"Fahrelnissa Zeid: Fırtınaya Doğru" Sergisi ve Kitabı

Fahrelnissa Zeid: Fırtınaya Doğru

20. yüzyılın en önemli kadın sanatçılarından biri olarak kabul edilen Fahrelnissa Zeid’in , yaşamı ve sanatı hakkında yazılmış en kapsamlı yayınlardan biri olan “Fahrelnissa Zeid: Fırtınaya Doğru” isimli kitabı ve kitaptan yola çıkılarak hazırlanan sergiyi küratörü Oğuz Erten anlattı.

Bir kitap ve sergi fikri nasıl oluştu?

Kitap fikri dört yıl önce Sn. Yahşi Baraz’ın düşüncesi ile gündeme geldi. Fahrelnissa Zeid ile tanışıklıkları, ölümü sonrası eserlerini Ürdün’den İstanbul’a getirmesi ve burada iki büyük sergi düzenlemesi Baraz’ın böyle bir kitap hayal etmesi için yeterli sebeplerdi aslında. Fakat daha önce yapılmış Zeid kitaplarından farklı ne yapılabilir düşüncesi bizi en zorlayan konuydu. Dört yıl içinde yapılan araştırmalar, Sn. Baraz’ın arşivi ve koleksiyonerlerden alınan bilgiler kitabın zaman içinde sanatçı hakkında yapılmış en kapsamlı kitaplardan biri olmasını sağladı. Kitabın çıkışı aslında serginin oluşum zeminini de hazırlamış oldu. Sergide erken dönemlerinden geç dönemlerine kadar birçok serisinden işin yer aldığı bir kurgu planladık.

Sanatçıların yaşam öykülerini bilmek sanatseverlerin o sanatçının eserleriyle daha yakın ilişki kurmasına neden oluyor değil mi? Bu konuda sizin düşünceniz nedir?

Kesinlikle katılıyorum. Hikayeyi daha da güçlendiriyor ama bir sanat tarihçisi olarak yapıtların önüne geçen hayat hikayelerini çok tehlikeli buluyorum. Zeid’de olduğu gibi eserlerinin de en az hayatı kadar etkileyici olması gerekiyor. Çünkü zaman içinde yaşamlar yok oluyor, ve böylece eserler yaşamların temsiline dönüşüyor. Yani sadece renkli bir hayat yetmiyor.

Bir dönem hem galerilerde hem de müzayedelerde hem de koleksiyon sergilerinde Fahrelnissa Zeid’in geometrik şekillerinden oluşan soyut çalışmalarını görüyorduk. Şu anda ilk dönem  çalışmaları olarak düşündüğümüz, daha evvel de sık olarak karşımıza çıkmamış olan soyut çalışmalarıyla karşılaşıyoruz. Bunun özel bir sebebi var mı acaba?

Fahrelnissa yaşadığı zaman süresi içinde birçok farklı seri çalışmış bir sanatçıdır. Erken dönem işleri, geometrik dönem işleri, soyut işleri, portreleri, tuvale yaştırdığı farklı tür objeleri, taş boyamaları, vitrayları vs. arayan ve araştıran bir sanatçıda ne varsa onda var. Ve çok çalışkan. Biz sergiyi tüm dönemlerinden koleksiyonlardan toplayabildiğimiz kadarıyla oluşturduk ancak Zeid’in dünya sanat tarihine ismini yazdırdığı eserleri soyut nitelikteki eserleridir. Paris Okulu olarak nitelendirilen bu ekol dönemi içindeki önemli eleştirmenlerden de tam not almış ve önemli galerilerde sergilenmiştir. Biz kitapta da bu olguyu ön planda tutup sergide öne çıkarmayı uygun bulduk. 

Fahrelnissa Zeid’in bir dönem kemiklerden hatta tavuk kemiklerinden yapmış olduğu heykel çalışmaları yine Amman, Ürdün’de yaptığı taş heykelleri var. Bunlar nerede? Bu heykeller hakkında sizden bilgi alabilir miyiz?

Kemikli işleri İstanbul’da dahil birçok koleksiyona dağılmış durumda. Tabii sanatçının sanat ömrü içinde değerlendrildiğinde bu tür işleri oldukça az bulunur ve oldukça deneysel işlerdir. Taş boyama işleri ise daha çok aile koleksiyonunda bulunuyor ve daha küçük ölçekli işlerdir. 

