Rado’nun CEO’su Adrian Bosshard ile markanın tasarımları, iş birlikleri ve saat sektörünün dinamiklerine dair keyifli bir röportaj gerçekleştirdik.
Le Corbusier ile modern ve günümüz teknolojisiyle uyumlu olarak yaptığınız iş birliğiyle başlayalım. Aslında 1920’lerden, 1930’lardan, şimdi ve yüzyıl sonra aynı mimariden bahsediyoruz. Önceki ile şimdiki iş birliğiniz ve koleksiyonunuzla ilgili nasıl geri dönüşler oluyor?
Genel olarak, Le Corbusier’in eserlerini incelediğimizde tasarım dili net ve zamansız. Gerek Hindistan’daki eserlerini incelediğimizde, gerek Paris’teki eserlerini incelediğimizde farklı bağlamlarda olmalarına rağmen hâlâ süper modern ve zamansız algılanmakla birlikte, insanları kendine hayran bırakmaya devam ediyor. Benzerini, Rado’nun ilk DiaStar saatini piyasaya sürdüğü zaman da gözlemlemiştik; eski değil, zamansız bir saat. Bu da mimaride olduğu gibi saat endüstrisinde de tasarımın gücünü gösteriyor. Eğer güçlü bir tasarıma sahipseniz, o tasarım zamansızdır. Porsche 911’i düşünelim mesela, zamansızdır. Her zaman güzeldir ve markayı görmeden de onun bir Porsche 911 olduğunu bilirsiniz.
Son olarak, vizyon ve felsefe konularına değinmek istiyorum. Le Corbusier’in aklında net bir vizyon vardı ve herkesin delirmiş dediği zamanlarda bunu başardı. Ve bugün hâlâ insanlar ona hayranlık duyuyor. Rado için de aynı şey geçerli. Cesur tasarımlarımız var, dünya çapında birçok saatseverimiz var. Özellikle Türkiye’de, bu paranın karşılığını arayan ve eğitimli müşteri kitlesi olduğunu görüyoruz. Özellikle de enflasyonun bu kadar yüksek olduğu bir ülkede, insanların yatırımlarını uzun vadeli görmesi önemlidir. 2-3 yıl kullanıp kenara koyduğunuzda, bu kısa bir yatırımdır. Rado ise parasının karşılığını verir, ömür boyu sürer.
Sadece zamansız tasarımlardan değil, aynı zamanda yüksek teknolojili seramik açısından da zamansız saatlerden bahsediyoruz. Bu iş birliği sizin teknoloji bakış açınızla da uyumlu, sadece tasarımla değil.
Tabii ki. Le Corbusier malzemenin, rengin ve mimarinin ustası. O bir dâhiydi ve çok yetenekliydi. Rado da malzemenin, tasarımın ve aynı zamanda renklerin ustası. Söylemesi kolay ama gerçekleştirmesi karmaşık. Çünkü renkleri yapmak için arkasında muazzam bir teknoloji var. Yüksek teknolojili seramiklerin geliştirilmesinde 30-40 yılı aşkın bir deneyime sahip olduğumuz için bu güce ve olağanüstü gelişmeler yapabilme avantajına sahibiz. Zorlu ve karmaşık olsalar bile, korkmuyoruz. Çünkü bunu yapmak için gerekli yetkinliğe ve bilgi birikimine sahibiz.
Tasarım, güçlü bir markanın en büyük sermayesidir
Tasarım mükemmelliği açısından zengin bir geçmişiniz var. CEO bakış açınız ile saat endüstrisinde iz bırakan ikonik Rado saatlerinin neler olduğunu söyler misiniz?
İkonik saatlerden biri DiaStar Original’dır. Çığır açan bir saatti. Bu sayede çizilmeye karşı tam dayanıklı bir saat yaratan ilk marka olduk. Sadece malzeme açısından değil, tasarım açısından da. Oval şekille dünya çapında çok beğenilen bir tasarım bulduk. Başlangıçta insanlar “Ne kadar çılgın bir tasarım!” dediler. Alışılageldik değil. Bu konuda çok sayıda hayranımız oldu. Şu anda bile DiaStar Original rakipsiz ve güçlü bir ürün.
