Dünyaca ünlü tenor Mete Taşın, Anadolu’nun köklü ezgilerini klasik müzikle harmanlayarak operaya taşıyor. “Anadolu’nun Senfonisi” projesiyle halk müziğini senfonik bir formda yeniden yorumlayan sanatçı, 15 Kasım’da İstanbul AKM Türk Telekom Opera Salonu’nda müzikseverlerle buluşmaya hazırlanıyor.
Opera dünyasında Türkiye’den çıkıp uluslararası sahnelere uzanan güçlü bir ses…
Kariyerine Leyla ile Mecnun operasında başrol alarak başlayan Mete Taşın, Amerika’da Carnegie Hall, Barselona’da Palau de la Música ve San Francisco Opera House gibi dünyanın en prestijli sahnelerinde performans sergileyerek adını uluslararası arenada duyurdu. Montserrat Caballé’nin özel davetiyle İspanya’ya yerleşen sanatçı, şimdi ise klasik müzikle Anadolu’nun köklü ezgilerini buluşturduğu “Anadolu’nun Senfonisi” projesiyle karşımızda. Anadolu’nun duygusunu evrensel bir sahne diline dönüştüren bu özel yolculuğu OGGUSTO’ya anlattı.
“Folk Senfoni” tezinizin, sahne performansınıza ve yorumunuza nasıl bir derinlik kazandırdığını düşünüyorsunuz?
“Folk Senfoni” tezim, benim için sadece akademik bir çalışma değil, aynı zamanda sanatsal bir manifestoydu. Bu tez, Anadolu halk müziğinin melodik ve ritmik zenginliğini, Batı’nın senfonik ve operatik yapısıyla birleştirmenin teorik çerçevesini oluşturdu.
Bu derinlik, sahnede bana iki temel şey kazandırdı: Bir türküyü veya halk ezgisini icra ederken, sadece duygusal yoğunluğuna odaklanmak yerine, onun modsal yapısını, armonik potansiyelini ve tematik gelişimini klasik müzik perspektifiyle analiz etme yeteneği verdi. Bu sayede yorumum, teknik olarak daha sağlam ve katmanlı hâle geldi.
Opera sanatı, dramatik ifadeyi en üst seviyede tutar. Tezin birleşimi sayesinde, bir türküdeki halkın acısını, sevincini veya isyanını, operanın güçlü ses ve sahne disipliniyle birleştirerek dinleyiciye aktarmam, yoruma epik bir derinlik ve evrensel bir boyut kattı.
Her eserde Anadolu’dan bir hikâye taşıyorsunuz. Sizi en çok etkileyen türkü veya hikâye hangisiydi?
Beni en derinden etkileyen ve sahneye taşırken ruhumu en çok yansıtan eser, kesinlikle “Değmen Benim Gamlı Yaslı Gönlüme” türküsü olmuştur. Bu eser, sadece bir melodi değil, Anadolu’nun kolektif hüznünün ve melankolisinin bir senfonisidir. Türküdeki samimiyet ve teslimiyet, her dinleyenin kendi hayatındaki kırılganlığı bulmasını sağlıyor.
Operatik ses ve ifade gücünü bu esere uygularken, amacım melodiyi ağıt düzeyinden evrensel bir lirizme taşımak… Yorumumla, o “dokunulmaması gereken” gönlün hassasiyetini korurken; operanın dramatik gücüyle bu hüzün katmanlarını daha görkemli bir şekilde sergilemek…
Uzun yıllar Amerika ve İspanya’da sahne aldınız. Bu uluslararası deneyimler, Anadolu ezgilerini yeniden yorumlama biçiminizi nasıl şekillendirdi?
Uluslararası deneyimlerim, Anadolu müziğine olan bakış açımı tamamen dönüştürdü ve evrensel bir bakış açısı kazandırdı. Amerika ve İspanya gibi farklı kültürlerde sahne almak, bana Anadolu ezgilerindeki evrensel duygusal dili fark ettirdi. Anladım ki, bir Karadeniz ağıtı veya bir Ege zeybeği, farklı kültürlerden dinleyiciler tarafından da kayıp, aşk veya coşku olarak algılanabilir. Bu durum, yorumumda yerel vurguları koruyarak, evrensel ifadeyi ön plana çıkarma yeteneğimi güçlendirdi.
Montserrat Caballé’den öğrendiğim en kıymetli şey, teknik mükemmeliyetin ötesinde yatan ‘sesin samimiyeti ve alçakgönüllülüğüdür‘.
Özellikle İspanya’da, Flamenko’nun tutkulu ritim ve vokal tekniklerinden etkilendim. Bu, Anadolu ezgilerinin ritmik bölümlerine daha fazla dinamizm ve dramatik kontrast katmamı sağladı. Amerika’da ise farklı caz ve klasik müzik akımlarıyla etkileşimim, orkestrasyon ve aranjmanlarda daha cesur ve çağdaş yaklaşımlar kullanmama yol açtı. Kısacası, yorumum hem köklerine bağlı kaldı hem de küresel müzikal dil ile zenginleşti.
Montserrat Caballé gibi efsanevi bir isimle çalışma fırsatınız oldu. Ondan öğrendiğiniz ve hâlâ sahneye taşıdığınız en kıymetli şey nedir?