Şakir Paşa ailesinden başka bir bireyin yaşam öyküsünü yine bu şekilde bir kitap, bir sergi olarak ele almayı düşünüyor musunuz?

Aslında çok güzel olur ancak şu an için öyle bir planımız yok. Yaptığımız projeler oldukça uzun soluklu ve daha çok araştırmaya dayalı olduğu için bir kaç yıl önceden planlanarak gidiyor. Renkli ve önemli isimlerin bulunduğu bir aile, Türk sanatı bu aileye çok şey borçlu…

Satın Al

OGGUSTO Sanat Editörü Feride Çelik’in diğer yazılarını okumak için tıklayın.

Dünyadan en yeni haberleri ilk bilen olmak için OGGUSTO’nun haftalık e-bültenine kaydolun.

SÖZLEŞME

Bu internet sitesine girilmesi veya mobil uygulamanın kullanılması sitenin ya da sitedeki bilgilerin ve diğer verilerin programların vs. kullanılması sebebiyle, sözleşmenin ihlali, haksız fiil, ya da başkaca sebeplere binaen, doğabilecek doğrudan ya da dolaylı hiçbir zararlardan ÖZGÜ İLETİŞİM PAZARLAMA DANIŞMANLIK TANITIM VE E-TİCARET HİZ. ('OGGUSTO') nun sorumluluğunun olmadığını, tarafımdan internet sitesinde E-Bültene üye olmak için veya başkaca bir sebeple verdiğim kişisel verileri, özellikle de isim, adres, telefon numarası, e-posta adresi, banka bilgisi, yaş ve cinsiyetle ilgili benzeri bilgileri kendi rızam ile paylaştığımı, ÖZGÜ İLETİŞİM PAZARLAMA DANIŞMANLIK TANITIM VE E-TİCARET HİZ. ('OGGUSTO') nun nin bu bilgileri kullanmasına muvafakat ettiğimi, bu bilgilerin 3.gerçek ve/veya tüzel kişilerin eline geçmesi ve bu şekilde olumsuz yönde kullanılması halinde ve/veya bu bilgilerin başkaca kişiler ile paylaşılması halinde ÖZGÜ İLETİŞİM PAZARLAMA DANIŞMANLIK TANITIM VE E-TİCARET HİZ. ('OGGUSTO') nun sorumluluğunun olmadığını gayri kabili rücu, kabul, beyan ve taahhüt ederim.

SÖZLEŞME

Bu internet sitesine girilmesi veya mobil uygulamanın kullanılması sitenin ya da sitedeki bilgilerin ve diğer verilerin programların vs. kullanılması sebebiyle, sözleşmenin ihlali, haksız fiil, ya da başkaca sebeplere binaen, doğabilecek doğrudan ya da dolaylı hiçbir zararlardan ÖZGÜ İLETİŞİM PAZARLAMA DANIŞMANLIK TANITIM VE E-TİCARET HİZ. ('OGGUSTO') nun sorumluluğunun olmadığını, tarafımdan internet sitesinde E-Bültene üye olmak için veya başkaca bir sebeple verdiğim kişisel verileri, özellikle de isim, adres, telefon numarası, e-posta adresi, banka bilgisi, yaş ve cinsiyetle ilgili benzeri bilgileri kendi rızam ile paylaştığımı, ÖZGÜ İLETİŞİM PAZARLAMA DANIŞMANLIK TANITIM VE E-TİCARET HİZ. ('OGGUSTO') nun nin bu bilgileri kullanmasına muvafakat ettiğimi, bu bilgilerin 3.gerçek ve/veya tüzel kişilerin eline geçmesi ve bu şekilde olumsuz yönde kullanılması halinde ve/veya bu bilgilerin başkaca kişiler ile paylaşılması halinde ÖZGÜ İLETİŞİM PAZARLAMA DANIŞMANLIK TANITIM VE E-TİCARET HİZ. ('OGGUSTO') nun sorumluluğunun olmadığını gayri kabili rücu, kabul, beyan ve taahhüt ederim.