Bir diğer çığır açıcı model ise Integral Ceramic’ti, seramik saatlere başlayan ilk marka biziz. Ve Integral’in kare şekli de onu ikonik yapan nedenlerdendi.
Bir diğer ikonik ürün, elbette Centrix’tir. Açıdan açıya yazılım camımız var, eğim yok. İkonik bir tasarıma sahip olmakla birlikte, büyük bir miras ve büyük bir güce sahibiz. Porsche 911 gibi çok uzaklardan bile tanınabilen birçok ikonik ürünümüz var. Tasarım, güçlü bir markanın en büyük sermayesidir.
Akıllı saatle karşılaştırma yapmak bizim işimiz değil
Birçok teknolojik yenilikten bahsediyoruz. Sektörün öncülerinden biri olarak, akıllı saatler hakkında ne düşünüyorsunuz? Gelecekte ne beklemeliyiz?
Akıllı saat bir araçtır. Spor yapmak istediğinizde sağlık verileriniz, internet bağlantınız, telefonunuz var. Nihayetinde bilekte bir bilgisayara sahipsiniz. Bu bir enstrüman. Bu bizim işimizin dışında bir iş. Biz malzemeler ve hareketler açısından sanat eserleri yapıyoruz. Bir sanat eserinin içinde birkaç yıl sonra modası geçecek bir teknoloji yoktur. Bir Rado 3,5, 10, 20, 30 yıl sonra hâlâ trenddir, zamansızdır ve hâlâ çalışıyordur. Aradaki büyük fark bu. Dolayısıyla akıllı saatle karşılaştırma yapmak bizim işimiz değil çünkü tamamen farklı bir iş. Pek çok insan, hatta benim ailemde bile çocuklarım spor yapmak için akıllı saat takıyor. Bir tarafta akıllı saat, diğer tarafta Rado saat var. Rado saat, onların kalbi için olan bir şey.
Gelecekte sanat eserleri ile iş eserlerini ayırt edebilecek nesiller var mı?
Olabilir. Saat takmayan pek çok insan var. Genç nesil bileklerinde bazı verilere sahip olmak istiyor. Akıllı saatler bu yüzden bir avantaj. Ama öyle bir an gelecek ki, ya birine asla unutamayacağı bir şey hediye etmek isteyeceksiniz ya da bileğinizde birkaç yıldan daha uzun süre kalacak bir şey satın almak isteyeceksiniz. Bir akıllı saat 2-3 yıl sonra kaybolur. Rado gibi değerli bir İsviçre saati ömür boyu kalır. Akıllı saat takan kişi, Rado gibi gerçek bir İsviçre saati taktığında bileğinde değerli bir unsur olduğunun farkına varana kadar bir geçiş dönemi olacağına inanıyorum.
Rado’nun sürdürülebilirlik ve etiğe değer verdiğini biliyoruz. Rado ve saat endüstrisi için sonraki adımlar neler?
Bundan sonraki adımlarımız, başardıklarımızla mutlu olma motivasyonunu her zaman korumak. Ancak müşteriye her zaman daha fazla avantaj getirme beklentisine sahip olmak. Dinlenmiyoruz. Ar-Ge’den başlayarak, mühendislerimiz ve geliştiricilerimiz sürekli geliştirme yapmak için harekete geçiyorlar.
Sürdürülebilirlik hakkında ne düşünüyorsunuz?
Seramik bir saatten daha sürdürülebilir bir şey yok çünkü bu saat bir müşterinin elinde bir sonraki nesil için bile hayatta kalacak. Yani çöpe atılacak bir ürün değil. Bu sürdürülebilirliğin bir noktası. İkincisi, Rado yıllardır sürdürülebilirlik konusunda çok çaba sarf eden bir şirket oldu. Swatch Grubu’nun kurucusu Nicolas Hayek 20-30 yıl önceki mesajında, “Benim şirketimde birinci öncelik sürdürülebilir üretim yapmak” demişti.
