“Bunun aynısını yapabilir miyiz?” Şebnem Buhara’nın bir müşteriden duymak istemediği soru bu. Mimarla birbirine benzemeye başlayan evleri, iyi tasarımın inceliklerini ve her kararın arkasındaki nedenleri konuştuk.
Bir Bakışta Şebnem Buhara
1998’de kurduğu BOU Design Studio bünyesinde mimari, iç mimari ve obje tasarımı alanlarında çalışan Şebnem Buhara, yaklaşımını “oran, denge, his” sözcükleriyle anlatıyor. Mekânın nitelikli olmasını malzemelerin fiyatından çok kullanım biçimi, işçilik ve tasarım kararlarının gerekçesiyle ilişkilendiriyor.
Şebnem Buhara, yeni bir ev tasarlamaya başlamadan önce ev sahibinin nasıl yaşadığını öğrenmek istiyor. Sabah kahvesinin içildiği yer, kalabalık sofralara ayrılan zaman ya da yalnız kalmak için seçilen köşe, onun için ilk görüşmenin önemli soruları. Evlerin giderek birbirine benzediği bir dönemde Buhara’yla bir mekânı kişisel kılan kararları, vazgeçmenin tasarımdaki yerini ve mimarlığın dışından gelen ilhamları konuştuk.
Şebnem Buhara’nın Tasarım Anlayışı: Oran, Denge, His
Bir mekâna girdiğinizde ilk neye bakarsınız?
Aslında bakmaktan önce hissetmeye çalışırım. Işığı nasıl, oranları doğru mu, içinde rahat mıyım, merak ediyor muyum… Bunların hepsi birkaç saniye içinde oluyor. Sonra detaylara bakmaya başlıyorum. Bir mekân çok iyi malzemelerle yapılmış olabilir ama bana hiçbir şey hissettirmiyorsa benim için çok da iyi bir mekân değildir.
Tasarım anlayışınızı üç kelimeyle anlatır mısınız?
Oran. Denge. His.
Bir projeye başladığınızda vazgeçmediğiniz tek prensip nedir?
Bir nedeni olması. Yaptığım hiçbir şeyi sadece güzel olduğu için yapmak istemiyorum. Bir malzemeyi, bir objeyi, bir rengi neden oraya koyduğumu bilmem lazım. Tasarım sadece güzel olmak zorunda değil, gerekçeli olmak zorunda.
Bir projede estetik ile konfor çatıştığında hangisini seçersiniz?
İkisini birbirinden ayırmıyorum. Çok güzel ama yaşaması zor bir mekânı başarılı bulmam. Ama sadece konforlu olduğu için estetikten vazgeçmeyi de kabul etmem. Zaten bizim işimiz tam olarak bu ikisini birbirine rağmen değil, birlikte çözebilmek.
Bir mekânın pahalı görünmesiyle nitelikli görünmesi arasındaki fark sizce nedir?
Çok büyük bir fark var. Hatta bazen pahalı görünmeye çalışmak niteliğin önüne geçiyor. Nitelik benim için malzemenin fiyatından çok nasıl kullanıldığıyla, oranla, detayla, işçilikle ve neyi yapmamayı bildiğinizle ilgili. İyi bir mekânın size sürekli ne kadar pahalı olduğunu anlatmasına gerek yok.
Nitelik benim için malzemenin fiyatından çok nasıl kullanıldığıyla, oranla, detayla, işçilikle ve neyi yapmamayı bildiğinizle ilgili.
Şebnem Buhara
Instagram Estetiği, Geçici Trendler ve Mimarlığın Geleceği
Bugün çok sık gördüğümüz ama birkaç yıl içinde eskiyeceğini düşündüğünüz bir tasarım trendi var mı?
Instagram için tasarlanmış mekânların büyük bölümünün çok hızlı eskiyeceğini düşünüyorum. Aynı taşlar, aynı yuvarlak formlar, aynı bejler, aynı objeler… Dünyanın farklı yerlerinde birbirinin neredeyse aynısı mekânlar görüyoruz. Görsel olarak kusursuzlar belki ama kimlikleri yok. Benim için asıl problem bu.
Buna karşılık, sizce modası hiç geçmeyecek tasarım prensipleri neler?
Oran, ışık, iyi malzeme, iyi işçilik ve boşluk. Bunların modası geçmez çünkü zaten trend değiller. Mimarlığın temel meseleleri.
Yapay zekâ çağında mimarın ve tasarımcının değerini sizce ne belirleyecek?
Bence tam tersine tasarımcıyı daha görünür hale getirecek. Çünkü artık herkes çok güzel bir görsel üretebiliyor. O zaman soru şu oluyor: Peki sen ne düşünüyorsun?
