sultan Papağanı Yıkanmalı mı? Nasıl Yıkanır?
Sultan papağanlarına düzenli olarak banyo yapma imkânı sunmak iyi olur; ancak yöntemi kuşun tercihine bırakmak en iyisi. Bazıları sığ bir su kabına kendi isteğiyle girerken bazıları ince bir su sisini daha çok seviyor.
Ilık ve temiz su kullanın; sabun, şampuan veya herhangi bir bakım ürünü eklemeyin. Banyodan sonra tüyleri kuruyana kadar üşümemesine de dikkat edin. Temizliği için banyosunu düşünmeden önce kafes tabanını düzenli temizleyin, yem ve su kaplarını günlük yıkayın. Tüneklerde ve oyuncaklarda biriken dışkıları da bekletmeden temizleyin.
Sultan Papağanı Kaç Yıl Yaşar?
VCA Animal Hospitals sultan papağanı için ortalama yaşam süresini 10-14 yıl olarak veriyor ve 24 yaşına kadar yaşayan sultan papağanlarının görülebildiğini belirtiyor.
Sultan Papağanı Sahiplenmeden Önce Bilmeniz Gerekenler
Sultan papağanı eve geldiğinde geniş bir kafes, her gün kafes dışında geçirilen zaman, oyuncaklar, yem kabukları, tüy tozu ve sizinle iletişim kurmak isteyen oldukça sosyal bir kuş geliyor.
- Zaman: Her gün iletişim kurmaya ve kafes dışında güvenli zaman geçirmesine vakit ayırabilecek misiniz?
- Kafes: En az 60 x 60 x 90 cm civarında bir kafes için evinizde uygun alan var mı?
- Ses: Sabah ve akşam ıslıkları, çağrılar ve zaman zaman tekrarlanan sesler ev düzeninize uygun mu?
- Temizlik: Yem kabukları, tüy tozu ve kafes çevresindeki günlük dağınıklık sizi rahatsız eder mi?
- Veteriner: Yaşadığınız yerde kuşlar konusunda deneyimli bir veteriner hekime ulaşabiliyor musunuz?
- Uzun Vadeli Sorumluluk: Önünüzde 10-20 yıla yaklaşabilen bir beraberlik olabileceğini hesaba katıyor musunuz?
Kafes düzeninden günlük bakım rutinine daha fazla öneri için evde kuş bakımı rehberimize göz atabilirsiniz.