Bu nedenle, nasıl ürettiğimize dair geçmiş deneyimlerimiz var. Sürdürülebilirliği sadece trend olduğu zaman üretmiyoruz. Bu bizim kurulduğundan beri gelen şirket felsefemizde var.
Rado’yu üç kelimeyle nasıl anlatırsınız?
Benzersiz, duygusal ve zamansız.
Türkiye’de parlak bir geleceğimiz olduğuna inanıyorum
Türkiye için özel bir planınız var mı?
Türkiye’de her zaman iyi bir mevcudiyete sahip olduk. Markanın bireysel satış noktalarındaki varlığını güçlendirmek için dağıtımda da Türkiye’de yapılan çalışmalar sayesinde, müşterinin ürünün değerini daha da takdir ettiğini görüyoruz. Uygun ortamlarda ve dağıtımda yetkin insanlarla karşılaşıyoruz. Yani amacımız seçici dağıtımı, kaliteli dağıtımı daha da arttırmak ve güçlendirmek, aynı zamanda markanın mükemmelliği mesajını son tüketicilere daha da fazla hissettirmek için ön saflardaki personelin eğitimini sürdürmek. Amacımız, iletişim faaliyetleriyle markanın benzersizliğini ve ayrıcalığını daha fazla müşteriye ulaştırmak.
Türkiye’de parlak bir geleceğimiz olduğuna inanıyorum. Bunu yerel ekibimizle ve yetkin gazetecilerle iş birliği içinde gerçekleştireceğiz. İlerleyen yıllarda giderek daha fazla Türk müşterinin keyfini çıkarabileceğimize inanıyorum.
Hayatınızın geri kalanında sadece bir Rado saat kullanabilseydiniz, hangisi olurdu?
Integral… 32 yıl önce evlendiğimde karım hediye etmişti. Kolumdaki saat bir seramik Rado Integral. Bugün hâlâ yeni gibi, çizik yok. 20-30 yıl ömrüm varsa, bu saatin de benimle yaşayacağına, yeni kalacağına inanıyorum.
Türk müşterilerin kalbine dokunuyoruz
Eklemek istediğiniz başka bir şey var mı?
Türk müşterilerin markamıza duyduğu güveni görmekten çok etkilendim ve mutlu oldum. İsviçre’de her zaman şanslı bir konumdayız; ekonomi sağlıklı, para birimimiz istikrarlı ve güvenli bir durumumuz var. Bazı ülkelerde durumun daha az istikrarlı olduğunu ve Türkiye’de olduğu gibi enflasyonun tüm insanlara zarar verdiğini gördüğümüzde üzülüyoruz. Nüfusun %95’i faturalarını ödemek için çalışıyor ve bu enflasyon pek çok olumsuz etki yaratıyor. Bu ortamda müşteriye bir şeylerden keyif alma fırsatı sunabildiğimiz için mutluyuz.
Bir saat satın aldığınızda, bunun hayatınız için bir yatırım olduğunu biliyorsanız, parayı tutmak ve değerlendirileceğini görmek çok daha iyidir. Türkiye’de insanların nominal değerlerini Rado gibi gerçek bir değere yatırdıkları kadar önemli bir konuma sahip olduğumuz için gurur duyuyorum. Bu durum ürün departmanımızın ve küresel pazarlama departmanımızın başarısını gösteriyor. Doğru şeyler yapıyoruz, Türk müşterilerin kalbine dokunuyoruz. Bu çok gurur duyduğumuz bir şey. Türk müşteri davranışını gelecekte de sürdürmek için gereken her şeyi yapacağız.
Kısa vadede bir butik yaratmak gibi bir hedefimiz de var. Bbir butikte, müşteriyi şaşırtmak için de farklı bir fırsatınız olduğunu görüyoruz. Örneğin; Tayvan Taipei’de bir butik gördüğünüzde, bir mağazanın tüm kaslarını görüyorsunuz. Tüm ürün yelpazesine sahipsiniz ve içeride yetkin insanlar var. Kısa vadede kesinlikle Türkiye’de de bir butik yaratma hayalimiz var. Bu yüzden bir çözüm bulmak yerel ekibimize bağlı.