Mimar Şebnem Buhara, Fethiye’deki 1.500 m²’lik Özyer Evi’nin tasarımını anlatıyor: çift kollu merdiven, spa katı ve evinize taşıyabileceğiniz 5 fikir: Şebnem Buhara İmzalı Özyer Evi
Ev Sahiplerine Öneriler: Önce Nasıl Yaşadığınızı Anlatın
Bir mimar ya da iç mimarla çalışacak biri ilk görüşmede mutlaka neyi konuşmalı?
Nasıl bir ev istediğini değil, nasıl yaşadığını anlatmalı. Sabah nerede kahve içiyor, eve geldiğinde ilk ne yapıyor, kalabalık sofraları seviyor mu, yalnız kalmak istediği yer neresi… Benim için bunlar “hangi tarzı seviyorsunuz?” sorusundan çok daha değerli. Evi zaten oradan çıkarmaya başlıyoruz.
İnsanların evlerini dekore ederken en sık yaptığı hata nedir?
Çok fazla şey istemek. Beğendiğimiz her şeyin aynı yerde olması gerekmiyor. Bence iyi tasarım biraz da vazgeçebilme işi. Neyi koyacağınız kadar neyi koymayacağınızı bilmek gerekiyor.
Kısıtlı bir bütçeyle bir evde en büyük farkı nerede yaratırdınız?
Planlamada. Çünkü yanlış planlanmış bir evi pahalı malzemeler de kurtaramıyor. Sonra ışık. Sonra da her yere bütçe dağıtmak yerine birkaç doğru noktaya yatırım yapardım. Az ama iyi.
Şebnem Buhara’ya İlham Veren İsimler, Sanat ve Tasarım
Son dönemde sizi en çok etkileyen bir mimar, tasarımcı, yapı ya da proje var mı?
Artık ilham aldığım alanı sadece mimarlıkla sınırlayamıyorum. Hatta belki eskisine göre mimarlıktan daha az besleniyorum. Sanat, moda, zanaat, seyahatler, gördüğüm bir malzeme, bazen bir filmdeki tek bir sahne… Hepsi birbirine karışıyor. Zaten son yıllarda yaptığım işlerde de disiplinler arasındaki sınırların giderek kaybolması biraz bunun sonucu. Mikro ölçekten macro ölçeğe, anlatmak istediğim şeyi hangi araçla daha doğru anlatabiliyorsam orada olmayı seviyorum.
Bir müşterinin size söyleyebileceği en tehlikeli cümle nedir?
“Bunun aynısını yapabilir miyiz?”
Yapabiliriz muhtemelen. Ama neden yapalım?
Kendi evinizde neyi değiştirmek isterdiniz? Neden?
Biraz daha boşaltırdım. Yıllar geçtikçe daha az şeye ihtiyaç duyduğumu fark ediyorum. Ama o az şeyin benim için gerçekten bir anlamı olsun istiyorum. Sanırım tasarım anlayışım gibi kendi evim de zamanla daha sessizleşiyor.
Mimar Şebnem Buhara, Kandilli’deki 700 m²’lik evin mermer kemerini, salon-şömine akışını ve evden ilham alan 5 dekorasyon fikrini anlatıyor: Şebnem Buhara İmzalı Kandilli Evi
En sıkı takip ettiğiniz üç dekorasyon/mimari odaklı Instagram hesabı hangisi?
Açıkçası sadece dekorasyon ve mimarlık hesabı takip etmiyorum. Nilufar’ı çok yakından takip ediyorum. The Row’un dünyasını seviyorum. Bir de sürekli değişen, sanat ve tasarım tarafında beslendiğim çok fazla kaynak var. Zaten sadece kendi disiplinimi takip edersem yaptığım işin de kendi içine kapanacağını düşünüyorum.
Yaşayan ya da yaşamış herhangi bir mimarla bir akşam yemeği yiyebilseydiniz kimi seçerdiniz?
Carlo Scarpa.
Sanırım ona ne yaptığını değil, neyi neden yapmadığını sorardım. Çünkü işlerinde beni en çok etkileyen şey detayın çokluğu değil; hiçbir detayın gereksiz olmaması.
Şebnem Buhara ile Tasarım Tercihleri: Hızlı Cevaplar
Ahşap mı, taş mı? Taş.
Minimalizm mi, maksimalizm mi? Minimalizm. Ama sıcak, katmanlı ve yaşayanı.
Vintage mı, çağdaş mı? Çağdaş. İçinde geçmişten çok iyi bir şey mutlaka olsun.
Açık mutfak mı, kapalı mutfak mı? Kapalı.
Beyaz duvar mı, renkli duvar mı? Beyaz. Ama beyazın doğru tonu çok önemli.
Sanat eseri mi, tasarım objesi mi? İkisinin arasındaki sınırın kaybolduğu yer tam olarak benim alanım. Tek birini seçmek zorundaysam sanat eseri.
Şebnem Buhara’nın Bodrum’da tasarladığı 800 m²’lik Orsan Evi’nde modern Akdeniz çizgileri art deco detaylarla buluşuyor. Tasarımın hikâyesi ve 5 fikir: Şebnem Buhara İmzalı Orsan Evi