Montserrat Caballé’den öğrendiğim en kıymetli şey, teknik mükemmeliyetin ötesinde yatan “sesin samimiyeti ve alçakgönüllülüğüdür“. Kendisi, teknik olarak dünyanın en zor rollerini seslendirirken bile, her notanın ve her cümlenin arkasındaki insan ruhunu yansıtmanın önemini vurgulardı. Bana öğrettiği en önemli teknik şey, sadece diyaframdan değil, kalpten nefes alıp vermenin yorum üzerindeki etkisidir.
Her performansımda, ne kadar güçlü veya yüksek bir nota söylersem söyleyeyim, dinleyiciye ‘bu hikâye sana ait’ hissini vermeye çalışıyorum
Madam Caballé’nin mirasını sahnede yaşatırken, opera eğitimimi ve tekniğimi bir gösteri aracı olarak değil, Anadolu’nun saf ve samimi hikâyesini en güçlü şekilde anlatma aracı olarak kullanıyorum. Her performansımda, ne kadar güçlü veya yüksek bir nota söylersem söyleyeyim, dinleyiciye “bu hikâye sana ait” hissini vermeye çalışıyorum. Onun sadeliği ve sahnedeki asaleti, benim için her zaman bir pusula olmuştur.
“Operada Anadolu Nağmeleri” ifadesi oldukça iddialı. Sizce opera sanatı Türkiye’de nasıl bir dönüşüm sürecinde ve bu proje bu sürece nasıl katkı sunuyor?
Türkiye’de opera sanatı, uzun bir süredir var. Çok değerli bestecilerimiz, sanatçılarımız, opera evlerimiz ve konser salonlarımız var.
Geleneksel olarak Batı’nın repertuvarına odaklanmış olan opera, artık özgün yerel eserlere, çağdaş yaklaşımlara ve farklı disiplinlerle füzyona daha fazla kapı açıyor. Halk, operayı hâlâ “uzak ve seçkin” bir sanat olarak görebiliyor. Operanın bu algıyı kırıp, halkın duygusal DNA’sına daha yakın bir dil bulmasını sağlayacak bir dönüşüm gerekiyor.
“Operada Anadolu Nağmeleri” projesi tam olarak bu sürece hizmet ediyor. Proje, Anadolu müziğini (ki bu halkın en derin duygusal mirasıdır) opera sanatının ciddiyeti ve disipliniyle buluşturarak, iki alanda da bir dönüşüm yaratıyor. Operaya, halkın anladığı, dinlediği ve duygusal bağ kurduğu bir repertuvar sunarak kitleleri genişletiyor.
‘Operada Anadolu Nağmeleri’, klasik müziğin statik algısını kırarak, ona canlı, dinamik ve sürprizlerle dolu bir boyut katıyor.
Konserlerinizin “sold out” olması büyük bir ilgiye işaret ediyor. Sizce bu ilgiyi besleyen şey Anadolu müziğine duyulan özlem mi, yoksa klasik müziğe yeni bir soluk arayışı mı?
Bu ilginin tek bir nedene bağlanamayacağını düşünüyorum. Daha çok, iki kuvvetli akımın kesişim noktasında doğan bir ilgi patlaması gibi…
Özellikle büyük şehirlerde yaşayan ve hızla değişen kültürel ortamda büyüyen kitle, köklerine, annelerinin ninnilerine, atalarının hikâyelerine karşı büyük bir özlem duyuyor. Bu proje, onlara bu derin duygusal bağı, yüksek bir sanatsal kalitede deneyimleme fırsatı sunuyor. Projenin ruhunu besleyen ana damar, kesinlikle bu özlem ve yerel kimliğe dönüş arayışıdır.
Diğer yandan, hem genç dinleyiciler hem de geleneksel klasik müzik takipçileri, standart repertuvarın dışına çıkan, yenilikçi ve sınırları zorlayan projelere açlar. “Operada Anadolu Nağmeleri,” klasik müziğin statik algısını kırarak, ona canlı, dinamik ve sürprizlerle dolu bir boyut katıyor. Bu, klasik müziğe taze ve heyecan verici bir soluk arayan kitlenin ilgisini çekiyor.
Sonuç olarak bu başarı, özlemi (yerel ruhu) yenilikle (evrensel formla) birleştirmemizin bir sonucudur.
“Anadolu’nun Senfonisi”nin geleceğinde uluslararası bir turne veya kayıt projesi var mı?
Kesinlikle var. Amacımız Anadolu’nun sesini dünya sahnesine taşımak. Şu anda, Avrupa’nın ve Amerika’nın önemli sanat merkezlerinden ilgi çekici teklifler alıyoruz. Özellikle Almanya, Hollanda ve Amerika’da, hem Türk diasporasının hem de uluslararası klasik müzik çevrelerinin projeye olan ilgisi çok yüksek.
Önceliğimiz Türkiye turnesi. Tüm sanatseverleri, her eserle Anadolu’dan bir parçayı dünyaya taşıyan bu eşsiz deneyimi yaşayamaya davet ediyoruz.
Hedefimiz, 2026 yılı içerisinde projenin uluslararası turnesinin ilk ayağını başlatmak ve bu eşsiz füzyonu dünya dinleyicisiyle buluşturmak. Tabii önceliğimiz Türkiye turnesi. Tüm sanatseverleri, her eserle Anadolu’dan bir parçayı dünyaya taşıyan bu eşsiz deneyimi yaşayamaya davet ediyoruz. 15 Kasım’da İstanbul AKM, 29 Kasım’da İzmir Ahmed Adnan Saygun Sanat Merkezinde gerçekleşecek konserimizde görüşmek üzere…
